మనిషి పుట్టినప్పటి నుంచి వృద్ధాప్యం వరకు శరీరంలో ఎన్నో మార్పులు వస్తుంటాయి. ముఖం మారుతుంది.. ఎత్తు పెరుగుతుంది.. చేతులు, వేళ్లు పెద్దవవుతాయి. కానీ వేలిముద్రలు మాత్రం దాదాపు జీవితాంతం ఒకేలా ఉంటాయి. చిన్నపిల్లల వేలిముద్రలు, వారు పెద్దయ్యాక కూడా అదే ప్రత్యేక నమూనాను కలిగి ఉంటాయి. అసలు వేలిముద్రలు ఎప్పుడు ఏర్పడతాయి? వయసుతో పాటు వేళ్లు పెరిగినా వాటి ఆకృతి ఎందుకు మారదు? దీని వెనుక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణాలున్నాయి.

తల్లి గర్భంలోనే రూపకల్పన
శిశువు తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడే వేలిముద్రలు రూపుదిద్దుకుంటాయి. గర్భధారణలో మూడు, నాలుగో నెలల మధ్య ఈ ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. శిశువు పుట్టే సమయానికి వేలిముద్రల ప్రాథమిక నమూనాలు పూర్తిగా ఏర్పడతాయి. ఆ తర్వాత జీవితాంతం వాటి ప్రాథమిక నిర్మాణం స్థిరంగా ఉంటుంది.

మూడు ప్రధాన రకాలు
వేలిముద్రల్లో ప్రధానంగా మూడు రకాల నమూనాలు ఉంటాయి. అవి లూప్స్‌ (వంపుల ఆకారం), వోర్ల్స్‌ (చుట్టలు తిరిగిన ఆకారం), ఆర్చెస్‌ (బాణం ఆకారం). గర్భంలో శిశువు చర్మం అభివృద్ధి చెందే సమయంలో ఇవి రూపుదిద్దుకుంటాయి. వేళ్ల పొడవు, వెడల్పు పెరిగినా ఈ నమూనాల్లోని గీతల అమరిక మాత్రం మారదు.

చర్మంలోని పొరలే కీలకం
మన చర్మంలో ఎపిడెర్మిస్‌ అనే పైపొర, డెర్మిస్‌ అనే లోపలి పొర ఉంటాయి. వీటి మధ్య ఉండే బేసల్‌ లేయర్‌ వేలిముద్రల రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. గర్భంలో శిశువు ఎదుగుతున్నప్పుడు ఈ పొర చుట్టుపక్కల కణజాలంతో పోలిస్తే భిన్నమైన వేగంతో పెరుగుతుంది. దాంతో చర్మంపై ఒత్తిడి ఏర్పడి మడతలు పడతాయి. అవే క్రమంగా ప్రత్యేకమైన గీతలుగా మారి వేలిముద్రలకు రూపునిస్తాయి.

గాయాలైనా మళ్లీ అవే ముద్రలు
చిన్నపాటి గీతలు, రాపిడి, పైపొర వరకు పరిమితమైన కాలిన గాయాలు సాధారణంగా వేలిముద్రల నమూనాను మార్చలేవు. గాయం మానిన తర్వాత కొత్త చర్మ కణాలు ఏర్పడి దెబ్బతిన్న భాగాన్ని భర్తీ చేస్తాయి. దీంతో పాత గీతల అమరిక తిరిగి కనిపిస్తుంది. అయితే లోతైన గాయాలు, తీవ్రమైన కాలిన గాయాలు చర్మంలోని వేలిముద్రల నిర్మాణానికి కారణమైన పొరలను దెబ్బతీస్తే శాశ్వత మార్పులు రావచ్చు. ఆ ప్రాంతంలో మచ్చలు కూడా ఏర్పడవచ్చు.

కవలలకు కూడా వేర్వేరు వేలిముద్రలే
వేలిముద్రల రూపకల్పనలో జన్యుపరమైన అంశాలతో పాటు తల్లి గర్భంలోని పరిస్థితులూ ప్రభావం చూపుతాయి. శిశువు చుట్టూ ఉండే ఉమ్మనీటి ఒత్తిడి, గర్భంలో దాని కదలికలు, రక్త ప్రసరణలోని తేడాలు చర్మపు మడతలు ఏర్పడే తీరును ప్రభావితం చేస్తాయి. ఈ కారణాల వల్ల ఒకే జన్యు సమాచారాన్ని పంచుకునే ఏకరూప కవలలకు సైతం వేలిముద్రలు ఒకేలా ఉండవు.

వేళ్లు పెరిగినా.. గీతల అమరిక మారదు
పిల్లలు పెరిగే కొద్దీ వేళ్ల పొడవు, వెడల్పు పెరుగుతాయి. దాంతో వేలిముద్రల్లోని గీతలు కూడా కొంత విస్తరిస్తాయి. అంటే వాటి పరిమాణం పెరుగుతుంది కానీ గీతల ప్రాథమిక అమరిక మాత్రం అలాగే ఉంటుంది. అందుకే వేలిముద్రలు వ్యక్తులను గుర్తించడానికి విశ్వసనీయమైన ఆధారాల్లో ఒకటిగా ఉపయోగపడుతున్నాయి.