శరీరంలో మందుల చేరవేత సులభతరం.. భారత శాస్త్రవేత్తల కీలక ఆవిష్కరణ

వైద్య రంగంలో, ముఖ్యంగా డ్రగ్ డెలివరీ (శరీరంలో నిర్దిష్ట భాగాలకు మందులను చేరవేయడం) ప్రక్రియలో విప్లవాత్మక మార్పులకు భారత శాస్త్రవేత్తలు శ్రీకారం చుట్టారు. బిగుసుకుపోయి, ఘనరూపంలో ఉన్న పదార్థాలను సైతం తాత్కాలికంగా ద్రవరూపంలోకి మార్చే ఒక సరికొత్త పద్ధతిని కనుగొన్నారు. ఆకస్మికంగా ఉష్ణోగ్రతను పెంచడం ద్వారా పదార్థాల 'జ్ఞాపకశక్తి' (memory imprints) ముద్రలను చెరిపివేసి, వాటిని ప్రవహించేలా చేయవచ్చని నిరూపించారు. ఈ ఆవిష్కరణతో దుష్ప్రభావాలు తగ్గించి, మరింత సమర్థవంతంగా మందులను లక్షిత కణాలకు చేర్చవచ్చని కేంద్ర శాస్త్ర, సాంకేతిక శాఖ బుధవారం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.

బెంగళూరులోని రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (RRI) పరిశోధకులు ఈ కీలక ముందడుగు వేశారు. గ్లాస్ వంటి కొన్ని పదార్థాలు నిర్మాణాత్మకంగా ద్రవాలను పోలి ఉన్నప్పటికీ, యాంత్రికంగా ఘన పదార్థాల వలె ప్రవర్తిస్తాయి. అంతేకాకుండా, అవి తమ గత స్థితులను గుర్తుంచుకోగలవు. ఇలా బిగుసుకుపోయిన వ్యవస్థలను (Jammed Systems) తిరిగి ప్రవహించేలా చేయడంపై పరిశోధకులు దృష్టి సారించారు. ఇందులో భాగంగా, మైక్రోజెల్ కణాలను ఉపయోగించి ప్రయోగాలు నిర్వహించారు. ఈ మైక్రోజెల్ కణాలను వేగంగా వేడి చేసినప్పుడు, వాటిలోని కణాల అమరికలో మార్పులు జరిగి, ఆ వ్యవస్థ తాత్కాలికంగా ద్రవరూపంలోకి మారడాన్ని గమనించారు. ఈ ప్రక్రియలో పదార్థం తన గత స్థితికి సంబంధించిన జ్ఞాపకాలను కోల్పోతుందని గుర్తించారు.

ఈ పరిశోధన వివరాలు ప్రఖ్యాత 'జర్నల్ ఆఫ్ కొలాయిడ్ అండ్ ఇంటర్‌ఫేస్ సైన్స్'లో ప్రచురితమయ్యాయి. RRIలో పీహెచ్‌డీ విద్యార్థిని, ఈ పరిశోధన పత్రం యొక్క మొదటి రచయిత సోనాలి కవాలే, ఈ ప్రయోగాల కోసం ప్రత్యేకమైన మైక్రోజెల్ కణాలను వినియోగించారు. సాధారణంగా డైపర్లు, శానిటరీ న్యాప్‌కిన్‌లలో వాడే ఈ కణాలు, తమ బరువు కంటే 300 నుంచి 500 రెట్లు ఎక్కువ నీటిని పీల్చుకోగలవు. ఈ కణాలను నీటిలో కలిపి, స్థిరత్వం కోసం 4 డిగ్రీల సెల్సియస్ వద్ద శీతలీకరించారు.

ఈ మిశ్రమాన్ని 20 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు వేడి చేసే ప్రక్రియ, తిరిగి చల్లబరిచే ప్రక్రియ వేర్వేరు మార్గాల్లో జరగడాన్ని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. దీన్ని 'అసౌష్టవత' (Asymmetry)గా పేర్కొన్నారు. అంటే, పదార్థం కేవలం తొలి, తుది ఉష్ణోగ్రతలపైనే కాకుండా, అది ప్రయాణించిన మార్గంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుందని స్పష్టమైంది.

ఈ ఆవిష్కరణ వైద్య చికిత్సలో ఎంతో కీలకం కానుంది. దీని ద్వారా మందులను నియంత్రిత పద్ధతిలో, నేరుగా అవసరమైన శరీర భాగాలకు మాత్రమే విడుదల చేయవచ్చు. తద్వారా అనవసర దుష్ప్రభావాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు వివరిస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో ఉష్ణోగ్రత మార్పులతో పాటు, యాంత్రిక అఘాతాలు (mechanical shocks) ఈ పదార్థాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో అధ్యయనం చేయాలని పరిశోధక బృందం యోచిస్తోంది.