భారత్కు పాకిస్థాన్ ఎప్పటికీ ఓ పెద్ద ముప్పే.. యుద్ధాల తీరు మారింది: మాజీ సీడీఎస్ అనిల్ చౌహాన్
- భారత్కు పాకిస్థాన్ ఎప్పటికీ పెద్ద భద్రతా సవాలేనన్న మాజీ సీడీఎస్
- అణ్వస్త్రాల స్థిరత్వం మాటున ఉగ్రవాదాన్ని పాక్ ప్రోత్సహిస్తోందని విమర్శ
- యుద్ధాల స్వరూపం మారిపోయింది.. సైబర్, అంతరిక్ష దాడులు పెరిగాయని వెల్లడి
- భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి ప్రపంచ భద్రతకు పెను సవాలని వ్యాఖ్య
- కొత్త తరహా యుద్ధాలకు అనుగుణంగా సిద్ధం కావాలని సూచన
భారత మాజీ చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (సీడీఎస్) జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ దేశ భద్రతకు సంబంధించిన పలు కీలక అంశాలపై తన అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు. సరిహద్దు ఆవల ఉగ్రవాదం, అణ్వస్త్రాల రూపంలో పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్కు భద్రతాపరమైన ముప్పు ఎప్పటికీ పొంచి ఉంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. భారతరత్న పండిట్ గోవింద్ బల్లభ్ పంత్ 139వ జయంతి సందర్భంగా ఏర్పాటు చేసిన ఒక కార్యక్రమంలో ఆయన ప్రసంగించారు.
పాకిస్థాన్ గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావిస్తూ.. "భవిష్యత్తులో కూడా పాకిస్థాన్ మనకు ప్రధాన భద్రతా సమస్యగా కొనసాగుతుందని నేను భావిస్తున్నాను. వారి వద్ద ఉన్న అణ్వస్త్రాలు అత్యున్నత స్థాయిలో ఒకరకమైన నిశ్చల స్థిరత్వాన్ని కల్పించాయి. కానీ ఇదే అంశం, కింది స్థాయిలో అస్థిరతకు కారణమైంది. దీనినే సాంప్రదాయకంగా 'స్టెబిలిటీ పారడాక్స్' (స్థిరత్వ వైరుధ్యం) అంటారు. ఈ పరిస్థితిని ఆసరాగా చేసుకుని, సంప్రదాయ యుద్ధాలకు అవకాశాన్ని తగ్గించి, ఉగ్రవాదం వంటి కార్యకలాపాలకు ఆస్కారాన్ని పెంచుకోవడం వారి వ్యూహంగా ఉంది" అని జనరల్ చౌహాన్ విశ్లేషించారు.
యుద్ధాల స్వరూపం, స్వభావం పూర్తిగా మారిపోయిందని జనరల్ చౌహాన్ అన్నారు. "సంఘర్షణలు ఇప్పుడు మరింత పారదర్శకంగా, కచ్చితత్వంతో, విస్తృతంగా నెట్వర్క్తో ముడిపడి ఉన్నాయి. సైబర్ దాడులు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్, అంతరిక్ష సహకారం, ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, చట్టపరమైన సాధనాలు, సమాచార ప్రచారాలు.. ఇవన్నీ భౌతిక దాడులకు ముందు లేదా కొన్నిసార్లు వాటికి ప్రత్యామ్నాయంగా కూడా జరుగుతున్నాయి. పాతకాలపు యుద్ధాలు ఇప్పుడు లేవు. ఇది భిన్నమైన యుద్ధం" అని ఆయన వివరించారు. టెక్నాలజీలో వస్తున్న వేగవంతమైన మార్పులు కూడా అతిపెద్ద సవాలని, పాతకాలపు నిర్ణయాత్మక ప్రక్రియలు నేటి వేగానికి సరిపోవని అన్నారు.
భవిష్యత్ రక్షణ సన్నద్ధతపై కీలకమైన ప్రశ్నలను ఆయన లేవనెత్తారు. "మనం దేనికి సిద్ధం కావాలి? స్వల్పకాలిక తీవ్ర యుద్ధానికా? లేక సుదీర్ఘ పోరాటానికా? భూమి, సముద్రం, వాయుసేన వంటి సాంప్రదాయ రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలా? లేక అంతరిక్షం, సైబర్, సమాచార యుద్ధం వంటి కొత్త రంగాలపై దృష్టి పెట్టాలా?" అని ప్రశ్నించారు. వీటికి స్పష్టమైన సమాధానాలు లేవని, అయితే ఈ బలగాలను సరైన రీతిలో ఉపయోగించుకునేందుకు సైద్ధాంతికపరమైన వ్యూహాలను అభివృద్ధి చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యమని నొక్కి చెప్పారు.
ప్రపంచ భద్రతకు భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి అతిపెద్ద సవాళ్లలో ఒకటని జనరల్ చౌహాన్ పేర్కొన్నారు. పాత సమీకరణాలు బలహీనపడి, కొత్త వ్యవస్థలు రూపుదిద్దుకుంటున్నాయని అన్నారు. ఇలాంటి సమయంలో భారత్ స్వావలంబన, బలహీనతలను తగ్గించుకోవడం, ఇతర దేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడం వంటి చర్యలపై దృష్టి పెట్టాలని సూచించారు. సంస్థాగత సంస్కరణలు, శిక్షణ, విద్యావ్యవస్థ, మీడియా అక్షరాస్యత, పారదర్శక సంస్థలు వంటి అంశాలు కూడా దేశ భద్రతలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
పాకిస్థాన్ గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావిస్తూ.. "భవిష్యత్తులో కూడా పాకిస్థాన్ మనకు ప్రధాన భద్రతా సమస్యగా కొనసాగుతుందని నేను భావిస్తున్నాను. వారి వద్ద ఉన్న అణ్వస్త్రాలు అత్యున్నత స్థాయిలో ఒకరకమైన నిశ్చల స్థిరత్వాన్ని కల్పించాయి. కానీ ఇదే అంశం, కింది స్థాయిలో అస్థిరతకు కారణమైంది. దీనినే సాంప్రదాయకంగా 'స్టెబిలిటీ పారడాక్స్' (స్థిరత్వ వైరుధ్యం) అంటారు. ఈ పరిస్థితిని ఆసరాగా చేసుకుని, సంప్రదాయ యుద్ధాలకు అవకాశాన్ని తగ్గించి, ఉగ్రవాదం వంటి కార్యకలాపాలకు ఆస్కారాన్ని పెంచుకోవడం వారి వ్యూహంగా ఉంది" అని జనరల్ చౌహాన్ విశ్లేషించారు.
యుద్ధాల స్వరూపం, స్వభావం పూర్తిగా మారిపోయిందని జనరల్ చౌహాన్ అన్నారు. "సంఘర్షణలు ఇప్పుడు మరింత పారదర్శకంగా, కచ్చితత్వంతో, విస్తృతంగా నెట్వర్క్తో ముడిపడి ఉన్నాయి. సైబర్ దాడులు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్, అంతరిక్ష సహకారం, ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, చట్టపరమైన సాధనాలు, సమాచార ప్రచారాలు.. ఇవన్నీ భౌతిక దాడులకు ముందు లేదా కొన్నిసార్లు వాటికి ప్రత్యామ్నాయంగా కూడా జరుగుతున్నాయి. పాతకాలపు యుద్ధాలు ఇప్పుడు లేవు. ఇది భిన్నమైన యుద్ధం" అని ఆయన వివరించారు. టెక్నాలజీలో వస్తున్న వేగవంతమైన మార్పులు కూడా అతిపెద్ద సవాలని, పాతకాలపు నిర్ణయాత్మక ప్రక్రియలు నేటి వేగానికి సరిపోవని అన్నారు.
భవిష్యత్ రక్షణ సన్నద్ధతపై కీలకమైన ప్రశ్నలను ఆయన లేవనెత్తారు. "మనం దేనికి సిద్ధం కావాలి? స్వల్పకాలిక తీవ్ర యుద్ధానికా? లేక సుదీర్ఘ పోరాటానికా? భూమి, సముద్రం, వాయుసేన వంటి సాంప్రదాయ రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలా? లేక అంతరిక్షం, సైబర్, సమాచార యుద్ధం వంటి కొత్త రంగాలపై దృష్టి పెట్టాలా?" అని ప్రశ్నించారు. వీటికి స్పష్టమైన సమాధానాలు లేవని, అయితే ఈ బలగాలను సరైన రీతిలో ఉపయోగించుకునేందుకు సైద్ధాంతికపరమైన వ్యూహాలను అభివృద్ధి చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యమని నొక్కి చెప్పారు.
ప్రపంచ భద్రతకు భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి అతిపెద్ద సవాళ్లలో ఒకటని జనరల్ చౌహాన్ పేర్కొన్నారు. పాత సమీకరణాలు బలహీనపడి, కొత్త వ్యవస్థలు రూపుదిద్దుకుంటున్నాయని అన్నారు. ఇలాంటి సమయంలో భారత్ స్వావలంబన, బలహీనతలను తగ్గించుకోవడం, ఇతర దేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడం వంటి చర్యలపై దృష్టి పెట్టాలని సూచించారు. సంస్థాగత సంస్కరణలు, శిక్షణ, విద్యావ్యవస్థ, మీడియా అక్షరాస్యత, పారదర్శక సంస్థలు వంటి అంశాలు కూడా దేశ భద్రతలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
