రైల్వేలో 99.6 శాతం విద్యుదీకరణ.. అయినా డీజిల్ ఇంజిన్లు ఎందుకంటే..!
- భారతీయ రైల్వేలో దాదాపు పూర్తయిన బ్రాడ్‌గేజ్ విద్యుదీకరణ
- తొమ్మిదేళ్లలో 63 శాతానికి పైగా తగ్గిన డీజిల్ వినియోగం
- వ్యూహాత్మక, విపత్తు అవసరాల కోసం తప్పని డీజిల్ ఇంజిన్లు
- షంటింగ్ పనులకు డీజిల్ లోకోమోటివ్‌లే కీలకం
- హైడ్రోజన్, ఎల్‌ఎన్‌జి వంటి ప్రత్యామ్నాయాలపై రైల్వే దృష్టి
భారతీయ రైల్వే తన బ్రాడ్‌గేజ్ నెట్‌వర్క్‌లో 99.6 శాతం విద్యుదీకరణను పూర్తి చేసి చారిత్రక మైలురాయిని అందుకుంది. పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఖర్చు తగ్గింపు దిశగా ఇది కీలక ముందడుగు. అయితే, దాదాపు నెట్‌వర్క్ అంతా విద్యుదీకరించినా.. డీజిల్ లోకోమోటివ్‌ల అవసరం మాత్రం తగ్గడం లేదు. భవిష్యత్తులో కూడా వీటిని పూర్తిగా తొలగించే అవకాశం లేదని రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేస్తోంది.
ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు విద్యుత్ సరఫరాకు అంతరాయం కలిగితే రైళ్ల రాకపోకలు నిలిచిపోకుండా ఉండేందుకు డీజిల్ ఇంజిన్లు అత్యంత కీలకం. అంతేకాకుండా, దేశ వ్యూహాత్మక అవసరాలు, సరిహద్దు ప్రాంతాలకు సైనిక బలగాలు, సామగ్రిని తరలించడం వంటి సున్నితమైన కార్యకలాపాల్లో డీజిల్ ఇంజిన్లదే ప్రధాన పాత్ర. రైల్వే యార్డులు, సైడింగ్‌లలో బోగీలను జతచేయడం, విడదీయడం (షంటింగ్) వంటి పనులకు కూడా ఇవి తప్పనిసరి. కొత్తగా విద్యుదీకరణ పూర్తికాని మార్గాల్లోనూ వీటినే వినియోగిస్తున్నారు.
గత తొమ్మిది సంవత్సరాలుగా విద్యుదీకరణ పనులు వేగవంతం కావడంతో డీజిల్ వినియోగం భారీగా తగ్గింది. 2015-16లో 293 కోట్ల లీటర్ల డీజిల్ వినియోగించగా, 2024-25 నాటికి అది 108 కోట్ల లీటర్లకు పడిపోయింది. అంటే ఏకంగా 63 శాతం తగ్గుదల నమోదైంది. ఒకప్పుడు ఏటా 75 కిలోమీటర్ల మేర సాగిన విద్యుదీకరణ పనులు, 2023-24 నాటికి సంవత్సరానికి 7,188 కిలోమీటర్లకు పెరిగాయి. ఈ విషయంలో స్విట్జర్లాండ్ తర్వాత ప్రపంచంలో భారత్ రెండో స్థానంలో నిలిచింది.
ఈ నేపథ్యంలో, కొత్త డీజిల్ లోకోమోటివ్‌ల తయారీ కూడా కొనసాగుతోందని అధికారులు తెలిపారు. భవిష్యత్ అవసరాల కోసం ఎల్‌ఎన్‌జి (లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్), బ్యాటరీ, హైడ్రోజన్ వంటి పర్యావరణ అనుకూల ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాలతో నడిచే ఇంజిన్ల అభివృద్ధిపై కూడా భారతీయ రైల్వే దృష్టి సారించింది.
ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు విద్యుత్ సరఫరాకు అంతరాయం కలిగితే రైళ్ల రాకపోకలు నిలిచిపోకుండా ఉండేందుకు డీజిల్ ఇంజిన్లు అత్యంత కీలకం. అంతేకాకుండా, దేశ వ్యూహాత్మక అవసరాలు, సరిహద్దు ప్రాంతాలకు సైనిక బలగాలు, సామగ్రిని తరలించడం వంటి సున్నితమైన కార్యకలాపాల్లో డీజిల్ ఇంజిన్లదే ప్రధాన పాత్ర. రైల్వే యార్డులు, సైడింగ్‌లలో బోగీలను జతచేయడం, విడదీయడం (షంటింగ్) వంటి పనులకు కూడా ఇవి తప్పనిసరి. కొత్తగా విద్యుదీకరణ పూర్తికాని మార్గాల్లోనూ వీటినే వినియోగిస్తున్నారు.
గత తొమ్మిది సంవత్సరాలుగా విద్యుదీకరణ పనులు వేగవంతం కావడంతో డీజిల్ వినియోగం భారీగా తగ్గింది. 2015-16లో 293 కోట్ల లీటర్ల డీజిల్ వినియోగించగా, 2024-25 నాటికి అది 108 కోట్ల లీటర్లకు పడిపోయింది. అంటే ఏకంగా 63 శాతం తగ్గుదల నమోదైంది. ఒకప్పుడు ఏటా 75 కిలోమీటర్ల మేర సాగిన విద్యుదీకరణ పనులు, 2023-24 నాటికి సంవత్సరానికి 7,188 కిలోమీటర్లకు పెరిగాయి. ఈ విషయంలో స్విట్జర్లాండ్ తర్వాత ప్రపంచంలో భారత్ రెండో స్థానంలో నిలిచింది.
ఈ నేపథ్యంలో, కొత్త డీజిల్ లోకోమోటివ్‌ల తయారీ కూడా కొనసాగుతోందని అధికారులు తెలిపారు. భవిష్యత్ అవసరాల కోసం ఎల్‌ఎన్‌జి (లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్), బ్యాటరీ, హైడ్రోజన్ వంటి పర్యావరణ అనుకూల ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాలతో నడిచే ఇంజిన్ల అభివృద్ధిపై కూడా భారతీయ రైల్వే దృష్టి సారించింది.
