వాతావరణ మార్పుల సూచీలో భారత్‌కు 28వ ర్యాంకు.. తొలి మూడు స్థానాలు ఖాళీ!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పుల కట్టడికి దేశాలు చేస్తున్న ప్రయత్నాలపై విడుదలైన ‘క్లైమేట్ చేంజ్ పెర్ఫార్మెన్స్ ఇండెక్స్ (CCPI) 2026’ నివేదికలో భారత్ 28వ ర్యాంకును దక్కించుకుంది. గతేడాదితో పోలిస్తే భారత్ ఐదు స్థానాలు దిగజారినప్పటికీ, ఓవరాల్ రేటింగ్‌లో మాత్రం ‘మీడియం’ కేటగిరీని నిలబెట్టుకుంది. టర్కీలోని అంటాల్యాలో జరుగుతున్న ‘కాప్31’ (COP31) సదస్సు సందర్భంగా ఈ నివేదికను అధికారికంగా విడుదల చేశారు.

ఈ నివేదిక ప్రకారం.. గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు, ఇంధన వినియోగం, క్లైమేట్ పాలసీ వంటి విభాగాల్లో భారత్‌కు ‘మీడియం’ రేటింగ్ లభించింది. అదే సమయంలో సౌర, పవన విద్యుత్ రంగాల్లో చూపిన అద్భుతమైన ప్రగతికి గాను పునరుత్పాదక ఇంధన విభాగంలో దేశానికి ‘హై’ రేటింగ్ దక్కింది.

భారత్ సాధించిన కీలక మైలురాళ్లను నివేదిక ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించింది. ముఖ్యంగా 2030 నాటికి నిర్దేశించుకున్న లక్ష్యం కంటే ఐదేళ్ల ముందే.. అంటే 2025 జూన్ నాటికే దేశ మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యంలో నాన్-ఫాసిల్ (పునరుత్పాదక, అణుశక్తి) వాటా 50 శాతానికి చేరింది. అయితే ఇది స్థాపిత సామర్థ్యంలో వాటా మాత్రమేనని, వాస్తవ విద్యుత్ ఉత్పత్తి వాటా కాదని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. రూఫ్‌టాప్ సోలార్ ప్రాజెక్టులు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (ఈవీ) వినియోగం పెరగడం, దేశీయ తయారీ రంగానికి ఇచ్చిన ప్రోత్సాహకాలు సత్ఫలితాలనిచ్చాయని పేర్కొంది. అలాగే జనవరి 2026 నుంచి 490 పారిశ్రామిక సంస్థలకు ఉద్గారాల తీవ్రత లక్ష్యాలను నిర్దేశించిన ‘కార్బన్ క్రెడిట్ ట్రేడింగ్ స్కీమ్’, 26 నగరాలకు విస్తరించిన అర్బన్ రైల్ (మెట్రో) వ్యవస్థలు కూడా సానుకూల ప్రభావం చూపాయని వెల్లడించింది.

అదే సమయంలో భారత్ ఎదుర్కొంటున్న పలు కీలక సవాళ్లను కూడా నివేదిక ఎత్తిచూపింది. పునరుత్పాదక ఇంధన స్థాపిత సామర్థ్యం పెరుగుతున్న వేగంతో పోలిస్తే ట్రాన్స్‌మిషన్, గ్రిడ్ నెట్‌వర్క్, ఎనర్జీ స్టోరేజ్ (నిల్వ) వ్యవస్థల అభివృద్ధి సరిపోలడం లేదని పేర్కొంది. గ్రిడ్ పరిమితులు, సంప్రదాయ విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో సరళత లోపించడం వల్ల 2025 మే ఆఖరు నుంచి డిసెంబర్ మధ్య కాలంలో దాదాపు 2.3 టిడబ్ల్యూహెచ్ (TWh) సౌర విద్యుత్ వృథా (కర్‌టైల్‌మెంట్) అయినట్లు నివేదిక వెల్లడించింది. అలాగే భవన నిర్మాణ నిబంధనల అమలు, అనధికార మార్కెట్లలో ఎలక్ట్రానిక్ ఉపకరణాల ప్రమాణాల పర్యవేక్షణలో లోపాలు ఉన్నాయని తెలిపింది. రవాణా రంగానికే పరిమితం కాకుండా భారీ పరిశ్రమలు, సరుకు రవాణా, వంట రంగాల్లో కూడా పరిశుభ్రమైన విద్యుద్దీకరణను వేగవంతం చేయాలని, ప్రజారవాణా, నడక, సైక్లింగ్ వంటి వాటికి ప్రోత్సాహం పెంచాలని నివేదిక సూచించింది.

భారత్ తన తదుపరి ఎన్‌డీసీ (2031-2035) లక్ష్యాల్లో భాగంగా.. 2005 స్థాయిలతో పోలిస్తే జీడీపీ ఉద్గారాల తీవ్రతను దాదాపు 47 శాతం తగ్గించాలని, మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యంలో నాన్-ఫాసిల్ వాటాను 60 శాతానికి పెంచాలని, అటవీ విస్తరణ ద్వారా 3.5 నుంచి 4 బిలియన్ టన్నుల కార్బన్ సింక్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

మొత్తంగా 64 దేశాలు, యూరోపియన్ యూనియన్‌లలోని 14 కీలక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఈ సూచీని రూపొందించారు. వాతావరణ మార్పులను అడ్డుకునేందుకు నిర్దేశించిన కఠిన ప్రమాణాలను ఏ ఒక్క దేశమూ పూర్తిగా అందుకోలేకపోవడంతో ఈసారి కూడా తొలి మూడు స్థానాలు ఖాళీగా మిగిలిపోయాయి. ప్రస్తుత అగ్రశ్రేణి దేశాలు చేస్తున్న ప్రయత్నాలు సైతం విపత్కర వాతావరణ మార్పులను నిలువరించడానికి సరిపోవని నివేదిక స్పష్టం చేసింది.