12.5 కోట్ల ఏళ్ల నుంచి మనుగడ సాగిస్తున్న జీవి ఇదే.. మొదటిసారి వీడియో తీసిన శాస్త్రవేత్తలు
- సముద్ర గర్భంలో స్వేచ్ఛగా ఈదుతున్న గోబ్లిన్ షార్క్
- తొలిసారిగా వీడియో రికార్డ్ చేసిన శాస్త్రవేత్తలు
- 'సజీవ శిలాజం'గా పిలిచే ఈ జీవికి 12.5 కోట్ల ఏళ్ల చరిత్ర
- దాదాపు 2,000 మీటర్ల లోతులో కనిపించి కొత్త రికార్డు సృష్టించింది
- పాత ఫుటేజీని తిరిగి పరిశీలించడంతో వెలుగులోకి వచ్చిన అరుదైన దృశ్యాలు
సముద్ర గర్భంలోని అంతుచిక్కని రహస్యాల పుట్టలోంచి మరో అద్భుతం వెలుగులోకి వచ్చింది. అత్యంత అరుదైన, వింత స్వరూపంతో ఉండే గోబ్లిన్ షార్క్ (Mitsukurina owstoni) సముద్రపు అగాధంలో స్వేచ్ఛగా ఈదుతున్న దృశ్యాలను శాస్త్రవేత్తలు తొలిసారిగా కెమెరాలో బంధించారు. సుమారు 12.5 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం నుంచి భూమిపై మనుగడ సాగిస్తున్న ఈ జీవిని 'సజీవ శిలాజం' (living fossil) అని పిలుస్తారు.
ఇప్పటివరకు చేపల వేటలో అనుకోకుండా వలలకు చిక్కి, నీటి పైకి వచ్చినప్పుడు మాత్రమే వీటిని ప్రత్యక్షంగా చూశారు. అయితే, ఆ పరిస్థితుల్లో అవి ఎక్కువసేపు బతకలేకపోయేవి. ఇప్పుడు తొలిసారిగా వాటి సహజ ఆవాసంలో, పూర్తి ఆరోగ్యంతో ఉన్న దృశ్యాలు లభించడం సముద్ర జీవశాస్త్రంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది.
ఈ అద్భుత ఆవిష్కరణ వెనుక రెండు వేర్వేరు సంఘటనలు ఉన్నాయి. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని జార్విస్ ద్వీపానికి సమీపంలో 2019లో 'ఓషన్ ఎక్స్ప్లోరేషన్ ట్రస్ట్' చేపట్టిన యాత్రలో ఒక రిమోట్ ఆపరేటెడ్ వెహికల్ (ROV) ఈ దృశ్యాలను రికార్డ్ చేసింది. అయితే, 2025లో ఈ పాత ఫుటేజీని తిరిగి సమీక్షించినప్పుడు శాస్త్రవేత్తలు గోబ్లిన్ షార్క్ను గుర్తించారు.
ఇక రెండోసారి, 2024లో టోంగా ట్రెంచ్ వద్ద 'ఇంక్ఫిష్ ఓపెన్ ఓషన్ ఎక్స్పెడిషన్' బృందం సముద్రపు అడుగున అమర్చిన ఎరతో కూడిన కెమెరాకు ఈ షార్క్ చిక్కింది. ఈ రెండు ప్రాంతాలు ఒకదానికొకటి వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటం విశేషం.
ఈ పరిశోధన అనేక కొత్త విషయాలను వెలుగులోకి తెచ్చింది. ముఖ్యంగా, టోంగా ట్రెంచ్లో కనిపించిన గోబ్లిన్ షార్క్ దాదాపు 2,000 మీటర్ల లోతులో ఉంది. గతంలో ఈ జాతి షార్క్లు గరిష్ఠంగా 1,200 మీటర్ల లోతులోనే ఉంటాయని భావించారు. తాజా పరిశోధనతో వాటి నివాస పరిధి మరో 700 మీటర్లు పెరిగింది. ఇది కేవలం గోబ్లిన్ షార్క్కే కాకుండా, గ్రేట్ వైట్, మాకో వంటి షార్క్లు ఉండే లామ్నిఫార్మ్స్ (Lamniformes) వర్గంలోనే సరికొత్త డెప్త్ రికార్డు కావడం గమనార్హం.
గతంలో జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, పశ్చిమ అమెరికా తీరాల్లో మాత్రమే కనిపించిన ఈ జీవి, ఇప్పుడు మధ్య పసిఫిక్ సముద్రంలో కూడా ఉండటంతో వాటి భౌగోళిక విస్తరణపై కొత్త అంచనాలకు దారితీసింది.
పొడవాటి, చదునైన ముట్టె, వేటాడే సమయంలో ముందుకు దూసుకొచ్చే దవడలు గోబ్లిన్ షార్క్ ప్రత్యేకతలు. సముద్రపు అగాధంలోని చీకటిలో ఆహారాన్ని పట్టుకోవడానికి ఈ విలక్షణ శారీరక నిర్మాణం ఉపయోగపడుతుంది. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హవాయ్కు చెందిన ఆరోన్ జుడా నేతృత్వంలోని బృందం చేసిన ఈ పరిశోధన వివరాలు 'జర్నల్ ఆఫ్ ఫిష్ బయాలజీ'లో ప్రచురితమయ్యాయి.
ఇప్పటివరకు చేపల వేటలో అనుకోకుండా వలలకు చిక్కి, నీటి పైకి వచ్చినప్పుడు మాత్రమే వీటిని ప్రత్యక్షంగా చూశారు. అయితే, ఆ పరిస్థితుల్లో అవి ఎక్కువసేపు బతకలేకపోయేవి. ఇప్పుడు తొలిసారిగా వాటి సహజ ఆవాసంలో, పూర్తి ఆరోగ్యంతో ఉన్న దృశ్యాలు లభించడం సముద్ర జీవశాస్త్రంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది.
ఈ అద్భుత ఆవిష్కరణ వెనుక రెండు వేర్వేరు సంఘటనలు ఉన్నాయి. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని జార్విస్ ద్వీపానికి సమీపంలో 2019లో 'ఓషన్ ఎక్స్ప్లోరేషన్ ట్రస్ట్' చేపట్టిన యాత్రలో ఒక రిమోట్ ఆపరేటెడ్ వెహికల్ (ROV) ఈ దృశ్యాలను రికార్డ్ చేసింది. అయితే, 2025లో ఈ పాత ఫుటేజీని తిరిగి సమీక్షించినప్పుడు శాస్త్రవేత్తలు గోబ్లిన్ షార్క్ను గుర్తించారు.
ఇక రెండోసారి, 2024లో టోంగా ట్రెంచ్ వద్ద 'ఇంక్ఫిష్ ఓపెన్ ఓషన్ ఎక్స్పెడిషన్' బృందం సముద్రపు అడుగున అమర్చిన ఎరతో కూడిన కెమెరాకు ఈ షార్క్ చిక్కింది. ఈ రెండు ప్రాంతాలు ఒకదానికొకటి వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటం విశేషం.
ఈ పరిశోధన అనేక కొత్త విషయాలను వెలుగులోకి తెచ్చింది. ముఖ్యంగా, టోంగా ట్రెంచ్లో కనిపించిన గోబ్లిన్ షార్క్ దాదాపు 2,000 మీటర్ల లోతులో ఉంది. గతంలో ఈ జాతి షార్క్లు గరిష్ఠంగా 1,200 మీటర్ల లోతులోనే ఉంటాయని భావించారు. తాజా పరిశోధనతో వాటి నివాస పరిధి మరో 700 మీటర్లు పెరిగింది. ఇది కేవలం గోబ్లిన్ షార్క్కే కాకుండా, గ్రేట్ వైట్, మాకో వంటి షార్క్లు ఉండే లామ్నిఫార్మ్స్ (Lamniformes) వర్గంలోనే సరికొత్త డెప్త్ రికార్డు కావడం గమనార్హం.
గతంలో జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, పశ్చిమ అమెరికా తీరాల్లో మాత్రమే కనిపించిన ఈ జీవి, ఇప్పుడు మధ్య పసిఫిక్ సముద్రంలో కూడా ఉండటంతో వాటి భౌగోళిక విస్తరణపై కొత్త అంచనాలకు దారితీసింది.
పొడవాటి, చదునైన ముట్టె, వేటాడే సమయంలో ముందుకు దూసుకొచ్చే దవడలు గోబ్లిన్ షార్క్ ప్రత్యేకతలు. సముద్రపు అగాధంలోని చీకటిలో ఆహారాన్ని పట్టుకోవడానికి ఈ విలక్షణ శారీరక నిర్మాణం ఉపయోగపడుతుంది. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హవాయ్కు చెందిన ఆరోన్ జుడా నేతృత్వంలోని బృందం చేసిన ఈ పరిశోధన వివరాలు 'జర్నల్ ఆఫ్ ఫిష్ బయాలజీ'లో ప్రచురితమయ్యాయి.
