- బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత దృశ్యాలు చూసి కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నానన్న సోనియా గాంధీ
- సోనియా వ్యాఖ్యలు మొసలి కన్నీళ్లేనని మండిపడ్డ ఆల్ ఇండియా ఇమామ్ అసోసియేషన్
- అధికారంలో ఉన్న కాలంలో మసీదును ఎందుకు నిర్మించలేదని ప్రశ్న
- బాబ్రీ కూల్చివేతకు కాంగ్రెస్ వైఖరే కారణమంటూ విమర్శించిన మాజీ కరసేవకులు
- గార్డియన్ పత్రిక ఇంటర్వ్యూతో రాజకీయంగా రేగిన సరికొత్త దుమారం
అయోధ్యలో 1992 నాటి బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత ఉదంతంపై కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ పార్టీ (సీపీపీ) చైర్‌పర్సన్ సోనియా గాంధీ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర దుమారానికి దారితీశాయి. టీవీలో ఆ విధ్వంస దృశ్యాలు చూసి తాను కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నానంటూ ఆమె వెల్లడించిన అంశంపై అటు ముస్లిం మత పెద్దలు, ఇటు మాజీ కరసేవకులు తీవ్రస్థాయిలో ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
త్వరలో విడుదల కానున్న తన జ్ఞాపకాల పుస్తకం 'బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్' (Belonging: A Journey of Love) నేపథ్యంలో 'ది గార్డియన్' పత్రికకు ఇచ్చిన ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో సోనియా గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత సమయంలో తాను ఎంతో కలత చెందానని ఆమె పేర్కొన్నారు. అయితే, ఆమె వ్యాఖ్యలపై ఇప్పటికే బీజేపీ తీవ్ర విమర్శలు గుప్పించగా, తాజాగా ముస్లిం వర్గాల నుంచి కూడా బలమైన వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది.
సోనియా వ్యాఖ్యలపై ఆల్ ఇండియా ఇమామ్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు మౌలానా సాజిద్ రషీదీ ఘాటుగా స్పందించారు. సోనియా గాంధీ కార్చింది మొసలి కన్నీళ్లని, ఇదంతా కేవలం ప్రజలను మభ్యపెట్టడానికేనని ఆయన మండిపడ్డారు. బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత తర్వాత 1992 నుంచి 1996 వరకు, ఆపై 2004 నుంచి 2014 వరకు దాదాపు పద్నాలుగేళ్ల పాటు కాంగ్రెస్ దేశంలో అధికారంలో ఉందని ఆయన గుర్తుచేశారు. ఆ ఘటన వెనుక ఉన్న కుట్రదారులపై చర్యలు తీసుకోవాలని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసినప్పటికీ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏనాడూ ఎలాంటి కఠిన చర్యలు చేపట్టలేదని ఆరోపించారు.
నిజంగానే బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత పట్ల సోనియా గాంధీకి అంతటి బాధ ఉండి ఉంటే, కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్న దశాబ్దాల కాలంలో ఆ మసీదును తిరిగి ఎందుకు నిర్మించలేకపోయారని రషీదీ సూటిగా ప్రశ్నించారు. కూల్చివేతకు కారణమైన శక్తులపై నిషేధం విధించి, బాధ్యులను జైలుకు పంపే అధికారం ఉన్నా కాంగ్రెస్ నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు వ్యవహరించిందని దుయ్యబట్టారు. గతంలో కాంగ్రెస్ పాలనలోనే వందలాది మత ఘర్షణలు జరిగాయని, వాటన్నింటిలోనూ ముస్లిం సమాజమే భారీగా నష్టపోయిందని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. కాంగ్రెస్ చేసిన తప్పులను సరిదిద్దుకోవడానికి ఇప్పటికీ సమయం ఉందని, నిజంగా పశ్చాత్తాపం ఉంటే బాబ్రీ మసీదును పునర్నిర్మిస్తామని, దోషులను శిక్షిస్తామని హామీ ఇవ్వాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
మరోవైపు, ఈ వ్యవహారంపై మాజీ కరసేవకులు సైతం ఘాటుగా స్పందిస్తున్నారు. మాజీ కరసేవకుడు సంతోష్ దూబే మాట్లాడుతూ, బాబ్రీ కూల్చివేతకు కాంగ్రెస్ పార్టీయే ప్రధాన బాధ్యత వహించాలని అన్నారు. సోనియా గాంధీ కుటుంబం, రాజీవ్ గాంధీ, ఇందిరా గాంధీతో పాటు అప్పటి ప్రధాని పి.వి. నరసింహారావుకు కూడా ఇందులో పాత్ర ఉందని ఆయన ఆరోపించారు. రెండు వర్గాలను ప్రలోభపెట్టే రాజకీయాలు చేసింది కాంగ్రెస్ పార్టీయేనని, జమ్మూకశ్మీర్‌లో హిందువుల వలసల అంశంలోనూ కాంగ్రెస్ ద్వంద్వ వైఖరి ప్రదర్శించిందని ఆయన విమర్శించారు.
మొత్తంగా, పుస్తక ఆవిష్కరణ వేళ సోనియా గాంధీ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు అటు రాజకీయ వర్గాల్లో, ఇటు సామాజిక వర్గాల్లో సరికొత్త చర్చకు తెరలేపాయి. తాజా పరిణామాలతో కాంగ్రెస్ పార్టీ మరోసారి ఇరుకున పడినట్లయింది.
త్వరలో విడుదల కానున్న తన జ్ఞాపకాల పుస్తకం 'బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్' (Belonging: A Journey of Love) నేపథ్యంలో 'ది గార్డియన్' పత్రికకు ఇచ్చిన ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో సోనియా గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత సమయంలో తాను ఎంతో కలత చెందానని ఆమె పేర్కొన్నారు. అయితే, ఆమె వ్యాఖ్యలపై ఇప్పటికే బీజేపీ తీవ్ర విమర్శలు గుప్పించగా, తాజాగా ముస్లిం వర్గాల నుంచి కూడా బలమైన వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది.
సోనియా వ్యాఖ్యలపై ఆల్ ఇండియా ఇమామ్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు మౌలానా సాజిద్ రషీదీ ఘాటుగా స్పందించారు. సోనియా గాంధీ కార్చింది మొసలి కన్నీళ్లని, ఇదంతా కేవలం ప్రజలను మభ్యపెట్టడానికేనని ఆయన మండిపడ్డారు. బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత తర్వాత 1992 నుంచి 1996 వరకు, ఆపై 2004 నుంచి 2014 వరకు దాదాపు పద్నాలుగేళ్ల పాటు కాంగ్రెస్ దేశంలో అధికారంలో ఉందని ఆయన గుర్తుచేశారు. ఆ ఘటన వెనుక ఉన్న కుట్రదారులపై చర్యలు తీసుకోవాలని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసినప్పటికీ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏనాడూ ఎలాంటి కఠిన చర్యలు చేపట్టలేదని ఆరోపించారు.
నిజంగానే బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత పట్ల సోనియా గాంధీకి అంతటి బాధ ఉండి ఉంటే, కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్న దశాబ్దాల కాలంలో ఆ మసీదును తిరిగి ఎందుకు నిర్మించలేకపోయారని రషీదీ సూటిగా ప్రశ్నించారు. కూల్చివేతకు కారణమైన శక్తులపై నిషేధం విధించి, బాధ్యులను జైలుకు పంపే అధికారం ఉన్నా కాంగ్రెస్ నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు వ్యవహరించిందని దుయ్యబట్టారు. గతంలో కాంగ్రెస్ పాలనలోనే వందలాది మత ఘర్షణలు జరిగాయని, వాటన్నింటిలోనూ ముస్లిం సమాజమే భారీగా నష్టపోయిందని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. కాంగ్రెస్ చేసిన తప్పులను సరిదిద్దుకోవడానికి ఇప్పటికీ సమయం ఉందని, నిజంగా పశ్చాత్తాపం ఉంటే బాబ్రీ మసీదును పునర్నిర్మిస్తామని, దోషులను శిక్షిస్తామని హామీ ఇవ్వాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
మరోవైపు, ఈ వ్యవహారంపై మాజీ కరసేవకులు సైతం ఘాటుగా స్పందిస్తున్నారు. మాజీ కరసేవకుడు సంతోష్ దూబే మాట్లాడుతూ, బాబ్రీ కూల్చివేతకు కాంగ్రెస్ పార్టీయే ప్రధాన బాధ్యత వహించాలని అన్నారు. సోనియా గాంధీ కుటుంబం, రాజీవ్ గాంధీ, ఇందిరా గాంధీతో పాటు అప్పటి ప్రధాని పి.వి. నరసింహారావుకు కూడా ఇందులో పాత్ర ఉందని ఆయన ఆరోపించారు. రెండు వర్గాలను ప్రలోభపెట్టే రాజకీయాలు చేసింది కాంగ్రెస్ పార్టీయేనని, జమ్మూకశ్మీర్‌లో హిందువుల వలసల అంశంలోనూ కాంగ్రెస్ ద్వంద్వ వైఖరి ప్రదర్శించిందని ఆయన విమర్శించారు.
మొత్తంగా, పుస్తక ఆవిష్కరణ వేళ సోనియా గాంధీ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు అటు రాజకీయ వర్గాల్లో, ఇటు సామాజిక వర్గాల్లో సరికొత్త చర్చకు తెరలేపాయి. తాజా పరిణామాలతో కాంగ్రెస్ పార్టీ మరోసారి ఇరుకున పడినట్లయింది.
