హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో సరికొత్త తరహా వాణిజ్య రంగానికి నాంది పడింది. రాష్ట్రంలోనే మొట్టమొదటి వ్యవస్థీకృత గాడిదల డైరీ ఫామ్ (డాంకీ ఫామ్) లాంఛనంగా ప్రారంభమైంది. ఈ ఫామ్‌లో ఉత్పత్తి చేసే గాడిద పాలను లీటరుకు ఏకంగా రూ. 7,000 చొప్పున విక్రయించాలని ప్రతిపాదించడం ఇప్పుడు అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.

హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని బిలాస్‌పూర్ జిల్లా కండ్రోర్ ప్రాంతంలో ‘డైరికా ఫార్మ్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్’ ఆధ్వర్యంలో ఈ వినూత్న ఫామ్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. వ్యవస్థాపకులు సంజీవ్ సింగ్ ఠాకూర్, సీరత్ తూర్ ఈ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించగా.. రాష్ట్ర కేబినెట్ మంత్రి రాజేష్ ధర్మాని ముఖ్య అతిథిగా హాజరై ఈ ఫామ్‌ను ప్రారంభించారు. స్థానిక ప్రాంతానికి చెందిన ప్రత్యేకమైన స్వదేశీ 'స్పితి' జాతి గాడిదలను ఇక్కడ పెంచాలని నిర్ణయించారు.

గాడిద పాలకు అంత ధర ఎందుకు?
గాడిద పాల ధర లీటరుకు రూ. 7,000 వరకు పలకడానికి బలమైన శాస్త్రీయ, వాణిజ్య కారణాలు ఉన్నాయి. వైద్య, ఔషధ రంగాలతో పాటు ప్రీమియం స్కిన్‌కేర్, అత్యాధునిక సౌందర్య సాధనాల తయారీలో గాడిద పాలకు అంతర్జాతీయంగా భారీ డిమాండ్ ఉంది. వీటిలో లైసోజైమ్, లాక్టోఫెర్రిన్ వంటి ముఖ్యమైన బయోయాక్టివ్ కాంపోనెంట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ సహజ లక్షణాల వల్ల చర్మ సౌందర్యాన్ని మెరుగుపరిచే ఖరీదైన కాస్మెటిక్స్ తయారీలో ఈ పాలను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తుంటారు.

వాణిజ్య అవకాశాలు - సవాళ్లు
ఈ వినూత్న డైరీ రంగానికి మంచి వాణిజ్య అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని కీలకమైన సవాళ్లు కూడా ఎదురవుతున్నాయి. సాధారణ పశువులతో పోలిస్తే గాడిదలు ఇచ్చే పాల పరిమాణం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. వీటితో పాటు స్వచ్ఛమైన జాతుల లభ్యత, పాల ప్రాసెసింగ్, దీర్ఘకాల నిల్వ, శాస్త్రీయ నాణ్యతా పరీక్షలు నిర్వహించడం పెద్ద సవాలుగా మారనుంది. అంతేకాకుండా, ఉత్పత్తి అయిన పాలకు స్థిరమైన కొనుగోలుదారులను, సమగ్రమైన మార్కెట్‌ను ఏర్పాటు చేసుకోవడం కూడా అత్యంత కీలకం.

అయితే లీటరుకు రూ. 7,000 అనేది ప్రస్తుతం నిర్వాహకులు ప్రతిపాదించిన విక్రయ ధర మాత్రమేనని, ఈ పాల వాణిజ్యంపై భవిష్యత్తులో మరింత శాస్త్రీయ పరిశోధన, మార్కెట్ అధ్యయనం జరగాల్సి ఉందని సంబంధిత వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఏదేమైనా హిమాచల్‌లో ప్రారంభమైన ఈ సరికొత్త ప్రయోగం ఇతర ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్తలను సైతం అమితంగా ఆకట్టుకుంటోంది.