ఎన్నారైలకు ముఖ్య గమనిక: భారత్లో ఆదాయం ఉంటే ఐటీఆర్ తప్పనిసరి!
- విదేశాల్లో నివసిస్తున్నా, భారత్లో ఆదాయం ఉంటే ఐటీఆర్ తప్పనిసరి
- నివాస హోదాను బట్టి పన్ను బాధ్యతల నిర్ధారణ
- జీతం, అద్దె, మూలధన లాభాలపై పన్ను వర్తింపు
- పన్ను పరిధిలోని ఆదాయం మినహాయింపు పరిమితి దాటితేనే ఫైలింగ్
- 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి జూలై 31లోగా రిటర్న్స్ దాఖలు చేయాలి
విదేశాల్లో నివసిస్తున్నంత మాత్రాన భారత్లో పన్ను బాధ్యతల నుంచి మినహాయింపు లభించదు. ప్రవాస భారతీయులు (NRIs) ఇక్కడ ఆదాయాన్ని ఆర్జిస్తున్నా లేదా ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961లోని నిర్దిష్ట నిబంధనల పరిధిలోకి వచ్చినా తప్పనిసరిగా ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు (ITR) దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుత మదింపు సంవత్సరం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో, ఎన్నారైలు తమ నివాస స్థితిని (Residential Status) నిర్ధారించుకోవడం, ఫైలింగ్ నిబంధనలను అర్థం చేసుకోవడం చాలా కీలకమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
లైవ్మింట్ కథనం ప్రకారం... ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 6 ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో 182 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం భారత్లో నివసిస్తే వారిని నివాసి (Resident)గా పరిగణిస్తారు. లేదా, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో కనీసం 60 రోజులు ఉండి, గడిచిన నాలుగు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో కలిపి 365 రోజులకు పైగా భారత్లో నివసించినా వారిని నివాసిగానే గుర్తిస్తారు. ఈ రెండు నిబంధనలను పాటించని వారిని ప్రవాస భారతీయులు (NRIs)గా వర్గీకరిస్తారు.
అయితే, భారత పౌరులు, భారత సంతతికి చెందిన వ్యక్తులకు (PIOs) కొన్ని ప్రత్యేక నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. పర్యటన కోసం భారత్కు వచ్చినప్పుడు, 60 రోజుల నిబంధనను 182 రోజులకు పొడిగించారు. కానీ, విదేశీ ఆదాయం మినహా వారి భారత ఆదాయం రూ. 15 లక్షలు దాటితే, ఈ పరిమితిని 120 రోజులకు తగ్గిస్తారు. అంతేకాకుండా, అధిక ఆదాయం ఉన్న కొందరు భారత పౌరులు మరే ఇతర దేశంలోనూ పన్ను చెల్లించని పక్షంలో, వారిని డీమ్డ్ రెసిడెంట్గా పరిగణించే నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి.
ఎన్నారైలు ఎప్పుడు ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయాలి?
ఎన్నారైల భారత ఆదాయం పన్ను మినహాయింపు పరిమితిని దాటినప్పుడు ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడం తప్పనిసరి. పాత పన్ను విధానంలో ఈ పరిమితి రూ. 2.5 లక్షలు కాగా, కొత్త విధానంలో రూ. 4 లక్షలుగా ఉంది. వీటితో పాటు మరికొన్ని సందర్భాల్లో కూడా ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడం అవసరం.
జీతం: భారత్లో సేవలు అందించడం ద్వారా పొందే జీతం లేదా భారత బ్యాంకు ఖాతాలో జమ అయ్యే జీతంపై పన్ను చెల్లించాలి.
అద్దె ఆదాయం: భారత్లో ఉన్న ఆస్తి ద్వారా వచ్చే అద్దెపై పన్ను వర్తిస్తుంది. మున్సిపల్ పన్నులు తీసివేసిన తర్వాత నికర వార్షిక విలువపై 30% ప్రామాణిక తగ్గింపు పొందవచ్చు.
మూలధన లాభాలు: షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు లేదా స్థిరాస్తుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే లాభాలపై పన్ను ఉంటుంది. అధికంగా టీడీఎస్ (TDS) మినహాయింపు జరిగి ఉంటే, ఐటీఆర్ ఫైల్ చేసి రీఫండ్ క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు.
వడ్డీ, డివిడెండ్లు: ఎన్ఆర్ఓ (NRO) ఖాతాలు లేదా భారత పెట్టుబడుల నుంచి వచ్చే వడ్డీ, డివిడెండ్లపై టీడీఎస్ వర్తిస్తుంది. రీఫండ్ పొందడానికి ఫైలింగ్ ఉపయోగపడుతుంది.
నష్టాల క్యారీ ఫార్వర్డ్: వ్యాపారం లేదా మూలధన నష్టాలను భవిష్యత్ లాభాలతో సర్దుబాటు చేయడానికి ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి.
DTAA ప్రయోజనాలు: ఇతర దేశాలతో ఉన్న ద్వంద్వ పన్నుల నివారణ ఒప్పందం (DTAA) కింద ఒకే ఆదాయంపై రెండు దేశాల్లో పన్ను చెల్లించకుండా ఉపశమనం పొందవచ్చు.
ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం, ఎన్నారైలు కేవలం భారత్లో సంపాదించిన ఆదాయంపై మాత్రమే పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. వారి విదేశీ ఆదాయం సాధారణంగా భారత పన్ను పరిధిలోకి రాదు.
2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి (మదింపు సంవత్సరం 2026-27) ఆడిట్ అవసరం లేని కేసులకు ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడానికి చివరి తేదీ జూలై 31, 2026. ఎన్నారైలు సాధారణంగా ఆదాయాన్ని బట్టి ITR-2 లేదా ITR-3 ఫారాలను ఉపయోగిస్తారు. నిబంధనలలో అనేక సూక్ష్మ నైపుణ్యాలు ఉన్నందున, వ్యక్తిగత పరిస్థితులను బట్టి పన్ను నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
లైవ్మింట్ కథనం ప్రకారం... ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 6 ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో 182 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం భారత్లో నివసిస్తే వారిని నివాసి (Resident)గా పరిగణిస్తారు. లేదా, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో కనీసం 60 రోజులు ఉండి, గడిచిన నాలుగు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో కలిపి 365 రోజులకు పైగా భారత్లో నివసించినా వారిని నివాసిగానే గుర్తిస్తారు. ఈ రెండు నిబంధనలను పాటించని వారిని ప్రవాస భారతీయులు (NRIs)గా వర్గీకరిస్తారు.
అయితే, భారత పౌరులు, భారత సంతతికి చెందిన వ్యక్తులకు (PIOs) కొన్ని ప్రత్యేక నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. పర్యటన కోసం భారత్కు వచ్చినప్పుడు, 60 రోజుల నిబంధనను 182 రోజులకు పొడిగించారు. కానీ, విదేశీ ఆదాయం మినహా వారి భారత ఆదాయం రూ. 15 లక్షలు దాటితే, ఈ పరిమితిని 120 రోజులకు తగ్గిస్తారు. అంతేకాకుండా, అధిక ఆదాయం ఉన్న కొందరు భారత పౌరులు మరే ఇతర దేశంలోనూ పన్ను చెల్లించని పక్షంలో, వారిని డీమ్డ్ రెసిడెంట్గా పరిగణించే నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి.
ఎన్నారైలు ఎప్పుడు ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయాలి?
ఎన్నారైల భారత ఆదాయం పన్ను మినహాయింపు పరిమితిని దాటినప్పుడు ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడం తప్పనిసరి. పాత పన్ను విధానంలో ఈ పరిమితి రూ. 2.5 లక్షలు కాగా, కొత్త విధానంలో రూ. 4 లక్షలుగా ఉంది. వీటితో పాటు మరికొన్ని సందర్భాల్లో కూడా ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడం అవసరం.
జీతం: భారత్లో సేవలు అందించడం ద్వారా పొందే జీతం లేదా భారత బ్యాంకు ఖాతాలో జమ అయ్యే జీతంపై పన్ను చెల్లించాలి.
అద్దె ఆదాయం: భారత్లో ఉన్న ఆస్తి ద్వారా వచ్చే అద్దెపై పన్ను వర్తిస్తుంది. మున్సిపల్ పన్నులు తీసివేసిన తర్వాత నికర వార్షిక విలువపై 30% ప్రామాణిక తగ్గింపు పొందవచ్చు.
మూలధన లాభాలు: షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు లేదా స్థిరాస్తుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే లాభాలపై పన్ను ఉంటుంది. అధికంగా టీడీఎస్ (TDS) మినహాయింపు జరిగి ఉంటే, ఐటీఆర్ ఫైల్ చేసి రీఫండ్ క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు.
వడ్డీ, డివిడెండ్లు: ఎన్ఆర్ఓ (NRO) ఖాతాలు లేదా భారత పెట్టుబడుల నుంచి వచ్చే వడ్డీ, డివిడెండ్లపై టీడీఎస్ వర్తిస్తుంది. రీఫండ్ పొందడానికి ఫైలింగ్ ఉపయోగపడుతుంది.
నష్టాల క్యారీ ఫార్వర్డ్: వ్యాపారం లేదా మూలధన నష్టాలను భవిష్యత్ లాభాలతో సర్దుబాటు చేయడానికి ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి.
DTAA ప్రయోజనాలు: ఇతర దేశాలతో ఉన్న ద్వంద్వ పన్నుల నివారణ ఒప్పందం (DTAA) కింద ఒకే ఆదాయంపై రెండు దేశాల్లో పన్ను చెల్లించకుండా ఉపశమనం పొందవచ్చు.
ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం, ఎన్నారైలు కేవలం భారత్లో సంపాదించిన ఆదాయంపై మాత్రమే పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. వారి విదేశీ ఆదాయం సాధారణంగా భారత పన్ను పరిధిలోకి రాదు.
2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి (మదింపు సంవత్సరం 2026-27) ఆడిట్ అవసరం లేని కేసులకు ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడానికి చివరి తేదీ జూలై 31, 2026. ఎన్నారైలు సాధారణంగా ఆదాయాన్ని బట్టి ITR-2 లేదా ITR-3 ఫారాలను ఉపయోగిస్తారు. నిబంధనలలో అనేక సూక్ష్మ నైపుణ్యాలు ఉన్నందున, వ్యక్తిగత పరిస్థితులను బట్టి పన్ను నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
