మెదడు చురుగ్గా పనిచేయాలా?.. టమాటాతో సాధ్యమేనంటున్న కొత్త పరిశోధన
- మధ్య వయస్కుల్లో మెదడు పనితీరుపై టమాటాల ప్రభావంపై అధ్యయనం
- రోజూ టమాటా పేస్ట్ తీసుకున్న వారిలో మెరుగైన ఏకాగ్రత, గ్రహణ శక్తి
- జ్ఞాపకశక్తికి, మెదడు కణాల ఆరోగ్యానికి టమాటాలు మేలు చేసే అవకాశం
- ఇది ప్రాథమిక అధ్యయనం మాత్రమేనని, మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరమని వెల్లడి
ఆహారంలో టమాటాలను క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం వల్ల మధ్య వయస్కులలో మెదడు పనితీరు మెరుగుపడుతుందని ఒక చిన్న క్లినికల్ ట్రయల్లో తేలింది. ముఖ్యంగా ఏకాగ్రత, సమాచారాన్ని వేగంగా గ్రహించే సామర్థ్యం, జ్ఞాపకశక్తి వంటి అంశాలపై టమాటాలు సానుకూల ప్రభావం చూపినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు.
అధ్యయనం జరిగిందిలా..
ఈ పరిశోధన కోసం 40 నుంచి 55 సంవత్సరాల మధ్య వయసున్న 47 మంది ఆరోగ్యవంతులను ఎంపిక చేశారు. వీరికి 90 రోజుల పాటు వారి శరీర బరువుకు అనుగుణంగా గాఢత కలిగిన టమాటా పేస్ట్ను ఆహారంలో భాగంగా ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత నెల రోజుల విరామం ఇచ్చి, మళ్లీ 90 రోజుల పాటు లైకోపీన్ చాలా తక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని అందించారు. ఈ అధ్యయనాన్ని 42 మంది విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు.
టమాటా పేస్ట్ తీసుకున్న కాలంలో వారిలో వచ్చిన మార్పులను పరిశీలించగా పలు ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెల్లడయ్యాయి. వారిలో అనవసర విషయాలను పక్కనపెట్టి, ముఖ్యమైన సమాచారంపై దృష్టి కేంద్రీకరించే సామర్థ్యం (సెలెక్టివ్ అటెన్షన్) పెరిగింది. అలాగే, సమాచారాన్ని వేగంగా విశ్లేషించి, గ్రహించే వేగం కూడా మెరుగుపడింది. ముఖాలను, పేర్లను గుర్తుంచుకోవడం వంటి అనుబంధ జ్ఞాపకశక్తి (అసోసియేటివ్ మెమరీ)లో స్వల్ప వృద్ధి కనిపించింది.
లైకోపీన్ పాత్ర కీలకం
టమాటాలకు ఎర్రటి రంగును ఇచ్చే లైకోపీన్ అనే శక్తివంతమైన యాంటీఆక్సిడెంట్ మెదడు పనితీరు మెరుగుపడటానికి కారణంగా పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ఈ లైకోపీన్ రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని (blood-brain barrier) దాటి మెదడు కణాలకు చేరగలదు. అక్కడ ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి, వాపును తగ్గించడం ద్వారా మెదడు ఆరోగ్యానికి తోడ్పడుతుంది.
అంతేకాకుండా, టమాటా పేస్ట్ తీసుకున్న వారిలో మెదడు కణాల ఆరోగ్యానికి, జ్ఞాపకశక్తికి తోడ్పడే 'బ్రెయిన్-డిరైవ్డ్ న్యూరోట్రోఫిక్ ఫ్యాక్టర్' (BDNF) అనే ప్రొటీన్ స్థాయిలలో స్వల్ప పెరుగుదలకు సంబంధించిన సంకేతాలు కనిపించాయని, అయితే దీనిపై స్పష్టమైన నిర్ధారణకు రాలేదని పరిశోధకులు తెలిపారు. వారి బ్రెయిన్ స్కాన్లను విశ్లేషించగా, మెదడులోని వివిధ ప్రాంతాల మధ్య సమాచార మార్పిడి విధానంలో మార్పులు జరిగినట్లు సూచనలు కనిపించాయి.
అయితే, ఇది చాలా చిన్న స్థాయిలో జరిగిన అధ్యయనం మాత్రమేనని, దీని ఆధారంగా టమాటాలు జ్ఞాపకశక్తి క్షీణతను లేదా మతిమరుపును పూర్తిగా నివారిస్తాయని చెప్పలేమని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. ఈ ఫలితాలను నిర్ధారించుకోవడానికి మరింత ఎక్కువ మందిపై పెద్ద ఎత్తున పరిశోధనలు జరగాల్సి ఉందని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.
అధ్యయనం జరిగిందిలా..
ఈ పరిశోధన కోసం 40 నుంచి 55 సంవత్సరాల మధ్య వయసున్న 47 మంది ఆరోగ్యవంతులను ఎంపిక చేశారు. వీరికి 90 రోజుల పాటు వారి శరీర బరువుకు అనుగుణంగా గాఢత కలిగిన టమాటా పేస్ట్ను ఆహారంలో భాగంగా ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత నెల రోజుల విరామం ఇచ్చి, మళ్లీ 90 రోజుల పాటు లైకోపీన్ చాలా తక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని అందించారు. ఈ అధ్యయనాన్ని 42 మంది విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు.
టమాటా పేస్ట్ తీసుకున్న కాలంలో వారిలో వచ్చిన మార్పులను పరిశీలించగా పలు ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెల్లడయ్యాయి. వారిలో అనవసర విషయాలను పక్కనపెట్టి, ముఖ్యమైన సమాచారంపై దృష్టి కేంద్రీకరించే సామర్థ్యం (సెలెక్టివ్ అటెన్షన్) పెరిగింది. అలాగే, సమాచారాన్ని వేగంగా విశ్లేషించి, గ్రహించే వేగం కూడా మెరుగుపడింది. ముఖాలను, పేర్లను గుర్తుంచుకోవడం వంటి అనుబంధ జ్ఞాపకశక్తి (అసోసియేటివ్ మెమరీ)లో స్వల్ప వృద్ధి కనిపించింది.
లైకోపీన్ పాత్ర కీలకం
టమాటాలకు ఎర్రటి రంగును ఇచ్చే లైకోపీన్ అనే శక్తివంతమైన యాంటీఆక్సిడెంట్ మెదడు పనితీరు మెరుగుపడటానికి కారణంగా పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ఈ లైకోపీన్ రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని (blood-brain barrier) దాటి మెదడు కణాలకు చేరగలదు. అక్కడ ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి, వాపును తగ్గించడం ద్వారా మెదడు ఆరోగ్యానికి తోడ్పడుతుంది.
అంతేకాకుండా, టమాటా పేస్ట్ తీసుకున్న వారిలో మెదడు కణాల ఆరోగ్యానికి, జ్ఞాపకశక్తికి తోడ్పడే 'బ్రెయిన్-డిరైవ్డ్ న్యూరోట్రోఫిక్ ఫ్యాక్టర్' (BDNF) అనే ప్రొటీన్ స్థాయిలలో స్వల్ప పెరుగుదలకు సంబంధించిన సంకేతాలు కనిపించాయని, అయితే దీనిపై స్పష్టమైన నిర్ధారణకు రాలేదని పరిశోధకులు తెలిపారు. వారి బ్రెయిన్ స్కాన్లను విశ్లేషించగా, మెదడులోని వివిధ ప్రాంతాల మధ్య సమాచార మార్పిడి విధానంలో మార్పులు జరిగినట్లు సూచనలు కనిపించాయి.
అయితే, ఇది చాలా చిన్న స్థాయిలో జరిగిన అధ్యయనం మాత్రమేనని, దీని ఆధారంగా టమాటాలు జ్ఞాపకశక్తి క్షీణతను లేదా మతిమరుపును పూర్తిగా నివారిస్తాయని చెప్పలేమని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. ఈ ఫలితాలను నిర్ధారించుకోవడానికి మరింత ఎక్కువ మందిపై పెద్ద ఎత్తున పరిశోధనలు జరగాల్సి ఉందని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.
