భారత పారిశ్రామికవేత్త గౌతమ్ అదానీ, ఇతరులపై ఉన్న క్రిమినల్ కేసును ఉపసంహరించుకోవాలన్న అమెరికా న్యాయశాఖ అభ్యర్థనపై పూర్తిస్థాయి వివరణ ఇవ్వాలని అక్కడి ఫెడరల్ జడ్జి ఆదేశించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అయితే, ఈ పరిణామం కేసు కొట్టివేతను ఏమాత్రం ప్రభావితం చేయబోదని, ప్రాసిక్యూషన్ విచక్షణాధికారమే అంతిమమని ప్రముఖ అమెరికన్, భారతీయ న్యాయ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రకారం ప్రాసిక్యూషన్ విచక్షణాధికారం అనేది పూర్తిగా కార్యనిర్వాహక వర్గానికి చెందినదని, ఆ అధికారానికి దేశాధ్యక్షుడు అధిపతిగా వ్యవహరిస్తారని కొలంబియా లా స్కూల్ ప్రొఫెసర్ జాన్ సి. కాఫీ తెలిపారు. "న్యాయమూర్తి కేసు ఉపసంహరణకు గల కారణాలను అడగవచ్చు గానీ, ప్రాసిక్యూటర్ నిర్ణయాన్ని తిరస్కరించే అధికారం కోర్టుకు లేదు. ఇది కేవలం న్యాయశాఖ నిర్ణయాన్ని ధ్రువీకరించుకునే ప్రక్రియే" అని ఆయన 'ఐఏఎన్‌ఎస్‌'కు వివరించారు.

గత నెలలో అదానీ గ్రూప్ ఛైర్మన్ గౌతమ్ అదానీ, ఆయన మేనల్లుడు సాగర్ అదానీపై ఉన్న సెక్యూరిటీల మోసం, వైర్ ఫ్రాడ్ ఆరోపణలను శాశ్వతంగా ఉపసంహరించుకుంటున్నట్లు న్యాయశాఖ ప్రకటించింది. ఈ కేసుపై మరింత సమయం, వనరులు వెచ్చించదల్చుకోలేదని తన విచక్షణాధికారం మేరకు నిర్ణయించుకున్నట్లు కోర్టుకు తెలిపింది. అయితే, ఫెడరల్ జడ్జి నికోలస్ గరాఫిస్ ఈ వివరణ సంతృప్తికరంగా లేదని పేర్కొన్నారు. ఫెడరల్ రూల్స్ ఆఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్‌లోని రూల్ 48(ఎ) ప్రకారం, కోర్టు తన బాధ్యతలను నిర్వర్తించడానికి తగిన సమాచారం లేదని, అందుకే పూర్తి వివరాలతో కూడిన నివేదికను జులై 13లోగా సమర్పించాలని ఐదు పేజీల ఉత్తర్వులో ఆదేశించారు.

ఈ పరిణామంపై అమెరికా మాజీ అటార్నీ బార్బరా మెక్‌క్వేడ్ స్పందిస్తూ.. సాధారణంగా ఇలా జరగదని, కానీ ఇది న్యాయమూర్తి అధికార పరిధిలోనిదేనని అన్నారు. "న్యాయశాఖ తన అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం లేదని నిర్ధారించుకోవడానికి న్యాయమూర్తి ఇలాంటి విచారణ జరపవచ్చు. ఉదాహరణకు ఒకే వ్యక్తిపై పదేపదే కేసులు పెట్టి, ఉపసంహరించుకోవడం వంటివి నిరోధించేందుకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది" అని ఆమె తెలిపారు. కేసును కొనసాగించాలని జడ్జి ఆదేశించలేరని, కానీ కేసు ఉపసంహరణను 'విత్ ప్రిజుడీస్' (తిరిగి అవే ఆరోపణలు మోపరాదు) లేదా 'వితౌట్ ప్రిజుడీస్' (భవిష్యత్తులో మళ్లీ కేసు పెట్టవచ్చు) అనే దానిపై నిర్ణయం తీసుకోవచ్చని ఆమె పేర్కొన్నారు.

భారత మాజీ సొలిసిటర్ జనరల్, సీనియర్ న్యాయవాది హరీశ్ సాల్వే ఈ ఆదేశాలను ఒక సాధారణ ప్రక్రియగా అభివర్ణించారు. "ప్రపంచంలో ఏ కోర్టులోనైనా కేసు దాఖలయ్యాక, అది కోర్టు ఆస్తిగా మారుతుంది. అందుకే కేసును మూసివేయాలన్నా కోర్టు కారణాలు అడుగుతుంది. ఇది చాలా సాధారణ విషయం, దీని గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదు. న్యాయమూర్తికి కారణాలు తెలిపితే, ఆయన కేసును కొట్టివేస్తారు" అని సాల్వే అన్నారు. ఇది కేవలం ప్రాసిక్యూటర్, జడ్జి మధ్య జరిగే ప్రక్రియ అని, దీనితో అదానీ గ్రూప్‌కు సంబంధం లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

అమెరికా మాజీ ఫెడరల్ ప్రాసిక్యూటర్ పాల్ రోసెన్‌జ్‌వీగ్ కూడా ఇదే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. అంతిమంగా న్యాయశాఖ వాదనే నెగ్గుతుందని, ప్రాసిక్యూట్ చేయకూడదని వారు నిర్ణయించుకున్న కేసును బలవంతంగా ముందుకు నడిపించలేరని అన్నారు. న్యాయశాఖ ఇచ్చే వివరణతో కోర్టు సంతృప్తి చెందితే కొన్ని వారాల్లోనే ఈ ప్రక్రియ ముగుస్తుందని అంచనా వేశారు.

భారత్‌లోని సోలార్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి లంచాలు, సెక్యూరిటీల మోసం, న్యాయ ప్రక్రియకు ఆటంకం కలిగించడం వంటి ఆరోపణలతో 2024 అక్టోబర్‌లో ఫెడరల్ గ్రాండ్ జ్యూరీ అదానీ, మరో ఏడుగురిపై అభియోగాలు మోపింది. అయితే, నిందితులందరూ ఈ ఆరోపణలను ఖండించారు. ప్రస్తుతం న్యాయమూర్తి ఆదేశంతో ఈ కేసు మరోసారి వార్తల్లోకి వచ్చింది.