అడవిలోని జంతువుల ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేయడం శాస్త్రవేత్తలకు ఎప్పుడూ సవాలుతో కూడుకున్న పనే. అయితే, టెక్నాలజీ సాయంతో ఈ ప్రక్రియను సులభతరం చేసేందుకు పరిశోధకులు వినూత్న ప్రయోగాలు చేస్తున్నారు. ఇందులో భాగంగా కోస్టారికాలోని ఒక అటవీ ప్రాంతంలో కోతుల తెలివితేటలను పరీక్షించేందుకు 'కాపుచిన్‌ఏఐ' (CapuchinAI) అనే ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత టచ్‌స్క్రీన్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. ఆహారం కోసం కొన్ని కోతులు ఈ స్క్రీన్‌ను ముద్దాడటం ఈ ప్రయోగంలో ఆసక్తికరమైన అంశంగా నిలిచింది.

ఎమరీ యూనివర్సిటీ, జార్జియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీకి చెందిన పరిశోధకులు మార్సెలా బెనిటెజ్, ఫెడెరికో సాంచెజ్ వర్గాస్ నేతృత్వంలో ఈ ప్రయోగాన్ని చేపట్టారు. టాబోగా ఫారెస్ట్ రిజర్వ్‌లో వైట్-ఫేస్డ్ కాపుచిన్ జాతి కోతుల కోసం ఒక ప్రత్యేకమైన పెట్టెను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పెట్టెలో కెమెరా, టచ్‌స్క్రీన్, ఆహారాన్ని అందించే డిస్పెన్సర్, రాస్ప్‌బెర్రీ పై కంప్యూటర్ వంటివి ఉన్నాయి. ఇది ఫేషియల్ రికగ్నిషన్ టెక్నాలజీతో పనిచేస్తుంది. కోతి పెట్టె వద్దకు రాగానే, కెమెరా దాని ముఖాన్ని గుర్తించి స్క్రీన్‌పై ఒక టాస్క్ చూపిస్తుంది. దాన్ని సరిగ్గా పూర్తి చేస్తే, ఎండిన అరటిపండు ముక్క బహుమతిగా వస్తుంది.

ప్రయోగం మొదట్లో కోతులు ఈ పెట్టెను చూసి వెనుకాడినా, 'ట్రాంపుడో' అనే ఓ పెద్ద మగ కోతి ధైర్యం చేసి స్క్రీన్‌ను తాకింది. వెంటనే దానికి అరటిపండు ముక్క లభించడంతో, విషయం అర్థం చేసుకుంది. దీన్ని చూసి మిగతా కోతులు కూడా ప్రయత్నించాయి. మొత్తం 16 కోతులు ఈ టచ్‌స్క్రీన్‌ను వాడటం నేర్చుకున్నాయి. కొన్ని చాలా వేగంగా విషయాన్ని గ్రహించగా, మరికొన్ని తమ పెదాలతో స్క్రీన్‌ను తాకితే ఆహారం వస్తుందని తెలుసుకుని, తెరను ముద్దాడటం ప్రారంభించాయి.

ప్రయోగశాలల్లో కాకుండా, కోతులను వాటి సహజ వాతావరణంలోనే అధ్యయనం చేయడానికి ఈ 'కాపుచిన్‌ఏఐ' ఒక శక్తివంతమైన సాధనమని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. దీని ద్వారా కోతుల నేర్చుకునే సామర్థ్యం, జ్ఞాపకశక్తి, సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలను అంచనా వేయవచ్చని వారు తెలిపారు. ఈ ప్రయోగం ద్వారా సేకరించిన డేటాతో ఫేషియల్ రికగ్నిషన్ మోడల్‌ను మరింత మెరుగుపరిచి, భవిష్యత్తులో మరిన్ని క్లిష్టమైన పరీక్షలు నిర్వహించనున్నట్లు శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. ఈ పరిశోధన వివరాలు 'ది అమెరికన్ జర్నల్ ఆఫ్ ప్రైమటాలజీ'లో ప్రచురితమయ్యాయి.