- IMEI ట్యాంపరింగ్ నాన్-బెయిలబుల్ నేరంగా పరిగణిస్తామని ప్రభుత్వ స్పష్టీకరణ
- ఫోన్ ప్రామాణికతను 'సంచార్ సాథి' పోర్టల్‌లో ధ్రువీకరించుకోవాలని సూచన
- నకిలీ పత్రాలతో సిమ్ కార్డులు తీసుకోవడం, ఇతరులకు ఇవ్వడం కూడా చట్టవిరుద్ధం
- ఫోన్ పోతే పోలీసు రిపోర్ట్‌తో 'సంచార్ సాథి'లో బ్లాక్ చేసే సౌకర్యం
మొబైల్ ఫోన్ల భద్రత విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక ప్రకటన చేసింది. ఫోన్‌కు సంబంధించిన ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య అయిన IMEI (ఇంటర్నేషనల్ మొబైల్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఐడెంటిటీ) నంబర్‌ను ఉద్దేశపూర్వకంగా మార్చడం, తొలగించడం లేదా ట్యాంపరింగ్ చేయడం తీవ్రమైన నేరమని బుధవారం స్పష్టం చేసింది.
ఈ నేరానికి పాల్పడిన వారికి గరిష్ఠంగా మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష, రూ.50 లక్షల వరకు జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడతాయని అధికారిక ప్రకటనలో హెచ్చరించింది. ఇలాంటి నేరాలను కాగ్నిజబుల్, నాన్-బెయిలబుల్ నేరాలుగా పరిగణిస్తామని, అంటే పోలీసులు వారెంట్ లేకుండానే అరెస్టు చేయవచ్చని తెలిపింది.
IMEI ట్యాంపరింగ్‌కు సహకరించే హార్డ్‌వేర్ లేదా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కలిగి ఉండటం, ఉత్పత్తి చేయడం, లేదా వినియోగించడం కూడా చట్టవిరుద్ధమని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. పౌరులు తమ మొబైల్ ఫోన్ల భద్రతను, ప్రామాణికతను నిర్ధారించుకోవడానికి 'సంచార్ సాథి' ప్లాట్‌ఫామ్‌ను ఉపయోగించుకోవాలని సూచించింది. ఈ ప్లాట్‌ఫామ్ ద్వారా కొనుగోలు చేసిన ఫోన్ IMEI వివరాలు, బ్రాండ్, మోడల్ వంటివి సరిచూసుకోవచ్చు.
సిమ్ కార్డుల మోసాలపైనా హెచ్చరిక
నకిలీ పత్రాలు సమర్పించి సిమ్ కార్డులు పొందడం, మోసం చేయడం, ఇతరుల పేరుతో సిమ్ కార్డులు వాడటం వంటివి కూడా శిక్షార్హమైన నేరాలని ప్రభుత్వం గుర్తుచేసింది. తమ పేరు మీద తీసుకున్న సిమ్‌లను ఇతరులకు బదిలీ చేయడం, అమ్మడం వంటివి చేయరాదని, వాటిని దుర్వినియోగం చేస్తే అసలు యజమాని బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. అలాగే, మొబైల్ యాప్స్ లేదా ఇతర మార్గాల ద్వారా కాలర్ ఐడీ (సీఎల్ఐ)ని మార్చడం కూడా చట్టవిరుద్ధమని తెలిపింది.
ఫోన్ పోతే ఏం చేయాలి?
పౌరులు తమ మొబైల్ ఫోన్ పోగొట్టుకున్నా లేదా దొంగతనానికి గురైనా వెంటనే స్థానిక పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసి, ఎఫ్‌ఐఆర్ కాపీని తీసుకోవాలి. ఆ తర్వాత టెలికాం ఆపరేటర్ నుండి పోయిన నంబర్‌పై డూప్లికేట్ సిమ్ కార్డు పొందాలి. ట్రాయ్ నిబంధనల ప్రకారం, కొత్త సిమ్ యాక్టివేట్ అయిన మొదటి 24 గంటల వరకు ఎస్ఎంఎస్‌ సేవలు నిలిపివేయబడతాయి.
'సంచార్ సాథి' పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదుకు ఓటీపీ అవసరం కాబట్టి, సిమ్ యాక్టివేట్ అయిన 24 గంటల తర్వాతే ఫోన్ బ్లాకింగ్ రిక్వెస్ట్ నమోదు చేయాలి. సంచార్ సాథి వెబ్‌సైట్ లేదా యాప్‌లో పోలీస్ రిపోర్ట్, గుర్తింపు కార్డు అప్‌లోడ్ చేసి ఫోన్‌ను బ్లాక్ చేయవచ్చు. ఒకవేళ ఫోన్ తిరిగి దొరికితే, ముందుగా పోలీసులకు సమాచారం ఇచ్చి, ఆ తర్వాత పోర్టల్‌లో రిక్వెస్ట్ ఐడీ ద్వారా ఫోన్‌ను అన్‌బ్లాక్ చేసుకోవచ్చు.
ఈ నేరానికి పాల్పడిన వారికి గరిష్ఠంగా మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష, రూ.50 లక్షల వరకు జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడతాయని అధికారిక ప్రకటనలో హెచ్చరించింది. ఇలాంటి నేరాలను కాగ్నిజబుల్, నాన్-బెయిలబుల్ నేరాలుగా పరిగణిస్తామని, అంటే పోలీసులు వారెంట్ లేకుండానే అరెస్టు చేయవచ్చని తెలిపింది.
IMEI ట్యాంపరింగ్‌కు సహకరించే హార్డ్‌వేర్ లేదా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కలిగి ఉండటం, ఉత్పత్తి చేయడం, లేదా వినియోగించడం కూడా చట్టవిరుద్ధమని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. పౌరులు తమ మొబైల్ ఫోన్ల భద్రతను, ప్రామాణికతను నిర్ధారించుకోవడానికి 'సంచార్ సాథి' ప్లాట్‌ఫామ్‌ను ఉపయోగించుకోవాలని సూచించింది. ఈ ప్లాట్‌ఫామ్ ద్వారా కొనుగోలు చేసిన ఫోన్ IMEI వివరాలు, బ్రాండ్, మోడల్ వంటివి సరిచూసుకోవచ్చు.
సిమ్ కార్డుల మోసాలపైనా హెచ్చరిక
నకిలీ పత్రాలు సమర్పించి సిమ్ కార్డులు పొందడం, మోసం చేయడం, ఇతరుల పేరుతో సిమ్ కార్డులు వాడటం వంటివి కూడా శిక్షార్హమైన నేరాలని ప్రభుత్వం గుర్తుచేసింది. తమ పేరు మీద తీసుకున్న సిమ్‌లను ఇతరులకు బదిలీ చేయడం, అమ్మడం వంటివి చేయరాదని, వాటిని దుర్వినియోగం చేస్తే అసలు యజమాని బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. అలాగే, మొబైల్ యాప్స్ లేదా ఇతర మార్గాల ద్వారా కాలర్ ఐడీ (సీఎల్ఐ)ని మార్చడం కూడా చట్టవిరుద్ధమని తెలిపింది.
ఫోన్ పోతే ఏం చేయాలి?
పౌరులు తమ మొబైల్ ఫోన్ పోగొట్టుకున్నా లేదా దొంగతనానికి గురైనా వెంటనే స్థానిక పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసి, ఎఫ్‌ఐఆర్ కాపీని తీసుకోవాలి. ఆ తర్వాత టెలికాం ఆపరేటర్ నుండి పోయిన నంబర్‌పై డూప్లికేట్ సిమ్ కార్డు పొందాలి. ట్రాయ్ నిబంధనల ప్రకారం, కొత్త సిమ్ యాక్టివేట్ అయిన మొదటి 24 గంటల వరకు ఎస్ఎంఎస్‌ సేవలు నిలిపివేయబడతాయి.
'సంచార్ సాథి' పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదుకు ఓటీపీ అవసరం కాబట్టి, సిమ్ యాక్టివేట్ అయిన 24 గంటల తర్వాతే ఫోన్ బ్లాకింగ్ రిక్వెస్ట్ నమోదు చేయాలి. సంచార్ సాథి వెబ్‌సైట్ లేదా యాప్‌లో పోలీస్ రిపోర్ట్, గుర్తింపు కార్డు అప్‌లోడ్ చేసి ఫోన్‌ను బ్లాక్ చేయవచ్చు. ఒకవేళ ఫోన్ తిరిగి దొరికితే, ముందుగా పోలీసులకు సమాచారం ఇచ్చి, ఆ తర్వాత పోర్టల్‌లో రిక్వెస్ట్ ఐడీ ద్వారా ఫోన్‌ను అన్‌బ్లాక్ చేసుకోవచ్చు.
