ఫుడ్ అలర్జీ: సాధారణ ఆహారమే కొందరికి ప్రమాదకరం.. ఎందుకని?
- ఆహారంలోని ప్రోటీన్లపై రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున దాడి చేయడమే ఫుడ్ అలర్జీ
- వేరుశెనగ, పాలు, గుడ్లు, రొయ్యలు వంటివి ప్రధాన అలర్జీ కారకాలు
- దద్దుర్లు, వాపు, వాంతులు, శ్వాస ఇబ్బందులు వంటివి సాధారణ లక్షణాలు
- లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం
మనం రోజూ తినే పాలు, గుడ్లు, వేరుశెనగ వంటి ఎన్నో ఆహారాలు సంపూర్ణ పోషకాలను అందించి మనల్ని ఆరోగ్యంగా ఉంచుతాయి. కానీ కొందరి విషయంలో మాత్రం అవే ప్రమాదకరంగా మారతాయి. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత కొందరిలో దద్దుర్లు, దురద, వాపు, వాంతులు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి సమస్యలు కనిపిస్తుంటాయి. దీనినే 'ఫుడ్ అలర్జీ' అంటారు. ఇది సాధారణ సమస్యగా అనిపించినా, కొన్నిసార్లు ప్రాణాపాయ స్థితికి దారితీయగలదు. అందుకే దీనిపై పూర్తి అవగాహన అవసరం.
అసలు అలర్జీ ఎందుకు వస్తుంది?
సాధారణంగా మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ (Immune System) శరీరంలోకి ప్రవేశించే హానికర బ్యాక్టీరియా, వైరస్లపై పోరాడుతుంది. అయితే, ఫుడ్ అలర్జీ ఉన్నవారిలో మాత్రం రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటు చేస్తుంది. పాలు, గుడ్లు, వేరుశెనగ వంటి ఆహార పదార్థాల్లో ఉండే కొన్ని ప్రోటీన్లను హానికరమైనవిగా గుర్తిస్తుంది. వాటిపై దాడి చేసేందుకు ఇమ్యునోగ్లోబ్యూలిన్ E (IgE) అనే యాంటీబాడీలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ యాంటీబాడీలు మాస్ట్ కణాలను ప్రేరేపించి హిస్టమిన్ వంటి రసాయనాలను విడుదల చేస్తాయి. ఈ హిస్టమిన్ వల్లే చర్మంపై దద్దుర్లు, వాపు, దురద, శ్వాసనాళాలు సంకోచించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
సాధారణంగా అలర్జీ కలిగించే ఆహారాలు
కొన్ని రకాల ఆహార పదార్థాలు ఫుడ్ అలర్జీలకు ప్రధాన కారణంగా నిలుస్తున్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
వేరుశెనగలు, ఇతర గింజలు: వేరుశెనగ, జీడిపప్పు, బాదం, వాల్నట్లలోని ప్రోటీన్లు తీవ్రమైన అలర్జీలకు కారణమవుతాయి. కొన్నిసార్లు ఇది 'అనాఫైలాక్సిస్' అనే ప్రాణాపాయ స్థితికి దారితీయవచ్చు.
పాలు: ఆవు పాలలో ఉండే కేసిన్ (Casein), వే (Whey) ప్రోటీన్ల వల్ల పిల్లల్లో, పెద్దల్లో అలర్జీ రావచ్చు.
గుడ్లు: గుడ్డులోని ఓవల్బుమిన్ (Ovalbumin) వంటి ప్రోటీన్లు అలర్జీని ప్రేరేపిస్తాయి.
చేపలు, రొయ్యలు (షెల్ఫిష్): వీటిలోని పార్వల్బుమిన్, ట్రోపోమైయోసిన్ వంటి ప్రోటీన్లు కొందరికి పడవు.
గోధుమలు: గోధుమ అలర్జీ అనేది గ్లూటెన్ పడకపోవడం (Gluten Intolerance) లేదా సీలియాక్ వ్యాధికి భిన్నమైనది. ఇది గోధుమలోని కొన్ని ప్రత్యేక ప్రోటీన్ల వల్ల వస్తుంది.
సోయా, నువ్వులు: ఈ పదార్థాల్లోని ప్రోటీన్లు కూడా కొందరిలో దద్దుర్లు, వాపు, కడుపులో అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలకు కారణమవుతాయి.
లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు
ఫుడ్ అలర్జీ లక్షణాలు వ్యక్తిని బట్టి, తీసుకున్న ఆహారాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. తేలికపాటి దద్దుర్లు, దురద నుంచి పెదాలు, గొంతు వాచిపోయి శ్వాస అందకపోవడం వరకు తీవ్రత ఉంటుంది. లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు సొంత వైద్యం చేసుకోవడం ప్రమాదకరం. వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించి రక్త పరీక్షలు లేదా స్కిన్ టెస్టుల ద్వారా ఏ ఆహారం పడటం లేదో నిర్ధారించుకోవాలి. వైద్యుల సూచన మేరకు అలర్జీ కారక ఆహారాలకు దూరంగా ఉండటం, అవసరమైతే మందులు వాడటం ద్వారా ఈ సమస్యను నియంత్రించవచ్చు. ఆహారం విషయంలో అవగాహన, అప్రమత్తత చాలా అవసరం.
అసలు అలర్జీ ఎందుకు వస్తుంది?
సాధారణంగా మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ (Immune System) శరీరంలోకి ప్రవేశించే హానికర బ్యాక్టీరియా, వైరస్లపై పోరాడుతుంది. అయితే, ఫుడ్ అలర్జీ ఉన్నవారిలో మాత్రం రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటు చేస్తుంది. పాలు, గుడ్లు, వేరుశెనగ వంటి ఆహార పదార్థాల్లో ఉండే కొన్ని ప్రోటీన్లను హానికరమైనవిగా గుర్తిస్తుంది. వాటిపై దాడి చేసేందుకు ఇమ్యునోగ్లోబ్యూలిన్ E (IgE) అనే యాంటీబాడీలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ యాంటీబాడీలు మాస్ట్ కణాలను ప్రేరేపించి హిస్టమిన్ వంటి రసాయనాలను విడుదల చేస్తాయి. ఈ హిస్టమిన్ వల్లే చర్మంపై దద్దుర్లు, వాపు, దురద, శ్వాసనాళాలు సంకోచించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
సాధారణంగా అలర్జీ కలిగించే ఆహారాలు
కొన్ని రకాల ఆహార పదార్థాలు ఫుడ్ అలర్జీలకు ప్రధాన కారణంగా నిలుస్తున్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
వేరుశెనగలు, ఇతర గింజలు: వేరుశెనగ, జీడిపప్పు, బాదం, వాల్నట్లలోని ప్రోటీన్లు తీవ్రమైన అలర్జీలకు కారణమవుతాయి. కొన్నిసార్లు ఇది 'అనాఫైలాక్సిస్' అనే ప్రాణాపాయ స్థితికి దారితీయవచ్చు.
పాలు: ఆవు పాలలో ఉండే కేసిన్ (Casein), వే (Whey) ప్రోటీన్ల వల్ల పిల్లల్లో, పెద్దల్లో అలర్జీ రావచ్చు.
గుడ్లు: గుడ్డులోని ఓవల్బుమిన్ (Ovalbumin) వంటి ప్రోటీన్లు అలర్జీని ప్రేరేపిస్తాయి.
చేపలు, రొయ్యలు (షెల్ఫిష్): వీటిలోని పార్వల్బుమిన్, ట్రోపోమైయోసిన్ వంటి ప్రోటీన్లు కొందరికి పడవు.
గోధుమలు: గోధుమ అలర్జీ అనేది గ్లూటెన్ పడకపోవడం (Gluten Intolerance) లేదా సీలియాక్ వ్యాధికి భిన్నమైనది. ఇది గోధుమలోని కొన్ని ప్రత్యేక ప్రోటీన్ల వల్ల వస్తుంది.
సోయా, నువ్వులు: ఈ పదార్థాల్లోని ప్రోటీన్లు కూడా కొందరిలో దద్దుర్లు, వాపు, కడుపులో అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలకు కారణమవుతాయి.
లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు
ఫుడ్ అలర్జీ లక్షణాలు వ్యక్తిని బట్టి, తీసుకున్న ఆహారాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. తేలికపాటి దద్దుర్లు, దురద నుంచి పెదాలు, గొంతు వాచిపోయి శ్వాస అందకపోవడం వరకు తీవ్రత ఉంటుంది. లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు సొంత వైద్యం చేసుకోవడం ప్రమాదకరం. వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించి రక్త పరీక్షలు లేదా స్కిన్ టెస్టుల ద్వారా ఏ ఆహారం పడటం లేదో నిర్ధారించుకోవాలి. వైద్యుల సూచన మేరకు అలర్జీ కారక ఆహారాలకు దూరంగా ఉండటం, అవసరమైతే మందులు వాడటం ద్వారా ఈ సమస్యను నియంత్రించవచ్చు. ఆహారం విషయంలో అవగాహన, అప్రమత్తత చాలా అవసరం.
