గణిత ప్రపంచంలో 167 ఏళ్లుగా అపరిష్కృతంగా ఉన్న ఓ మహా రహస్యం వీడినట్టే కనిపిస్తోంది. ప్రపంచంలోని మేధావులనే దశాబ్దాలుగా తలలు పట్టుకునేలా చేసిన 'రీమాన్ హైపోథీసిస్'కు తాను పరిష్కారం కనుగొన్నానని ఓ గణిత శాస్త్రవేత్త సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఆంథ్రోపిక్ సంస్థలో పనిచేస్తున్న లెవెంట్ ఆల్ప్‌గే ఈ ఘనతను సాధించగా, దీనికి 'క్లాడ్' ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) మోడల్ సహాయం తీసుకున్నట్లు వెల్లడించారు.

"క్లాడ్ ఏఐతో కలిసి నేను రీమాన్ హైపోథీసిస్‌కు రుజువును కనుగొన్నానని నమ్ముతున్నాను" అని ఆల్ప్‌గే తన వెబ్‌సైట్‌లో పేర్కొన్నారు. మొదట్లో తాను ఏఐకి మార్గనిర్దేశం చేసినా, చివరి దశలో క్లాడ్ తనను మించిపోయి అద్భుతాలు చేసిందని ఆయన వివరించారు. ఈ ఆవిష్కరణతో ఏఐ సామర్థ్యం మరోసారి ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచింది.

సాధారణ లెక్కల నుంచి సంక్లిష్ట సమస్యల వరకు ఏఐ ప్రస్థానం
ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ గణిత శాస్త్రంలో వేగంగా పురోగమిస్తోంది. 2023లో సాధారణ నాలుగు అంకెల కూడికలకే ఇబ్బంది పడిన ఏఐ మోడళ్లు, 2025 నాటికి అంతర్జాతీయ మ్యాథమెటికల్ ఒలింపియాడ్‌లో స్వర్ణ పతకాలు సాధించే స్థాయికి ఎదిగాయి. ఈ ఏడాది ఆరంభంలో అపరిష్కృత సమస్యలను పరిష్కరించడం మొదలుపెట్టాయి. గత నెలలోనే ఓపెన్‌ఏఐకి చెందిన మోడల్ 'నావియర్-స్టోక్స్' అనే మరో మిలీనియం ప్రైజ్ సమస్యపై పురోగతి సాధించింది. ఇప్పుడు క్లాడ్ ఏఐ ఏకంగా రీమాన్ హైపోథీసిస్‌ను ఛేదించడంపై ప్రకటన రావడం సంచలనంగా మారింది.

ఏమిటీ రీమాన్ హైపోథీసిస్?
జర్మన్ గణిత శాస్త్రవేత్త బెర్న్‌హార్డ్ రీమాన్ 1859లో దీనిని ప్రతిపాదించారు. ప్రధాన సంఖ్యల (Prime Numbers) అమరిక వెనుక ఉన్న రహస్యాన్ని ఈ సిద్ధాంతం వివరిస్తుంది. ప్రధాన సంఖ్యల పంపిణీకి, రీమాన్ జీటా ఫంక్షన్‌కు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ఇది స్పష్టం చేస్తుంది. దీనిని నిరూపిస్తే గణితంలోని అనేక విభాగాలను అనుసంధానించవచ్చు. 

దీని ప్రాముఖ్యతను గుర్తించిన క్లే మ్యాథమెటిక్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, దీనిని పరిష్కరించిన వారికి మిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 9.2కోట్లు) బహుమతిని ప్రకటించింది. ఇప్పటివరకు ఆ సంస్థ ప్రకటించిన ఏడు మిలీనియం ప్రైజ్ సమస్యల్లో 'పాయిన్‌కేర్ కన్జెక్చర్' మాత్రమే అధికారికంగా పరిష్కారమైంది.

ప్రూఫ్ ఎంతవరకు నమ్మశక్యం?
ఆల్ప్‌గే తన ప్రూఫ్‌ను 'లీన్' (Lean) అనే ప్రత్యేక కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామింగ్ భాషలో రాశారు. గణిత వాదనలను దశలవారీగా తనిఖీ చేయడానికి దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ఎంఐటీ గణిత శాస్త్రవేత్త ఆండ్రూ సదర్‌లాండ్ వంటి స్వతంత్ర పరిశోధకులు ఈ ప్రూఫ్‌ను తమ సిస్టమ్‌లలో కంపైల్ చేసి చూడగా ఎలాంటి సమస్యలు ఎదురుకాలేదు. అయితే, క్లే మ్యాథమెటిక్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఇంకా దీనిని అధికారికంగా అంగీకరించలేదు.

ఈ ప్రకటనపై ఇప్పటికే భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. భవిష్యత్తులో శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు కాలిక్యులేటర్‌పై బటన్ నొక్కినంత సులభం కావచ్చని కొందరు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. మరికొందరు, గణిత విద్య తన ప్రాధాన్యతను కోల్పోయి, కేవలం మెదడుకు వ్యాయామంలా మిగిలిపోవచ్చనే ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతానికి ఈ చారిత్రాత్మక ప్రకటనపై అధికారిక ధ్రువీకరణ కోసం గణిత ప్రపంచం ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తోంది.