టీవీ చూస్తూ స్నాక్స్ ఎక్కువ తింటున్నారా?.. అసలు కారణం ఇదే!
- టీవీ చూసేటప్పుడు దానిపైనే లీనమయ్యే మనసు
- పొట్ట నిండిన సంకేతాలను గుర్తించని మెదడు
- ఆకలి లేకపోయినా, టీవీ చూడటం వల్ల అలవాటుగా మారే తిండి
- తినాలని కోరిక పెంచే మధ్యలో వచ్చే ఆహార ప్రకటనలు
- తినే ముందు స్నాక్స్ను ఒక గిన్నెలోకి తీసుకుంటే తిండి తగ్గే అవకాశం
సాయంత్రం వేళ హాయిగా సోఫాలో కూర్చుని, ఇష్టమైన సినిమా లేదా సీరియల్ చూస్తూ స్నాక్స్ తినడం చాలా మందికి ఓ గొప్ప రిలీఫ్. ఒక చిన్న గిన్నెలో చిప్స్ లేదా పాప్కార్న్తో మొదలుపెట్టి, తీరా ఎపిసోడ్ పూర్తయ్యేసరికి చూస్తే పక్కనున్న ప్యాకెట్ మొత్తం ఖాళీ అయిపోయి ఉంటుంది. "అయ్యో, ఇంత తినేశానా?" అని ఆశ్చర్యపోవడం మన వంతవుతుంది. ఇది కేవలం మీ ఒక్కరి సమస్యే కాదు, చాలా మంది ఎదుర్కొనే సాధారణ అనుభవమే. దీని వెనుక ఒక బలమైన మానసిక కారణం ఉందని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.
దృష్టి మరలడమే అసలు సమస్య
మనం టీవీ చూస్తున్నప్పుడు, మన మెదడు మొత్తం దానిపైనే దృష్టి పెడుతుంది. కథలోని మలుపులు, పాత్రల సంభాషణలు, ఉత్కంఠభరితమైన సన్నివేశాలు మనల్ని పూర్తిగా లీనం చేస్తాయి. ఈ క్రమంలో, మనం ఏం తింటున్నాం?, ఎంత తింటున్నాం? అనే విషయాన్ని మనసు పట్టించుకోదు. చేతులు అలవాటుగా ప్యాకెట్లోకి వెళ్లి స్నాక్స్ తీసుకుంటూ ఉంటాయి, కానీ ఆ విషయం మెదడుకు సరిగ్గా నమోదు కాదు. దీన్నే ‘డిస్ట్రాక్టెడ్ ఈటింగ్’ లేదా ‘గమనిక లేకుండా తినడం’ అంటారు. పొట్ట నిండిందనే సంకేతాలను మెదడుకు పంపే ప్రక్రియ కూడా ఈ పరధ్యానం వల్ల మందగిస్తుంది. ఫలితంగా, కడుపు నిండినా కూడా తినడం ఆపలేం.
అలవాటుగా మారే ప్రమాదం
రోజూ టీవీ చూసేటప్పుడు ఏదో ఒకటి తినడం కొనసాగిస్తే, అది క్రమంగా ఒక అలవాటుగా మారిపోతుంది. టీవీ ఆన్ చేయడం, స్నాక్స్ తినడం అనే రెండు చర్యలకు మెదడు ఒక బలమైన బంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. ఆ తర్వాత, నిజంగా ఆకలి లేకపోయినా సరే, టీవీ ముందు కూర్చోగానే ఏదైనా తినాలనే కోరిక పుడుతుంది. ఇది కేవలం శారీరక ఆకలి కాదు, మానసిక ప్రేరణ. చిప్స్, బిస్కెట్లు, చాక్లెట్లు వంటి వాటికి ఇంత తింటే చాలు అనే స్పష్టమైన పరిమితి ఉండదు కాబట్టి, ప్యాకెట్ అందుబాటులో ఉన్నంత సేపూ తింటూనే ఉంటాం.
పరిశోధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ఈ అంశంపై జరిగిన అనేక అధ్యయనాలు కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. స్క్రీన్ చూస్తూ తినేవారు, ప్రశాంతంగా తినేవారితో పోలిస్తే ఎక్కువ ఆహారం తీసుకుంటారని తేలింది. ముఖ్యంగా, ఎక్కువ కేలరీలు, తక్కువ పోషకాలు ఉండే స్నాక్స్ను ఈ సమయంలోనే అధికంగా తీసుకుంటారు. ఈ పరధ్యానం వల్ల తిన్న విషయం కూడా సరిగ్గా గుర్తుండదు. దీనివల్ల ‘మీల్ మెమొరీ’ (తిన్న ఆహారంపై జ్ఞాపకశక్తి) బలహీనపడి, కాసేపటి తర్వాత మళ్లీ ఏదైనా తినాలని అనిపిస్తుంది. అంతేకాకుండా, టీవీ కార్యక్రమాల మధ్యలో ప్రసారమయ్యే ఆకర్షణీయమైన ఫుడ్ యాడ్స్ కూడా మనలో లేనిపోని కోరికలను రేకెత్తించి, స్నాక్స్ వైపు మనసు మళ్లేలా చేస్తాయి.
ఈ అలవాటును ఎలా నియంత్రించుకోవాలి?
టీవీ చూస్తూ స్నాక్స్ తినడాన్ని పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ, కొన్ని చిన్న జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే అతిగా తినడాన్ని సులభంగా నియంత్రించవచ్చు.
పరిమాణం ముఖ్యం: స్నాక్స్ ప్యాకెట్ మొత్తాన్ని పక్కన పెట్టుకునే బదులు, మీరు ఎంత తినాలనుకుంటున్నారో అంతవరకే ఒక గిన్నెలోకి తీసుకోండి. గిన్నె ఖాళీ అవ్వగానే, ఇక చాలని మీ మెదడుకు స్పష్టమైన సంకేతం అందుతుంది.
క్షణం ఆలోచించండి: స్నాక్స్ కోసం చేయి చాపే ముందు, ‘నాకు నిజంగా ఆకలిగా ఉందా?, లేక అలవాటుగా తింటున్నానా?’ అని మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోండి.
కొంచెం దూరం: స్నాక్స్ ప్యాకెట్ను మీకు అందుబాటులో కాకుండా, కొంచెం దూరంగా కిచెన్లో పెట్టండి. దీనివల్ల, నిజంగా తినాలనిపిస్తేనే లేచి వెళ్లి తెచ్చుకుంటారు. ఇది అలవాటుగా తినడాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ఈ చిన్న మార్పులతో, టీవీ వినోదాన్ని ఆస్వాదిస్తూనే, ఆరోగ్యాన్ని కూడా కాపాడుకోవచ్చు.
దృష్టి మరలడమే అసలు సమస్య
మనం టీవీ చూస్తున్నప్పుడు, మన మెదడు మొత్తం దానిపైనే దృష్టి పెడుతుంది. కథలోని మలుపులు, పాత్రల సంభాషణలు, ఉత్కంఠభరితమైన సన్నివేశాలు మనల్ని పూర్తిగా లీనం చేస్తాయి. ఈ క్రమంలో, మనం ఏం తింటున్నాం?, ఎంత తింటున్నాం? అనే విషయాన్ని మనసు పట్టించుకోదు. చేతులు అలవాటుగా ప్యాకెట్లోకి వెళ్లి స్నాక్స్ తీసుకుంటూ ఉంటాయి, కానీ ఆ విషయం మెదడుకు సరిగ్గా నమోదు కాదు. దీన్నే ‘డిస్ట్రాక్టెడ్ ఈటింగ్’ లేదా ‘గమనిక లేకుండా తినడం’ అంటారు. పొట్ట నిండిందనే సంకేతాలను మెదడుకు పంపే ప్రక్రియ కూడా ఈ పరధ్యానం వల్ల మందగిస్తుంది. ఫలితంగా, కడుపు నిండినా కూడా తినడం ఆపలేం.
అలవాటుగా మారే ప్రమాదం
రోజూ టీవీ చూసేటప్పుడు ఏదో ఒకటి తినడం కొనసాగిస్తే, అది క్రమంగా ఒక అలవాటుగా మారిపోతుంది. టీవీ ఆన్ చేయడం, స్నాక్స్ తినడం అనే రెండు చర్యలకు మెదడు ఒక బలమైన బంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. ఆ తర్వాత, నిజంగా ఆకలి లేకపోయినా సరే, టీవీ ముందు కూర్చోగానే ఏదైనా తినాలనే కోరిక పుడుతుంది. ఇది కేవలం శారీరక ఆకలి కాదు, మానసిక ప్రేరణ. చిప్స్, బిస్కెట్లు, చాక్లెట్లు వంటి వాటికి ఇంత తింటే చాలు అనే స్పష్టమైన పరిమితి ఉండదు కాబట్టి, ప్యాకెట్ అందుబాటులో ఉన్నంత సేపూ తింటూనే ఉంటాం.
పరిశోధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ఈ అంశంపై జరిగిన అనేక అధ్యయనాలు కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. స్క్రీన్ చూస్తూ తినేవారు, ప్రశాంతంగా తినేవారితో పోలిస్తే ఎక్కువ ఆహారం తీసుకుంటారని తేలింది. ముఖ్యంగా, ఎక్కువ కేలరీలు, తక్కువ పోషకాలు ఉండే స్నాక్స్ను ఈ సమయంలోనే అధికంగా తీసుకుంటారు. ఈ పరధ్యానం వల్ల తిన్న విషయం కూడా సరిగ్గా గుర్తుండదు. దీనివల్ల ‘మీల్ మెమొరీ’ (తిన్న ఆహారంపై జ్ఞాపకశక్తి) బలహీనపడి, కాసేపటి తర్వాత మళ్లీ ఏదైనా తినాలని అనిపిస్తుంది. అంతేకాకుండా, టీవీ కార్యక్రమాల మధ్యలో ప్రసారమయ్యే ఆకర్షణీయమైన ఫుడ్ యాడ్స్ కూడా మనలో లేనిపోని కోరికలను రేకెత్తించి, స్నాక్స్ వైపు మనసు మళ్లేలా చేస్తాయి.
ఈ అలవాటును ఎలా నియంత్రించుకోవాలి?
టీవీ చూస్తూ స్నాక్స్ తినడాన్ని పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ, కొన్ని చిన్న జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే అతిగా తినడాన్ని సులభంగా నియంత్రించవచ్చు.
పరిమాణం ముఖ్యం: స్నాక్స్ ప్యాకెట్ మొత్తాన్ని పక్కన పెట్టుకునే బదులు, మీరు ఎంత తినాలనుకుంటున్నారో అంతవరకే ఒక గిన్నెలోకి తీసుకోండి. గిన్నె ఖాళీ అవ్వగానే, ఇక చాలని మీ మెదడుకు స్పష్టమైన సంకేతం అందుతుంది.
క్షణం ఆలోచించండి: స్నాక్స్ కోసం చేయి చాపే ముందు, ‘నాకు నిజంగా ఆకలిగా ఉందా?, లేక అలవాటుగా తింటున్నానా?’ అని మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోండి.
కొంచెం దూరం: స్నాక్స్ ప్యాకెట్ను మీకు అందుబాటులో కాకుండా, కొంచెం దూరంగా కిచెన్లో పెట్టండి. దీనివల్ల, నిజంగా తినాలనిపిస్తేనే లేచి వెళ్లి తెచ్చుకుంటారు. ఇది అలవాటుగా తినడాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ఈ చిన్న మార్పులతో, టీవీ వినోదాన్ని ఆస్వాదిస్తూనే, ఆరోగ్యాన్ని కూడా కాపాడుకోవచ్చు.
