జెన్-జీ హీరో.. పాలనలో విలన్?.. బాలెన్ షా గ్రాఫ్ ఎందుకు పడిపోతోంది?
- 150 రోజుల్లోనే తగ్గిన నేపాల్ ప్రధాని బాలెన్ షా ఇమేజ్
- పాలసీల మార్పు, దౌత్యపరమైన వైఫల్యాలతో పెరిగిన విమర్శలు
- అధికారంలోకి తెచ్చిన జెన్-జీ నుంచే వెల్లువెత్తుతున్న నిరసనలు
- పార్లమెంటుకు దూరం, ఆర్డినెన్సుల ద్వారా పాలనపై ఆరోపణలు
- అవినీతిపై చర్యలు తీసుకున్నా.. పాలనా వైఫల్యాల నీలినీడలు
ఒకప్పుడు అండర్గ్రౌండ్ ర్యాపర్.. ఆ తర్వాత స్ట్రక్చరల్ ఇంజనీర్.. ఆపై కాఠ్మాండూ మేయర్.. నేపాల్ రాజకీయాల్లో సంచలనం సృష్టించి, యువతకు ఆశాకిరణంగా మారి ప్రధానమంత్రి పీఠాన్ని అధిష్ఠించిన బలేంద్ర ‘బాలెన్’ షా ప్రభ ఇప్పుడు మసకబారుతోంది. కేవలం 150 రోజుల పాలనలోనే ఆయనపై తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది. పాలనాపరమైన వైఫల్యాలు, తీసుకున్న నిర్ణయాలను వెనక్కి తీసుకోవడం, దౌత్యపరమైన తప్పిదాలు ఆయన ఇమేజ్ను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
2025లో నేపాల్లో చెలరేగిన ‘జెన్-జీ’ నిరసనల నుంచి పుట్టుకొచ్చిన యువనేత బాలెన్ షా. మార్చిలో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆయన రాష్ట్రీయ స్వతంత్ర పార్టీ (ఆర్ఎస్పీ) ఘన విజయం సాధించడంతో, మార్చి 27, 2026న ప్రధానిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. కేవలం 35 ఏళ్లకే ప్రధాని అయి, ప్రపంచంలోనే అత్యంత పిన్న వయస్కులైన నేతల్లో ఒకరిగా నిలిచారు. తన సొంత నియోజకవర్గంలో నాలుగుసార్లు ప్రధానిగా చేసిన కేపీ శర్మ ఓలీని ఓడించి సంచలనం సృష్టించారు. కానీ, అధికారంలోకి వచ్చిన కొద్దిరోజుల్లోనే ఆ మెరుపు తగ్గింది.
ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టాక బాలెన్ షా తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు తీవ్ర విమర్శలకు దారితీశాయి. ఏప్రిల్లో భారత్ నుంచి వచ్చే వస్తువులపై కఠినమైన కస్టమ్స్ నిబంధనలు విధించి, ఆ తర్వాత నిరసనలతో వాటిని వెనక్కి తీసుకున్నారు. మే నెలలో సరిహద్దుకు సంబంధించిన వివాదం తెరపైకి వచ్చింది. ఒకవైపు పార్టీ ఛైర్మన్ రబీ లమిచానే భారత్లో ఉన్నతస్థాయి సమావేశాల్లో పాల్గొంటుంటే, బాలెన్ షా మాత్రం మంత్రిస్థాయి కంటే తక్కువ హోదా ఉన్న విదేశీ రాయబారులతో సమావేశాలకు దూరంగా ఉన్నారు. ఆగస్టులో చైనా, భారత రాయబారులతో భేటీ అయ్యారు.
ఏ యువత అయితే బాలెన్ షాను అధికారంలోకి తెచ్చిందో, ఇప్పుడు అదే యువత ఆయనకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు తెలుపుతోంది. నదీతీర ఆక్రమణల కూల్చివేతలు, ట్రాఫిక్ ఫైన్ కారణంగా ఒక రైడ్-షేర్ డ్రైవర్ ఆత్మహత్య చేసుకోవడం, భారత సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న దక్షిణ జిల్లాల్లో జరిగిన మత ఘర్షణలు తీవ్ర ఉద్రిక్తతకు దారితీశాయి. ఈ ఘటనల్లో పలువురు మరణించారు. దీంతో, స్వయంగా బాలెన్ షా ప్రజలను ఉద్దేశించి మాట్లాడాల్సి వచ్చింది. ఆయన పనితీరును ప్రశ్నిస్తూ, రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేసే స్థాయికి పరిస్థితి చేరింది.
పాలనలో ఆయన అనుసరిస్తున్న తీరు కూడా విమర్శలకు తావిస్తోంది. పార్లమెంట్ సమావేశాలకు చాలా అరుదుగా హాజరవుతున్నారని, సంస్థలతో చర్చించకుండా ఆర్డినెన్సుల ద్వారా పాలన సాగిస్తున్నారని ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. సొంత పార్టీలోనే, ముఖ్యంగా పార్టీ ఛైర్మన్ రబీ లమిచానేతో అధికార పంపిణీ విషయంలో విభేదాలు తలెత్తినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. మాజీ నేతలపై అవినీతి కేసులను విచారించడం, కొన్ని పరిపాలనా మార్పులు తీసుకురావడం వంటి సానుకూల చర్యలు చేపట్టినా, ఇచ్చిన హామీలకు, క్షేత్రస్థాయి పాలనకు మధ్య అంతరం పెరిగిపోవడంతో బాలెన్ షా రాజకీయ ప్రస్థానం సవాళ్ల వలయంలో చిక్కుకుంది.
2025లో నేపాల్లో చెలరేగిన ‘జెన్-జీ’ నిరసనల నుంచి పుట్టుకొచ్చిన యువనేత బాలెన్ షా. మార్చిలో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆయన రాష్ట్రీయ స్వతంత్ర పార్టీ (ఆర్ఎస్పీ) ఘన విజయం సాధించడంతో, మార్చి 27, 2026న ప్రధానిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. కేవలం 35 ఏళ్లకే ప్రధాని అయి, ప్రపంచంలోనే అత్యంత పిన్న వయస్కులైన నేతల్లో ఒకరిగా నిలిచారు. తన సొంత నియోజకవర్గంలో నాలుగుసార్లు ప్రధానిగా చేసిన కేపీ శర్మ ఓలీని ఓడించి సంచలనం సృష్టించారు. కానీ, అధికారంలోకి వచ్చిన కొద్దిరోజుల్లోనే ఆ మెరుపు తగ్గింది.
ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టాక బాలెన్ షా తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు తీవ్ర విమర్శలకు దారితీశాయి. ఏప్రిల్లో భారత్ నుంచి వచ్చే వస్తువులపై కఠినమైన కస్టమ్స్ నిబంధనలు విధించి, ఆ తర్వాత నిరసనలతో వాటిని వెనక్కి తీసుకున్నారు. మే నెలలో సరిహద్దుకు సంబంధించిన వివాదం తెరపైకి వచ్చింది. ఒకవైపు పార్టీ ఛైర్మన్ రబీ లమిచానే భారత్లో ఉన్నతస్థాయి సమావేశాల్లో పాల్గొంటుంటే, బాలెన్ షా మాత్రం మంత్రిస్థాయి కంటే తక్కువ హోదా ఉన్న విదేశీ రాయబారులతో సమావేశాలకు దూరంగా ఉన్నారు. ఆగస్టులో చైనా, భారత రాయబారులతో భేటీ అయ్యారు.
ఏ యువత అయితే బాలెన్ షాను అధికారంలోకి తెచ్చిందో, ఇప్పుడు అదే యువత ఆయనకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు తెలుపుతోంది. నదీతీర ఆక్రమణల కూల్చివేతలు, ట్రాఫిక్ ఫైన్ కారణంగా ఒక రైడ్-షేర్ డ్రైవర్ ఆత్మహత్య చేసుకోవడం, భారత సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న దక్షిణ జిల్లాల్లో జరిగిన మత ఘర్షణలు తీవ్ర ఉద్రిక్తతకు దారితీశాయి. ఈ ఘటనల్లో పలువురు మరణించారు. దీంతో, స్వయంగా బాలెన్ షా ప్రజలను ఉద్దేశించి మాట్లాడాల్సి వచ్చింది. ఆయన పనితీరును ప్రశ్నిస్తూ, రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేసే స్థాయికి పరిస్థితి చేరింది.
పాలనలో ఆయన అనుసరిస్తున్న తీరు కూడా విమర్శలకు తావిస్తోంది. పార్లమెంట్ సమావేశాలకు చాలా అరుదుగా హాజరవుతున్నారని, సంస్థలతో చర్చించకుండా ఆర్డినెన్సుల ద్వారా పాలన సాగిస్తున్నారని ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. సొంత పార్టీలోనే, ముఖ్యంగా పార్టీ ఛైర్మన్ రబీ లమిచానేతో అధికార పంపిణీ విషయంలో విభేదాలు తలెత్తినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. మాజీ నేతలపై అవినీతి కేసులను విచారించడం, కొన్ని పరిపాలనా మార్పులు తీసుకురావడం వంటి సానుకూల చర్యలు చేపట్టినా, ఇచ్చిన హామీలకు, క్షేత్రస్థాయి పాలనకు మధ్య అంతరం పెరిగిపోవడంతో బాలెన్ షా రాజకీయ ప్రస్థానం సవాళ్ల వలయంలో చిక్కుకుంది.