ఈపీఎఫ్ ఖాతాదారు మరణిస్తే కుటుంబానికి ఏ ప్రయోజనాలు అందుతాయి?.. క్లెయిమ్ ప్రక్రియ ఇదే!
- ఈపీఎఫ్ సభ్యులు మరణిస్తే కుటుంబానికి మూడు రకాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
- పీఎఫ్ ఖాతాలోని పూర్తి బ్యాలెన్స్, పెన్షన్, రూ.7 లక్షల వరకు బీమా సౌకర్యం
- రిజిస్టర్డ్ నామినీ లేకపోతే కుటుంబ సభ్యులు క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు
- ఆన్లైన్ లేదా ఆఫ్లైన్ ద్వారా క్లెయిమ్ చేసుకునే అవకాశం
- మరణ ధ్రువీకరణ పత్రం, యూఏఎన్, ఆధార్, బ్యాంకు వివరాలు తప్పనిసరి
ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి సంస్థ (ఈపీఎఫ్ఓ) పరిధిలోకి వచ్చే ఉద్యోగులకు, వారి కుటుంబ సభ్యులకు సామాజిక భద్రత కల్పించడమే లక్ష్యంగా అనేక పథకాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దురదృష్టవశాత్తు ఈపీఎఫ్ ఖాతాదారు సర్వీసులో ఉండగా లేదా ఆ తర్వాత మరణిస్తే, వారిపై ఆధారపడిన కుటుంబ సభ్యులకు ఆర్థికంగా అండగా నిలిచేందుకు ఈపీఎఫ్ఓ మూడు రకాల కీలక ప్రయోజనాలను అందిస్తోంది. సరైన అవగాహనతో వీటిని క్లెయిమ్ చేసుకోవడం ద్వారా ఆ కుటుంబాలు ఆర్థిక ఇబ్బందుల నుంచి గట్టెక్కవచ్చు.
కుటుంబానికి లభించే మూడు ప్రధాన ప్రయోజనాలు
ఈపీఎఫ్ సభ్యుడు మరణించిన తర్వాత వారి నామినీ లేదా చట్టబద్ధమైన కుటుంబ సభ్యులు మూడు రకాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పొందేందుకు అర్హులు. అవి:
1.భవిష్య నిధి (Provident Fund - PF): మరణించిన సభ్యుడి పీఎఫ్ ఖాతాలో జమ అయిన పూర్తి మొత్తాన్ని వడ్డీతో సహా నామినీకి లేదా కుటుంబ సభ్యులకు చెల్లిస్తారు. దీనికోసం 'ఫారం 20' ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇది ఒకేసారి చెల్లించే మొత్తం.
2.నెలవారీ పెన్షన్ (Employees' Pension Scheme - EPS): సభ్యుడి సర్వీసు కాలాన్ని బట్టి అర్హులైన జీవిత భాగస్వామికి (భార్య/భర్త), పిల్లలకు నెలనెలా పెన్షన్ అందుతుంది. దీనిని 'సర్వైవర్ పెన్షన్' అంటారు. ఈ ప్రయోజనం కోసం 'ఫారం 10D' నింపి సమర్పించాలి. ఇది కుటుంబానికి నెలవారీ ఆదాయంగా ఉపయోగపడుతుంది.
3.బీమా ప్రయోజనం (Employees' Deposit Linked Insurance - EDLI): ఈపీఎఫ్ సభ్యుడు సర్వీసులో ఉండగా మరణిస్తే, వారి కుటుంబానికి డిపాజిట్ లింక్డ్ ఇన్సూరెన్స్ పథకం కింద ఒకేసారి పెద్ద మొత్తంలో బీమా సొమ్ము అందుతుంది. ప్రస్తుతం ఈ పథకం కింద గరిష్టంగా రూ.7 లక్షల వరకు బీమా హామీ లభిస్తుంది. ఈ ప్రయోజనం కోసం ఉద్యోగి తన జీతం నుంచి ఎలాంటి అదనపు ప్రీమియం చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. దీనిని క్లెయిమ్ చేయడానికి 'ఫారం 5IF' ఉపయోగించాలి.
ఎవరు క్లెయిమ్ చేయవచ్చు?
ఈపీఎఫ్ ప్రయోజనాలను క్లెయిమ్ చేసుకోవడంలో మొదటి ప్రాధాన్యత సభ్యుడు నామినేట్ చేసిన వ్యక్తికే (నామినీ) ఉంటుంది. ఒకవేళ నామినీని నమోదు చేయకపోయినా లేదా నామినేషన్ చెల్లకపోయినా, చట్టబద్ధమైన కుటుంబ సభ్యులు (జీవిత భాగస్వామి, పిల్లలు) లేదా చట్టపరమైన వారసులు ఈ ప్రయోజనాల కోసం క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు. దీనికోసం వారు తగిన వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రాలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
క్లెయిమ్ ప్రక్రియ.. అవసరమైన పత్రాలు
క్లెయిమ్ ప్రక్రియను ఆన్లైన్ లేదా ఆఫ్లైన్ విధానాల్లో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆన్లైన్లో ఈపీఎఫ్ఓ మెంబర్ పోర్టల్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవడం సులభమైన పద్ధతి.
సాధారణంగా అవసరమైన పత్రాలు:
సందర్భాన్ని బట్టి పిల్లల వయసు ధ్రువీకరణ పత్రం, ఫ్యామిలీ మెంబర్/లీగల్ హెయిర్ సర్టిఫికేట్ వంటి అదనపు పత్రాలు అవసరం కావచ్చు.
కుటుంబ సభ్యులు వీలైనంత త్వరగా ఉద్యోగి పనిచేసిన చివరి యాజమాన్యానికి సమాచారం అందించడం మంచిది. పీఎఫ్ క్లెయిమ్లు సాధారణంగా త్వరగా సెటిల్ అవుతాయి, కానీ పెన్షన్, ఈడీఎల్ఐ క్లెయిమ్లకు కొంత ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. తాజా నిబంధనలు, ప్రక్రియల కోసం అధికారిక ఈపీఎఫ్ఓ వెబ్సైట్ను సంప్రదించడం లేదా సమీపంలోని ప్రాంతీయ కార్యాలయంలో విచారించడం ఉత్తమం.
కుటుంబానికి లభించే మూడు ప్రధాన ప్రయోజనాలు
ఈపీఎఫ్ సభ్యుడు మరణించిన తర్వాత వారి నామినీ లేదా చట్టబద్ధమైన కుటుంబ సభ్యులు మూడు రకాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పొందేందుకు అర్హులు. అవి:
1.భవిష్య నిధి (Provident Fund - PF): మరణించిన సభ్యుడి పీఎఫ్ ఖాతాలో జమ అయిన పూర్తి మొత్తాన్ని వడ్డీతో సహా నామినీకి లేదా కుటుంబ సభ్యులకు చెల్లిస్తారు. దీనికోసం 'ఫారం 20' ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇది ఒకేసారి చెల్లించే మొత్తం.
2.నెలవారీ పెన్షన్ (Employees' Pension Scheme - EPS): సభ్యుడి సర్వీసు కాలాన్ని బట్టి అర్హులైన జీవిత భాగస్వామికి (భార్య/భర్త), పిల్లలకు నెలనెలా పెన్షన్ అందుతుంది. దీనిని 'సర్వైవర్ పెన్షన్' అంటారు. ఈ ప్రయోజనం కోసం 'ఫారం 10D' నింపి సమర్పించాలి. ఇది కుటుంబానికి నెలవారీ ఆదాయంగా ఉపయోగపడుతుంది.
3.బీమా ప్రయోజనం (Employees' Deposit Linked Insurance - EDLI): ఈపీఎఫ్ సభ్యుడు సర్వీసులో ఉండగా మరణిస్తే, వారి కుటుంబానికి డిపాజిట్ లింక్డ్ ఇన్సూరెన్స్ పథకం కింద ఒకేసారి పెద్ద మొత్తంలో బీమా సొమ్ము అందుతుంది. ప్రస్తుతం ఈ పథకం కింద గరిష్టంగా రూ.7 లక్షల వరకు బీమా హామీ లభిస్తుంది. ఈ ప్రయోజనం కోసం ఉద్యోగి తన జీతం నుంచి ఎలాంటి అదనపు ప్రీమియం చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. దీనిని క్లెయిమ్ చేయడానికి 'ఫారం 5IF' ఉపయోగించాలి.
ఎవరు క్లెయిమ్ చేయవచ్చు?
ఈపీఎఫ్ ప్రయోజనాలను క్లెయిమ్ చేసుకోవడంలో మొదటి ప్రాధాన్యత సభ్యుడు నామినేట్ చేసిన వ్యక్తికే (నామినీ) ఉంటుంది. ఒకవేళ నామినీని నమోదు చేయకపోయినా లేదా నామినేషన్ చెల్లకపోయినా, చట్టబద్ధమైన కుటుంబ సభ్యులు (జీవిత భాగస్వామి, పిల్లలు) లేదా చట్టపరమైన వారసులు ఈ ప్రయోజనాల కోసం క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు. దీనికోసం వారు తగిన వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రాలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
క్లెయిమ్ ప్రక్రియ.. అవసరమైన పత్రాలు
క్లెయిమ్ ప్రక్రియను ఆన్లైన్ లేదా ఆఫ్లైన్ విధానాల్లో పూర్తి చేయవచ్చు. ఆన్లైన్లో ఈపీఎఫ్ఓ మెంబర్ పోర్టల్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవడం సులభమైన పద్ధతి.
సాధారణంగా అవసరమైన పత్రాలు:
- మరణించిన సభ్యుడి మరణ ధ్రువీకరణ పత్రం.
- సభ్యుడి 12 అంకెల 'యూనివర్సల్ అకౌంట్ నంబర్' (యూఏఎన్).
- క్లెయిమ్ చేస్తున్న నామినీ/కుటుంబ సభ్యుడి ఆధార్ కార్డ్, పేరు, పుట్టిన తేదీ వివరాలు.
- లబ్ధిదారుడి బ్యాంకు ఖాతా రుజువు (రద్దు చేసిన చెక్కు లేదా పాస్బుక్ కాపీ).
సందర్భాన్ని బట్టి పిల్లల వయసు ధ్రువీకరణ పత్రం, ఫ్యామిలీ మెంబర్/లీగల్ హెయిర్ సర్టిఫికేట్ వంటి అదనపు పత్రాలు అవసరం కావచ్చు.
కుటుంబ సభ్యులు వీలైనంత త్వరగా ఉద్యోగి పనిచేసిన చివరి యాజమాన్యానికి సమాచారం అందించడం మంచిది. పీఎఫ్ క్లెయిమ్లు సాధారణంగా త్వరగా సెటిల్ అవుతాయి, కానీ పెన్షన్, ఈడీఎల్ఐ క్లెయిమ్లకు కొంత ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. తాజా నిబంధనలు, ప్రక్రియల కోసం అధికారిక ఈపీఎఫ్ఓ వెబ్సైట్ను సంప్రదించడం లేదా సమీపంలోని ప్రాంతీయ కార్యాలయంలో విచారించడం ఉత్తమం.
