ఐఐఎస్సీ తలుపులు మూసేశారు.. ప్రపంచం గుర్తించే శాస్త్రవేత్తగా ఎదిగిన భారత మహిళ!
- మహిళలకు చోటులేని కాలంలో శాస్త్రవేత్తగా ఎదిగిన కమలా
- ఐఐఎస్సీలో ప్రవేశం కోసం పట్టుదలగా పోరాటం
- కేంబ్రిడ్జ్లో మొక్కలపై కీలక పరిశోధనలు
- పప్పులు, ఆహార పదార్థాల పోషక విలువపై అధ్యయనం
- నీరాలో పోషకాలను గుర్తించిన శాస్త్రవేత్త
డిగ్రీ సంపాదించడం కంటే కష్టమైన పని ఆమె ముందుంది. ఎందుకంటే ఆమె అడుగుపెట్టాలనుకున్న శాస్త్ర ప్రపంచంలో మహిళలకు చోటు కల్పించేందుకు అప్పటి సమాజం సిద్ధంగా లేదు. అయినా ఆమె వెనక్కి తగ్గలేదు. అడ్డంకులను దాటుకుని పరిశోధనలోకి అడుగుపెట్టారు. ఆ తర్వాత తన శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని సామాన్య భారతీయుల ఆహారం, పోషకాహారం సమస్యలకు పరిష్కారంగా మలిచారు. ఆమెనే భారతదేశ ప్రముఖ జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త కమలా సోహోనీ.
1911 జూన్ 18న జన్మించిన కమలా పరిశోధనా రంగంలో ఎన్నో కొత్త దారులు చూపించారు. మొక్కల కణాల్లో జరిగే ప్రక్రియల నుంచి పప్పుధాన్యాలు, విటమిన్లు, పోషకాహారం వరకు ఆమె పరిశోధనలు సాగాయి.
మూసిన తలుపును తెరిపించిన పట్టుదల
1933లో బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్సీ)లో చేరేందుకు కమలా సోహోనీ దరఖాస్తు చేశారు. అప్పట్లో సంస్థకు సీవీ రామన్ డైరెక్టర్గా ఉన్నారు. మహిళ కావడంతో ఆమెకు తొలుత ప్రవేశం నిరాకరించారు. అయితే కమలా వెనక్కి తగ్గలేదు. పట్టుదలతో పోరాడి చివరకు అదే సంస్థలో పరిశోధనకు అవకాశం సంపాదించారు.
ఆమె ప్రవేశం కొన్ని కఠిన నిబంధనలతో జరిగినా, ఆ అడుగు కీలక మార్పుకు నాంది పలికింది. మహిళలను శాస్త్ర పరిశోధనలకు దూరంగా ఉంచడం ఎంత అన్యాయమో ఆమె తన ప్రయాణంతో చూపించారు.
ఐఐఎస్సీ నుంచి కేంబ్రిడ్జ్ వరకు
ఐఐఎస్సీలో ఎం. శ్రీనివాసయ్యతో కలిసి పాలు, పప్పులు, చిక్కుళ్లలోని ప్రొటీన్లపై పరిశోధన చేశారు. ఆ తర్వాత ఇంగ్లాండ్లోని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లారు. అక్కడ మొక్కల్లో శ్వాసక్రియపై పరిశోధనలు చేశారు.
మొక్కల కణాల్లో శక్తి ఉత్పత్తికి కీలకమైన సైటోక్రోమ్ వ్యవస్థల ఉనికిని గుర్తించడంలో ఆమె పరిశోధన కీలక పాత్ర పోషించింది. 1939లో కేంబ్రిడ్జ్ నుంచి పీహెచ్డీ పూర్తి చేశారు.
సామాన్యుల ఆహారంపై శాస్త్రీయ దృష్టి
విదేశాల్లోనే స్థిరపడకుండా కమలా భారత్కు తిరిగొచ్చారు. ఇక్కడ ఆమె పరిశోధనలు ప్రజల రోజువారీ జీవితంతో ముడిపడ్డాయి. విటమిన్లు, పప్పుధాన్యాలు, చేపలు, ఇతర సాధారణ ఆహార పదార్థాల పోషక విలువపై దృష్టి పెట్టారు.
ఆమెకు అత్యంత గుర్తింపు తెచ్చిన పరిశోధనల్లో ‘నీరా’ ఒకటి. తాటి చెట్ల నుంచి లభించే ఈ పానీయంలో పోషక విలువను ఆమె అధ్యయనం చేశారు. అప్పటి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ రాజేంద్రప్రసాద్ సూచనతో చేపట్టిన పరిశోధనలో నీరాలో విటమిన్లు, ఇనుము వంటి పోషకాలు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఈ కృషికి ఆమెకు రాష్ట్రపతి అవార్డు లభించింది.
ఒక పీహెచ్డీతో ఆగని ప్రయాణం
కమలా సోహోనీ తర్వాత బాంబేలోని రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్కు డైరెక్టర్గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఈ పదవిని చేపట్టిన తొలి మహిళగా మరో కీలక అడ్డంకిని అధిగమించారు.
పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా ఆమె ప్రజా ప్రయోజనాలకు దూరం కాలేదు. వినియోగదారుల హక్కులు, ఆహార భద్రత వంటి అంశాలపై పనిచేశారు.
కమలా సోహోనీ కథ కేవలం ఒక శాస్త్రవేత్త విజయగాథ కాదు. ప్రతిభ ఉన్నా అవకాశాల తలుపులు మూసుకుపోతే ఏం జరుగుతుందో ఆమె చూశారు. ఆ తలుపులను తన పట్టుదలతో తెరిచారు. తన తర్వాతి తరాల మహిళలకు శాస్త్ర పరిశోధనలో చోటు మరింత విస్తరించేలా మార్గం వేశారు. 2020లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమె పేరుతో సైన్స్ రంగంలో విశ్వవిద్యాలయ ఛైర్ను ఏర్పాటు చేయడం ఆమె సేవలకు మరో గుర్తింపు.
1911 జూన్ 18న జన్మించిన కమలా పరిశోధనా రంగంలో ఎన్నో కొత్త దారులు చూపించారు. మొక్కల కణాల్లో జరిగే ప్రక్రియల నుంచి పప్పుధాన్యాలు, విటమిన్లు, పోషకాహారం వరకు ఆమె పరిశోధనలు సాగాయి.
మూసిన తలుపును తెరిపించిన పట్టుదల
1933లో బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్సీ)లో చేరేందుకు కమలా సోహోనీ దరఖాస్తు చేశారు. అప్పట్లో సంస్థకు సీవీ రామన్ డైరెక్టర్గా ఉన్నారు. మహిళ కావడంతో ఆమెకు తొలుత ప్రవేశం నిరాకరించారు. అయితే కమలా వెనక్కి తగ్గలేదు. పట్టుదలతో పోరాడి చివరకు అదే సంస్థలో పరిశోధనకు అవకాశం సంపాదించారు.
ఆమె ప్రవేశం కొన్ని కఠిన నిబంధనలతో జరిగినా, ఆ అడుగు కీలక మార్పుకు నాంది పలికింది. మహిళలను శాస్త్ర పరిశోధనలకు దూరంగా ఉంచడం ఎంత అన్యాయమో ఆమె తన ప్రయాణంతో చూపించారు.
ఐఐఎస్సీ నుంచి కేంబ్రిడ్జ్ వరకు
ఐఐఎస్సీలో ఎం. శ్రీనివాసయ్యతో కలిసి పాలు, పప్పులు, చిక్కుళ్లలోని ప్రొటీన్లపై పరిశోధన చేశారు. ఆ తర్వాత ఇంగ్లాండ్లోని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లారు. అక్కడ మొక్కల్లో శ్వాసక్రియపై పరిశోధనలు చేశారు.
మొక్కల కణాల్లో శక్తి ఉత్పత్తికి కీలకమైన సైటోక్రోమ్ వ్యవస్థల ఉనికిని గుర్తించడంలో ఆమె పరిశోధన కీలక పాత్ర పోషించింది. 1939లో కేంబ్రిడ్జ్ నుంచి పీహెచ్డీ పూర్తి చేశారు.
సామాన్యుల ఆహారంపై శాస్త్రీయ దృష్టి
విదేశాల్లోనే స్థిరపడకుండా కమలా భారత్కు తిరిగొచ్చారు. ఇక్కడ ఆమె పరిశోధనలు ప్రజల రోజువారీ జీవితంతో ముడిపడ్డాయి. విటమిన్లు, పప్పుధాన్యాలు, చేపలు, ఇతర సాధారణ ఆహార పదార్థాల పోషక విలువపై దృష్టి పెట్టారు.
ఆమెకు అత్యంత గుర్తింపు తెచ్చిన పరిశోధనల్లో ‘నీరా’ ఒకటి. తాటి చెట్ల నుంచి లభించే ఈ పానీయంలో పోషక విలువను ఆమె అధ్యయనం చేశారు. అప్పటి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ రాజేంద్రప్రసాద్ సూచనతో చేపట్టిన పరిశోధనలో నీరాలో విటమిన్లు, ఇనుము వంటి పోషకాలు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఈ కృషికి ఆమెకు రాష్ట్రపతి అవార్డు లభించింది.
ఒక పీహెచ్డీతో ఆగని ప్రయాణం
కమలా సోహోనీ తర్వాత బాంబేలోని రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్కు డైరెక్టర్గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఈ పదవిని చేపట్టిన తొలి మహిళగా మరో కీలక అడ్డంకిని అధిగమించారు.
పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా ఆమె ప్రజా ప్రయోజనాలకు దూరం కాలేదు. వినియోగదారుల హక్కులు, ఆహార భద్రత వంటి అంశాలపై పనిచేశారు.
కమలా సోహోనీ కథ కేవలం ఒక శాస్త్రవేత్త విజయగాథ కాదు. ప్రతిభ ఉన్నా అవకాశాల తలుపులు మూసుకుపోతే ఏం జరుగుతుందో ఆమె చూశారు. ఆ తలుపులను తన పట్టుదలతో తెరిచారు. తన తర్వాతి తరాల మహిళలకు శాస్త్ర పరిశోధనలో చోటు మరింత విస్తరించేలా మార్గం వేశారు. 2020లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమె పేరుతో సైన్స్ రంగంలో విశ్వవిద్యాలయ ఛైర్ను ఏర్పాటు చేయడం ఆమె సేవలకు మరో గుర్తింపు.
