ట్రంప్, జిన్పింగ్ కలిశారు.. మరి అమెరికా-చైనా పోరు ఆగుతుందా?
- ఇరు దేశాల మధ్య పోటీ కొనసాగనుందంటున్న నిపుణులు
- సుంకాల విరామం జనవరి 10 వరకు పొడిగింపు
- అరుదైన ఖనిజాల సరఫరాపై చైనా హామీ
- చిప్స్, ఏఐపై జరగని ఎలాంటి చర్చ
- తైవాన్, ఇరాన్, మానవ హక్కులు వంటి సున్నిత అంశాల్లోనూ కనిపించని పురోగతి
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ భేటీతో ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాల్లో కొంత సానుకూల వాతావరణం కనిపించింది. ఘన స్వాగతాలు, స్నేహపూర్వక వ్యాఖ్యలు, విందుతో సమావేశం సాగింది. కానీ అమెరికా-చైనా మధ్య కొనసాగుతున్న పోటీ మాత్రం ముగిసే పరిస్థితి కనిపించలేదని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.. విభేదాలను అదుపులో ఉంచేందుకు ఓ మార్గాన్ని వెతికిన సమావేశంగానే ఇది నిలిచిందన్నారు.
అమెరికా, చైనా మధ్య చిప్స్, కృత్రిమ మేధ, సైనిక శక్తి, ఆసియాలో ఆధిపత్యం వంటి అంశాల్లో పోటీ కొనసాగుతోంది. ట్రంప్ తమ సంబంధాన్ని ‘గొప్ప స్నేహం’గా అభివర్ణించారు. పరస్పర గౌరవంతో ముందుకు సాగాలని అన్నారు. జిన్పింగ్ మాత్రం రెండు దేశాల మధ్య ఘర్షణకు తావివ్వకూడదని స్పష్టం చేశారు. ప్రభుత్వాల మధ్య మరిన్ని చర్చలు జరగాలని, సైనిక స్థాయిలోనూ సంప్రదింపులు కొనసాగాలని కోరారు.
వాణిజ్య రంగంలో మాత్రం తాత్కాలిక ఊరట లభించింది. నవంబర్లో ముగియాల్సిన సుంకాల విరామాన్ని జనవరి 10 వరకు పొడిగించినట్లు అమెరికా ఆర్థిక మంత్రి స్కాట్ బెసెంట్ తెలిపారు. కొన్ని అమెరికా సుంకాలు కొనసాగకుండా ఉండగా.. అమెరికా పరిశ్రమలకు అవసరమైన అరుదైన ఖనిజాల సరఫరాను చైనా కొనసాగించనుంది.
అయితే అధునాతన సెమీకండక్టర్ చిప్స్పై అమెరికా ఆంక్షలు వంటి కీలక అంశాలు చర్చకు రాలేదు. కృత్రిమ మేధపై కూడా ఇరు దేశాలు సానుకూలంగా మాట్లాడినా, ఎలాంటి బలమైన ఒప్పందం కుదరలేదు.
తైవాన్, ఇరాన్, మానవ హక్కులు వంటి సున్నిత అంశాల్లోనూ కొత్త పరిష్కారం కనిపించలేదు. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్-జిన్పింగ్ భేటీ ప్రధానంగా సంబంధాలను స్థిరంగా ఉంచేందుకు చేసిన ప్రయత్నంగానే నిలిచిందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. పోటీ మాత్రం కొనసాగనుందని అంటున్నారు.
ఈ పరిణామాలు భారత్కూ కీలకమే. చైనాతో సరిహద్దు వివాదం, క్వాడ్లో భాగస్వామ్యం, ప్రపంచ సాంకేతికత, ఇంధనం, ఖనిజాల సరఫరాలపై ఆధారపడటం వంటి అంశాల కారణంగా అమెరికా-చైనా సంబంధాల ప్రభావం భారత్పై పడే అవకాశం ఉంది.
అమెరికా, చైనా మధ్య చిప్స్, కృత్రిమ మేధ, సైనిక శక్తి, ఆసియాలో ఆధిపత్యం వంటి అంశాల్లో పోటీ కొనసాగుతోంది. ట్రంప్ తమ సంబంధాన్ని ‘గొప్ప స్నేహం’గా అభివర్ణించారు. పరస్పర గౌరవంతో ముందుకు సాగాలని అన్నారు. జిన్పింగ్ మాత్రం రెండు దేశాల మధ్య ఘర్షణకు తావివ్వకూడదని స్పష్టం చేశారు. ప్రభుత్వాల మధ్య మరిన్ని చర్చలు జరగాలని, సైనిక స్థాయిలోనూ సంప్రదింపులు కొనసాగాలని కోరారు.
వాణిజ్య రంగంలో మాత్రం తాత్కాలిక ఊరట లభించింది. నవంబర్లో ముగియాల్సిన సుంకాల విరామాన్ని జనవరి 10 వరకు పొడిగించినట్లు అమెరికా ఆర్థిక మంత్రి స్కాట్ బెసెంట్ తెలిపారు. కొన్ని అమెరికా సుంకాలు కొనసాగకుండా ఉండగా.. అమెరికా పరిశ్రమలకు అవసరమైన అరుదైన ఖనిజాల సరఫరాను చైనా కొనసాగించనుంది.
అయితే అధునాతన సెమీకండక్టర్ చిప్స్పై అమెరికా ఆంక్షలు వంటి కీలక అంశాలు చర్చకు రాలేదు. కృత్రిమ మేధపై కూడా ఇరు దేశాలు సానుకూలంగా మాట్లాడినా, ఎలాంటి బలమైన ఒప్పందం కుదరలేదు.
తైవాన్, ఇరాన్, మానవ హక్కులు వంటి సున్నిత అంశాల్లోనూ కొత్త పరిష్కారం కనిపించలేదు. ఈ నేపథ్యంలో ట్రంప్-జిన్పింగ్ భేటీ ప్రధానంగా సంబంధాలను స్థిరంగా ఉంచేందుకు చేసిన ప్రయత్నంగానే నిలిచిందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. పోటీ మాత్రం కొనసాగనుందని అంటున్నారు.
ఈ పరిణామాలు భారత్కూ కీలకమే. చైనాతో సరిహద్దు వివాదం, క్వాడ్లో భాగస్వామ్యం, ప్రపంచ సాంకేతికత, ఇంధనం, ఖనిజాల సరఫరాలపై ఆధారపడటం వంటి అంశాల కారణంగా అమెరికా-చైనా సంబంధాల ప్రభావం భారత్పై పడే అవకాశం ఉంది.