పర్యావరణ హిత ఇంధన వనరుల వినియోగంలో ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తున్న ఫిన్లాండ్, మరో వినూత్న, అతి భారీ ప్రాజెక్టుకు శ్రీకారం చుట్టింది. హరివింకా నగరంలో గతంలో కంకర కోసం తవ్విన ఓ భారీ గుంతను ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద 'పిట్ థర్మల్ ఎనర్జీ స్టోరేజ్' కేంద్రంగా మార్చుతోంది. స్థానిక యుటిలిటీ సంస్థ 'హైవింక్యాన్ లాంపోవోయిమా ఓయ్' నేతృత్వంలో కులోమాకి ప్రాంతంలో ఈ నిర్మాణం జరుగుతోంది. ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా సుమారు 20 మీటర్ల (66 అడుగుల) లోతైన గుంతను దాదాపు 3,80,000 క్యూబిక్ మీటర్ల (100 మిలియన్ గ్యాలన్ల) నీటితో నింపుతున్నారు.

ఈ ప్రక్రియ 2026 అక్టోబర్ ప్రారంభంలో మొదలైంది. 2027 ఏప్రిల్ చివరి నాటికి గుంతను పూర్తిగా నీటితో నింపాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఆ తర్వాత దాదాపు ఐదు ఫుట్‌బాల్ మైదానాలంత (225x165 మీటర్లు) విశాలమైన శాశ్వత కప్పును దీనిపై ఏర్పాటు చేస్తారు. 2027 వేసవి చివరి నుంచి వేడిని నిల్వ చేసే (హీట్ ఛార్జింగ్) ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. ఈ వ్యవస్థలో నీటిని 40°C నుంచి 90°C మధ్య ఉష్ణోగ్రతలో వేడి చేసి నిల్వ చేస్తారు.

ప్రాజెక్టు లక్ష్యం.. ప్రయోజనాలు
వేసవి కాలంలో తక్కువ ధరకు లభించే విద్యుత్‌తో నడిచే బాయిలర్లు, పారిశ్రామిక వ్యర్థాల నుంచి వెలువడే వేడిని సేకరించి ఈ జలాశయంలో నిల్వ చేయడమే ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇలా నిల్వ చేసిన వేడిని శీతాకాలంలో, ఉష్ణానికి డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు నగరంలోని జిల్లా హీటింగ్ నెట్‌వర్క్‌కు సరఫరా చేస్తారు. ఒక్కసారి పూర్తిగా ఛార్జ్ చేస్తే, ఈ కేంద్రం సుమారు 18,000 మెగావాట్-గంటల ఉష్ణ శక్తిని నిల్వ చేయగలదు. 

ఇది సుమారు 20,000 మంది జనాభాకు ఏడాదిపాటు వేడి నీటిని అందించడానికి లేదా 1,000 ఇళ్లకు అవసరమైన వెచ్చదనాన్ని ఇవ్వడానికి సరిపోతుంది. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే, హరివింకా నగర వార్షిక ఉష్ణ అవసరాలలో దాదాపు నాలుగో వంతు తీరుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.

పర్యావరణ భద్రత.. ఆర్థిక అంశాలు
మొత్తం 33 మిలియన్ యూరోల వ్యయంతో నిర్మిస్తున్న ఈ ప్రాజెక్టుకు.. ఫిన్లాండ్ ఆర్థిక, ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ నుంచి 7.7 మిలియన్ యూరోల పెట్టుబడి మద్దతు లభించింది. ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల పర్యావరణానికి ఎలాంటి హాని కలగకుండా కట్టుదిట్టమైన చర్యలు తీసుకున్నారు. భూగర్భ జలాలు కలుషితం కాకుండా నిరోధించేందుకు రెండు పొరల లైనింగ్ (డబుల్ లైనర్) ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు, నీటి నాణ్యతను పర్యవేక్షించడానికి ప్రత్యేకంగా బావులను తవ్వారు. 

ఈ వ్యవస్థ పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి వస్తే, ఏటా సుమారు 4,400 మెట్రిక్ టన్నుల కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయని అంచనా. ఈ ప్రాజెక్టు కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించడమే కాకుండా, ఇంధన భద్రతను పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.