పాకిస్థాన్‌లో భారీ మార్పులు?.. కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటుపై సైన్యం దృష్టి!
- పాకిస్థాన్‌లో ప్రావిన్సుల పునర్విభజనపై చర్చలు
- ప్రస్తుత 4 రాష్ట్రాలను 15 వరకు పెంచే అవకాశం
- పాలనా సౌలభ్యం కోసమే ఈ ప్రతిపాదనలు అని విశ్లేషణ
- రాజ్యాంగ సవరణలు, రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం దీనికి కీలకం
- ప్రస్తుతం ఈ చర్చలు ప్రతిపాదనల దశలోనే ఉన్నాయి
పాకిస్థాన్‌లో కీలకమైన పరిపాలనా సంస్కరణలపై చర్చ జరుగుతోంది. దేశంలో ప్రస్తుతం ఉన్న నాలుగు పెద్ద ప్రావిన్సులైన పంజాబ్, సింధ్, ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా, బలూచిస్థాన్‌లను విభజించి, వాటి స్థానంలో మరిన్ని చిన్న రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన తెరపైకి వచ్చింది. పాలనా సౌలభ్యం కోసం దేశాన్ని 12 నుంచి 15 వరకు కొత్త ప్రావిన్సులుగా లేదా మరిన్ని చిన్న పరిపాలనా విభాగాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రముఖ అంతర్జాతీయ పత్రిక 'ది ఎకానమిస్ట్' సహా పలు మీడియా కథనాల ప్రకారం.. ప్రస్తుతమున్న పెద్ద ప్రావిన్సులు సమర్థవంతమైన పాలనకు ఆటంకంగా ఉన్నాయని పాక్ సైన్యాధ్యక్షుడు ఫీల్డ్ మార్షల్ ఆసిమ్ మునీర్ భావిస్తున్నారు. అందుకే చిన్న రాష్ట్రాల ఏర్పాటు అవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడినట్లు ఈ కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. జనాభా, విస్తీర్ణంలో ప్రావిన్సుల మధ్య ఉన్న భారీ వ్యత్యాసమే ఈ ఆలోచనకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది.
ఉదాహరణకు పంజాబ్ ప్రావిన్సులో దేశ జనాభాలో సగానికి పైగా, అంటే సుమారు 12.8 కోట్ల మంది నివసిస్తున్నారు. మరోవైపు, విస్తీర్ణంలో అతిపెద్దదైన బలూచిస్థాన్‌లో జనాభా చాలా తక్కువ. ఈ అసమతుల్యత వల్ల ప్రభుత్వ సేవలు ప్రజలకు సరిగా అందడం లేదని, పరిపాలనాపరమైన సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
చిన్న రాష్ట్రాల ఏర్పాటు ద్వారా పరిపాలనను ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయవచ్చని, ప్రభుత్వ పథకాలు సమర్థవంతంగా అమలవుతాయని ప్రతిపాదకులు వాదిస్తున్నారు. నిజానికి ఈ ఆలోచన కొత్తదేమీ కాదు. గతంలో పౌర ప్రభుత్వాల్లోని అధికారులు సైతం ఇదే తరహా అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేశారు. పాకిస్థాన్ ప్రణాళికా శాఖ మంత్రి అహ్సాన్ ఇక్బాల్ కూడా గతంలో దేశంలో మరిన్ని ప్రావిన్సులు లేదా పరిపాలనా విభాగాలు అవసరమని వ్యాఖ్యానించారు.
అయితే, ఈ ప్రతిపాదన ఆచరణలోకి రావడం అంత సులభం కాదు. కొత్త ప్రావిన్సులను ఏర్పాటు చేయాలంటే రాజ్యాంగ సవరణలు చేయాల్సి ఉంటుంది. దీనికి దేశంలోని ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల మధ్య పూర్తిస్థాయి ఏకాభిప్రాయం తప్పనిసరి. ప్రస్తుతం ఈ చర్చలు కేవలం ప్రతిపాదనల దశలోనే ఉన్నాయి. దీనికి సంబంధించి ఎలాంటి అధికారిక బిల్లు గానీ, మ్యాప్ గానీ ప్రభుత్వం విడుదల చేయలేదు. దేశంలో నెలకొన్న రాజకీయ, భద్రతాపరమైన సమస్యల నడుమ ఈ ప్రతిపాదన ఎంతవరకు ముందుకు వెళ్తుందో వేచి చూడాలి.
ప్రముఖ అంతర్జాతీయ పత్రిక 'ది ఎకానమిస్ట్' సహా పలు మీడియా కథనాల ప్రకారం.. ప్రస్తుతమున్న పెద్ద ప్రావిన్సులు సమర్థవంతమైన పాలనకు ఆటంకంగా ఉన్నాయని పాక్ సైన్యాధ్యక్షుడు ఫీల్డ్ మార్షల్ ఆసిమ్ మునీర్ భావిస్తున్నారు. అందుకే చిన్న రాష్ట్రాల ఏర్పాటు అవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడినట్లు ఈ కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. జనాభా, విస్తీర్ణంలో ప్రావిన్సుల మధ్య ఉన్న భారీ వ్యత్యాసమే ఈ ఆలోచనకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది.
ఉదాహరణకు పంజాబ్ ప్రావిన్సులో దేశ జనాభాలో సగానికి పైగా, అంటే సుమారు 12.8 కోట్ల మంది నివసిస్తున్నారు. మరోవైపు, విస్తీర్ణంలో అతిపెద్దదైన బలూచిస్థాన్‌లో జనాభా చాలా తక్కువ. ఈ అసమతుల్యత వల్ల ప్రభుత్వ సేవలు ప్రజలకు సరిగా అందడం లేదని, పరిపాలనాపరమైన సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
చిన్న రాష్ట్రాల ఏర్పాటు ద్వారా పరిపాలనను ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయవచ్చని, ప్రభుత్వ పథకాలు సమర్థవంతంగా అమలవుతాయని ప్రతిపాదకులు వాదిస్తున్నారు. నిజానికి ఈ ఆలోచన కొత్తదేమీ కాదు. గతంలో పౌర ప్రభుత్వాల్లోని అధికారులు సైతం ఇదే తరహా అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేశారు. పాకిస్థాన్ ప్రణాళికా శాఖ మంత్రి అహ్సాన్ ఇక్బాల్ కూడా గతంలో దేశంలో మరిన్ని ప్రావిన్సులు లేదా పరిపాలనా విభాగాలు అవసరమని వ్యాఖ్యానించారు.
అయితే, ఈ ప్రతిపాదన ఆచరణలోకి రావడం అంత సులభం కాదు. కొత్త ప్రావిన్సులను ఏర్పాటు చేయాలంటే రాజ్యాంగ సవరణలు చేయాల్సి ఉంటుంది. దీనికి దేశంలోని ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల మధ్య పూర్తిస్థాయి ఏకాభిప్రాయం తప్పనిసరి. ప్రస్తుతం ఈ చర్చలు కేవలం ప్రతిపాదనల దశలోనే ఉన్నాయి. దీనికి సంబంధించి ఎలాంటి అధికారిక బిల్లు గానీ, మ్యాప్ గానీ ప్రభుత్వం విడుదల చేయలేదు. దేశంలో నెలకొన్న రాజకీయ, భద్రతాపరమైన సమస్యల నడుమ ఈ ప్రతిపాదన ఎంతవరకు ముందుకు వెళ్తుందో వేచి చూడాలి.
