అమెరికాలో నవంబర్ నెల కీలక రంగాలకు సాంకేతిక పీడకలగా మారింది. ఈమెయిల్ సేవల నుంచి విమాన ప్రయాణాలు, బ్యాంకింగ్ లావాదేవీల వరకు పలు వ్యవస్థలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి కుప్పకూలాయి. టెక్ ప్రపంచంలో దీనిని 'నైట్‌మేర్ నవంబర్'గా అభివర్ణిస్తున్నారు. అయితే, ఈ వరుస అంతరాయాలకు సాంకేతిక లోపాలు, మౌలిక సదుపాయాల అప్‌గ్రేడ్ సమస్యలే కారణమని, వీటి వెనుక ఎలాంటి సైబర్ దాడులు లేవని సంబంధిత సంస్థలు, అధికారులు స్పష్టం చేశారు. ఈ ఘటనలు ఆధునిక డిజిటల్ వ్యవస్థల పటిష్ఠతపై తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి.

మైక్రోసాఫ్ట్‌తో మొదలు..
ఈ వరుస అంతరాయాలు నవంబర్ 12న టెక్ దిగ్గజం మైక్రోసాఫ్ట్‌తో మొదలయ్యాయి. ఆఫీస్ 365, ఔట్‌లుక్, టీమ్స్, కోపైలట్ వంటి కీలక సేవలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిలిచిపోయాయి. నెట్‌వర్క్ కెపాసిటీని పెంచేందుకు చేపట్టిన అప్‌గ్రేడ్ ప్రక్రియలో కొన్ని సర్వర్లు ఆఫ్‌లైన్‌లోకి వెళ్లగా, మరికొన్నింటిపై తీవ్ర భారం పడటంతో ఈ సమస్య తలెత్తినట్టు మైక్రోసాఫ్ట్ గుర్తించింది. వ్యాపార, ప్రభుత్వ, విమానయాన సంస్థలతో సహా లక్షలాది మంది వినియోగదారులు 24 గంటలకు పైగా ఇబ్బందులు పడ్డారు. ఇది సైబర్ దాడి కాదని నిర్ధారించిన సంస్థ, నవంబర్ 14 నాటికి సేవలను పూర్తిగా పునరుద్ధరించింది.

స్తంభించిన విమానయానం, బ్యాంకింగ్
ఆ మరుసటి రోజే, నవంబర్ 13న, అమెరికా విమానయాన రంగం స్తంభించిపోయింది. 'ఫెడరల్ ఏవియేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్' (ఎఫ్ఏఏ) దేశవ్యాప్తంగా విమానాల రాకపోకలను నిలిపివేసింది. అర్కాన్సాస్‌లోని ఎల్ డొరాడోలో పాత కాపర్ లైన్ల స్థానంలో ఫైబర్ లైన్లను అమర్చే క్రమంలో, కాంట్రాక్టర్ ఎల్3హ్యారిస్ కొత్తగా ఇన్‌స్టాల్ చేసిన రూటర్ నెట్‌వర్క్‌పై అధిక భారం మోపడమే ఇందుకు కారణమని అధికారులు తెలిపారు. ఈ అంతరాయం కారణంగా 17 ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ కేంద్రాలు ప్రభావితమయ్యాయి. సెప్టెంబర్ 11 దాడుల తర్వాత సుమారు నాలుగు గంటల పాటు విమానాలు నిలిచిపోవడం ఇదే తొలిసారి. దీనివల్ల వేలాది విమానాలు రద్దవగా, మరికొన్ని ఆలస్యమయ్యాయి.

ఇక నవంబర్ 16న, ప్రముఖ బ్యాంక్ జేపీ మోర్గాన్ చేజ్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ బగ్ కారణంగా ఖాతా యాక్సెస్, ఆన్‌లైన్ లావాదేవీలు, ఏటీఎం సేవలకు అంతరాయం కలిగింది. దీని ప్రభావం దాని భాగస్వామ్య బ్యాంకులైన వెల్స్ ఫార్గో, బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికాపై కూడా పడింది. ఇది సైబర్ దాడి కాదని, తమ ఆన్-ప్రిమైజ్ సిస్టమ్స్‌లోని లోపమే కారణమని చేజ్ బ్యాంక్ ప్రకటించింది. అదే రోజు, యునైటెడ్ ఎయిర్‌లైన్స్‌లోనూ వెబ్ అంతరాయం ఏర్పడి పైలట్ అప్లికేషన్లు, సిబ్బంది కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు కొద్దిసేపు నిలిచిపోయాయి.

వీటికి తోడు ఆప్టిమైజ్లీ ప్లాట్‌ఫామ్‌లోని ఒక లోపం కారణంగా జూమ్, బీబీసీ, సీఎన్ఎన్ సహా 178 కంపెనీల వెబ్‌సైట్లలోకి మాల్‌వేర్ ప్రవేశించినట్టు పరిశోధకులు వెల్లడించారు. ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం లేనప్పటికీ, స్వల్ప వ్యవధిలో జరిగిన ఈ వరుస ఘటనలు మనం ఎంతగానో ఆధారపడిన డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల విశ్వసనీయతపై కొత్త ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.