ఉపవాసం.. షుగర్‌ ఉన్నవాళ్లు చేయొచ్చా? ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి!
- ఇన్సులిన్‌ వాడేవారు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని సూచన
- షుగర్‌ తగ్గినా, పెరిగినా ప్రమాదమేనని హెచ్చరిక
- ఉపవాస సమయంలో గ్లూకోజ్‌ పరీక్షలు అవసరమని సూచన
- తల తిరగడం, వణుకు వస్తే ఉపవాసం ఆపాలని హితవు
- వైద్యుడి సలహా తీసుకున్న తర్వాతే ఉపవాసం ప్రారంభిస్తే మేలు
నవరాత్రి ఉత్సవాలు, పండుగలు, ప్రత్యేక శుభసందర్భాల్లో చాలామంది ఉపవాసం ఉంటారు. కొందరు రోజంతా ఆహారం తీసుకోకుండా ఉంటే.. మరికొందరు పండ్లు, పాలు, తేలికపాటి ఆహారంతో సరిపెట్టుకుంటారు. అయితే మధుమేహం (డయాబెటిస్‌) ఉన్నవారికి ఉపవాసం విషయంలో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు అవసరం. ఎందుకంటే ఆహారం తీసుకునే సమయం, పరిమాణం మారితే రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు కూడా మారవచ్చు. మందులు వాడుతున్నవారిలో ఈ మార్పులు కొన్నిసార్లు ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశం ఉంది.
అయితే షుగర్‌ ఉన్నవారంతా ఉపవాసానికి దూరంగా ఉండాలా? లేదా కొందరు వైద్యుల సలహాతో చేయవచ్చా? ఉపవాసం చేయాలని నిర్ణయించుకుంటే ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
షుగర్‌ ఉన్నవాళ్లు ఉపవాసం చేయవచ్చా?
దీనికి అందరికీ వర్తించే ఒక సమాధానమంటూ లేదు. మధుమేహం రకం, రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణ, వాడుతున్న మందులు, గతంలో షుగర్‌ బాగా తగ్గిన సందర్భాలు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి అంశాలపై ఉపవాసం సురక్షితమా? కాదా? అనేది ఆధారపడి ఉంటుంది.
టైప్‌-1 డయాబెటిస్‌ ఉన్నవాళ్లు, ఇన్సులిన్‌ తీసుకునేవారు, తరచూ షుగర్‌ పడిపోయే సమస్య ఎదుర్కొనేవారు, మూత్రపిండాలు లేదా గుండె సంబంధిత సమస్యలున్నవారు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. గర్భిణుల్లో మధుమేహం ఉన్నా ఉపవాసం విషయంలో ప్రత్యేక వైద్య సలహా అవసరం. ఇలాంటి వారు స్వయంగా నిర్ణయం తీసుకోకుండా ముందుగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
మధుమేహం నియంత్రణలో ఉండి, ఇతర సమస్యలు లేని కొందరు వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఉపవాసం చేయగలిగినా.. అది అందరికీ సురక్షితమని భావించకూడదు.
ఉపవాసం చేస్తే షుగర్‌ స్థాయుల్లో ఎలాంటి మార్పులొస్తాయి?
ఆహారం తీసుకోకుండా ఎక్కువసేపు ఉండటం వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయి తగ్గిపోవచ్చు. ముఖ్యంగా ఇన్సులిన్‌, కొన్ని రకాల షుగర్‌ మందులు వాడేవారిలో ఈ ప్రమాదం ఎక్కువ. చెమటలు పట్టడం, చేతులు వణకడం, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, ఆకలి, తల తిరగడం, గందరగోళం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
మరోవైపు మందులు సరిగా తీసుకోకపోవడం, ఉపవాసం విరమించిన తర్వాత ఒకేసారి ఎక్కువ ఆహారం తినడం వల్ల షుగర్‌ స్థాయులు పెరగొచ్చు. నీళ్లు తక్కువగా తాగితే డీహైడ్రేషన్‌ సమస్య కూడా రావచ్చు. ముఖ్యంగా టైప్‌-1 డయాబెటిస్‌ ఉన్నవారిలో ఇన్సులిన్‌ మోతాదును తగ్గించడం లేదా మానేయడం వల్ల డయాబెటిక్‌ కీటోఅసిడోసిస్‌ అనే తీవ్రమైన సమస్య తలెత్తవచ్చు.
ఉపవాసం చేయాలనుకుంటే ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
ముందుగానే వైద్యుడిని సంప్రదించండి. ఉపవాసం చేయవచ్చా? ఎంతసేపు చేయవచ్చు? మందుల సమయాల్లో మార్పులు అవసరమా? అనే విషయాలను తెలుసుకోండి. షుగర్‌ మందులు లేదా ఇన్సులిన్‌ మోతాదును స్వయంగా తగ్గించడం, మానేయడం ప్రమాదకరం. ఉపవాస సమయంలోనూ రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ స్థాయులను గమనించండి. గ్లూకోజ్‌ పరీక్ష కోసం వేలికి సూది గుచ్చడం ఉపవాసాన్ని కొనసాగించడానికి అడ్డంకి కాకూడదనే విషయాన్ని మీ వైద్యుడితో చర్చించండి.
నీళ్లు తాగకుండా ఉండే ఉపవాసం చేస్తే డీహైడ్రేషన్‌ ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యుడి సూచనలు పాటించండి. ఒకేసారి ఎక్కువ ఆహారం, తీపి పదార్థాలు తీసుకోకుండా సమతుల ఆహారం తీసుకోండి.
ఎప్పుడు ఉపవాసం ఆపేయాలి?
షుగర్‌ స్థాయి 70 mg/dL కంటే తగ్గినా, చాలా ఎక్కువగా ఉన్నా లేదా చెమటలు పట్టడం, వణుకు, తల తిరగడం, తీవ్రమైన నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపించినా ఉపవాసాన్ని కొనసాగించకూడదు. గందరగోళం, స్పృహ కోల్పోవడం, వాంతులు లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలుంటే అత్యవసర వైద్యసాయం తీసుకోవాలి. ఉపవాసం ఆపాల్సిన నిర్దిష్ట పరిమితులను ముందుగానే వైద్యుడితో నిర్ణయించుకోవడం మంచిది.
గమనిక: ఈ సమాచారం కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. వైద్యుల సలహాలుగా భావించొద్దు. ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యలున్నా, ఆహార అలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవాలన్నా కచ్చితంగా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
అయితే షుగర్‌ ఉన్నవారంతా ఉపవాసానికి దూరంగా ఉండాలా? లేదా కొందరు వైద్యుల సలహాతో చేయవచ్చా? ఉపవాసం చేయాలని నిర్ణయించుకుంటే ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
షుగర్‌ ఉన్నవాళ్లు ఉపవాసం చేయవచ్చా?
దీనికి అందరికీ వర్తించే ఒక సమాధానమంటూ లేదు. మధుమేహం రకం, రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణ, వాడుతున్న మందులు, గతంలో షుగర్‌ బాగా తగ్గిన సందర్భాలు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి అంశాలపై ఉపవాసం సురక్షితమా? కాదా? అనేది ఆధారపడి ఉంటుంది.
టైప్‌-1 డయాబెటిస్‌ ఉన్నవాళ్లు, ఇన్సులిన్‌ తీసుకునేవారు, తరచూ షుగర్‌ పడిపోయే సమస్య ఎదుర్కొనేవారు, మూత్రపిండాలు లేదా గుండె సంబంధిత సమస్యలున్నవారు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. గర్భిణుల్లో మధుమేహం ఉన్నా ఉపవాసం విషయంలో ప్రత్యేక వైద్య సలహా అవసరం. ఇలాంటి వారు స్వయంగా నిర్ణయం తీసుకోకుండా ముందుగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
మధుమేహం నియంత్రణలో ఉండి, ఇతర సమస్యలు లేని కొందరు వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఉపవాసం చేయగలిగినా.. అది అందరికీ సురక్షితమని భావించకూడదు.
ఉపవాసం చేస్తే షుగర్‌ స్థాయుల్లో ఎలాంటి మార్పులొస్తాయి?
ఆహారం తీసుకోకుండా ఎక్కువసేపు ఉండటం వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయి తగ్గిపోవచ్చు. ముఖ్యంగా ఇన్సులిన్‌, కొన్ని రకాల షుగర్‌ మందులు వాడేవారిలో ఈ ప్రమాదం ఎక్కువ. చెమటలు పట్టడం, చేతులు వణకడం, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, ఆకలి, తల తిరగడం, గందరగోళం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
మరోవైపు మందులు సరిగా తీసుకోకపోవడం, ఉపవాసం విరమించిన తర్వాత ఒకేసారి ఎక్కువ ఆహారం తినడం వల్ల షుగర్‌ స్థాయులు పెరగొచ్చు. నీళ్లు తక్కువగా తాగితే డీహైడ్రేషన్‌ సమస్య కూడా రావచ్చు. ముఖ్యంగా టైప్‌-1 డయాబెటిస్‌ ఉన్నవారిలో ఇన్సులిన్‌ మోతాదును తగ్గించడం లేదా మానేయడం వల్ల డయాబెటిక్‌ కీటోఅసిడోసిస్‌ అనే తీవ్రమైన సమస్య తలెత్తవచ్చు.
ఉపవాసం చేయాలనుకుంటే ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
ముందుగానే వైద్యుడిని సంప్రదించండి. ఉపవాసం చేయవచ్చా? ఎంతసేపు చేయవచ్చు? మందుల సమయాల్లో మార్పులు అవసరమా? అనే విషయాలను తెలుసుకోండి. షుగర్‌ మందులు లేదా ఇన్సులిన్‌ మోతాదును స్వయంగా తగ్గించడం, మానేయడం ప్రమాదకరం. ఉపవాస సమయంలోనూ రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ స్థాయులను గమనించండి. గ్లూకోజ్‌ పరీక్ష కోసం వేలికి సూది గుచ్చడం ఉపవాసాన్ని కొనసాగించడానికి అడ్డంకి కాకూడదనే విషయాన్ని మీ వైద్యుడితో చర్చించండి.
నీళ్లు తాగకుండా ఉండే ఉపవాసం చేస్తే డీహైడ్రేషన్‌ ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యుడి సూచనలు పాటించండి. ఒకేసారి ఎక్కువ ఆహారం, తీపి పదార్థాలు తీసుకోకుండా సమతుల ఆహారం తీసుకోండి.
ఎప్పుడు ఉపవాసం ఆపేయాలి?
షుగర్‌ స్థాయి 70 mg/dL కంటే తగ్గినా, చాలా ఎక్కువగా ఉన్నా లేదా చెమటలు పట్టడం, వణుకు, తల తిరగడం, తీవ్రమైన నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపించినా ఉపవాసాన్ని కొనసాగించకూడదు. గందరగోళం, స్పృహ కోల్పోవడం, వాంతులు లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలుంటే అత్యవసర వైద్యసాయం తీసుకోవాలి. ఉపవాసం ఆపాల్సిన నిర్దిష్ట పరిమితులను ముందుగానే వైద్యుడితో నిర్ణయించుకోవడం మంచిది.
గమనిక: ఈ సమాచారం కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. వైద్యుల సలహాలుగా భావించొద్దు. ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యలున్నా, ఆహార అలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవాలన్నా కచ్చితంగా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
