రోజంతా ఏసీలోనే ఉంటున్నారా?.. ఈ 5 ఆరోగ్య ప్రమాదాల గురించి తెలుసుకోండి!
- ఎండల నుంచి ఉపశమనానికి ఏసీ తప్పనిసరి అయినా, అతిగా వాడటం వల్ల ఆరోగ్యానికి ముప్పు
- సరిగ్గా శుభ్రం చేయని ఏసీ ఫిల్టర్లు బ్యాక్టీరియా, బూజుకు నిలయంగా మారి తీవ్ర వ్యాధులకు కారణమవుతున్న వైనం
- ఏసీ గాలి వల్ల చర్మం పొడిబారడం, కంటి సమస్యలు, శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు పెరిగే ప్రమాదం
- వేడి వాతావరణం నుంచి హఠాత్తుగా చల్లని ఏసీ గదిలోకి వెళ్లడం 'థర్మల్ షాక్'కు దారితీసే అవకాశం
- ఏసీని 24-26 డిగ్రీల మధ్య ఉంచడం, గదికి వెంటిలేషన్ వంటి జాగ్రత్తలతో ప్రమాదాల నివారణకు ఛాన్స్
భారతదేశంలో ఉష్ణోగ్రతలు 45 డిగ్రీలు దాటుతున్న వేళ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఎయిర్ కండిషనర్ (ఏసీ) వాడకం విలాసం నుంచి నిత్యావసరంగా మారింది. చాలామంది రోజులో 20 గంటలకు పైగా చల్లని ఆఫీసులు, కార్లు, ఇళ్లలోనే గడుపుతున్నారు. ఎండవేడి నుంచి ఏసీ తక్షణ ఉపశమనం కలిగిస్తున్నప్పటికీ, ఈ కృత్రిమ శీతలీకరణ వ్యవస్థపై అధికంగా ఆధారపడటం మన ఆరోగ్యంపై తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు చూపుతోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
వివిధ అధ్యయనాల ప్రకారం సాధారణ గాలి ప్రసరణ ఉన్న ప్రదేశాలతో పోలిస్తే, ఏసీ వాతావరణంలో ఎక్కువ సమయం గడిపేవారిలో శ్వాసకోశ సంబంధిత లక్షణాలు 50 శాతం అధికంగా కనిపిస్తున్నాయి. సెంట్రల్ ఏసీ ఉన్న భవనాల్లో పనిచేసే వారిలో సిక్ బిల్డింగ్ సిండ్రోమ్ (ఎస్బీఎస్) లక్షణాలు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అంతర్జాతీయ పత్రికలు వెల్లడించాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఏసీ వాడకం వల్ల కలిగే ఐదు ప్రధాన ఆరోగ్య ప్రమాదాలపై నిపుణులు విశ్లేషణ గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
1. వ్యాధికారక క్రిములకు నిలయం
ఏసీ యూనిట్లు, ముఖ్యంగా సెంట్రల్ కూలింగ్ సిస్టమ్స్ తేమను ఎక్కువగా నిల్వ చేస్తాయి. ఏసీ ఫిల్టర్లను, కాయిల్స్ను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయకపోతే, అక్కడ నిలిచిన తేమలో బ్యాక్టీరియా, బూజు, ఫంగస్ వంటివి వృద్ధి చెందుతాయి. ముఖ్యంగా 'లెజియోనెల్లా' అనే బ్యాక్టీరియా ఏసీ డక్టులలోని నీటిలో పెరిగి, ఏసీ ఆన్ చేసినప్పుడు గాలి ద్వారా వ్యాపించి 'లెజియోన్నేర్స్' అనే తీవ్రమైన న్యూమోనియాకు కారణమవుతుంది. అలాగే, బూజు కణాలు అలర్జీలు, దీర్ఘకాలిక సైనస్ ఇన్ఫెక్షన్లకు దారితీస్తాయి.
2. డీహైడ్రేషన్, చర్మ సమస్యలు
ఏసీ గదిలోని గాలిని చల్లబరిచే క్రమంలో తేమను గ్రహిస్తుంది. ఇది గాలిలోని తేమతో పాటు మన శరీరంలోని తేమను కూడా లాగేస్తుంది. దీనివల్ల 'డ్రై ఐ సిండ్రోమ్' ఏర్పడి కళ్లు పొడిబారడం, ఎర్రబడటం, మంట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అలాగే, చర్మం తన సహజ నూనెలను కోల్పోయి పొడిబారడం, దురద, పొట్టు రాలడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి. తామర, సోరియాసిస్ వంటి సమస్యలు ఉన్నవారికి ఇది మరింత ప్రమాదకరం.
3. శ్వాసకోశ సమస్యలు, ఆస్తమా
ఏసీ గదిలో గాలి బయటకు వెళ్లి, తాజా గాలి లోపలికి రాదు. ఉన్న గాలినే మళ్లీ మళ్లీ చల్లబరచడం వల్ల గదిలో దుమ్ము, పుప్పొడి, బూజు వంటి కాలుష్య కారకాల సాంద్రత పెరుగుతుంది. "ఏసీ ఫిల్టర్లను ప్రతి 15 నుంచి 30 రోజులకు శుభ్రం చేయకపోతే, మనం కలుషితమైన గాలినే పీలుస్తాం. ఇది ఆస్తమా, దీర్ఘకాలిక రినిటిస్ వంటి సమస్యలను ప్రేరేపిస్తుంది" అని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చల్లని గాలి నేరుగా తగలడం వల్ల కొంతమందిలో శ్వాసనాళాలు సంకోచించి, ఆయాసం వస్తుంది.
4. 'థర్మల్ షాక్', నీరసం
బయట 45 డిగ్రీల వేడి నుంచి అకస్మాత్తుగా 18 డిగ్రీల చల్లని ఏసీ గదిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు శరీరం 'థర్మల్ షాక్'కు గురవుతుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రత మార్పులకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు అయ్యేందుకు శరీరంపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి పడుతుంది. రక్తనాళాలు ఒక్కసారిగా సంకోచించడం వల్ల ముక్కులో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గి జలుబు, ఫ్లూ వంటి వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ల బారినపడే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
5. దీర్ఘకాలిక అలసట, తలనొప్పి
ఏసీ గదుల్లో ఎక్కువ సేపు గడపడం వల్ల తల భారంగా ఉండటం, తలనొప్పి, వివరించలేని అలసట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మూసి ఉన్న ఏసీ గదిలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయులు పెరిగి, ఆక్సిజన్ తగ్గడమే ఇందుకు కారణం. ఇది ఏకాగ్రతను దెబ్బతీసి, రోజంతా నీరసంగా ఉండేలా చేస్తుంది.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
ఏసీ టెంపరేచర్ను 24 నుంచి 26 డిగ్రీల సెల్సియస్ మధ్య ఉంచాలి.
ప్రతి నాలుగు గంటల ఏసీ వాడకానికి, 15 నిమిషాల పాటు కిటికీలు తెరిచి గదిలో గాలి ప్రసరణ జరిగేలా చూడాలి.
శరీరం డీహైడ్రేట్ కాకుండా ఉండేందుకు తరచుగా నీళ్లు, పండ్ల రసాలు తాగాలి.
ఏసీ ఫిల్టర్లను ప్రతి రెండు వారాలకు ఒకసారి శుభ్రం చేయాలి. సీజన్ ప్రారంభంలో ప్రొఫెషనల్స్తో డీప్ క్లీనింగ్ చేయించడం ఉత్తమం.
కళ్లు, చర్మం ఎక్కువగా పొడిబారుతుంటే గదిలో హ్యూమిడిఫైయర్ వాడటం మంచిది.
వివిధ అధ్యయనాల ప్రకారం సాధారణ గాలి ప్రసరణ ఉన్న ప్రదేశాలతో పోలిస్తే, ఏసీ వాతావరణంలో ఎక్కువ సమయం గడిపేవారిలో శ్వాసకోశ సంబంధిత లక్షణాలు 50 శాతం అధికంగా కనిపిస్తున్నాయి. సెంట్రల్ ఏసీ ఉన్న భవనాల్లో పనిచేసే వారిలో సిక్ బిల్డింగ్ సిండ్రోమ్ (ఎస్బీఎస్) లక్షణాలు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అంతర్జాతీయ పత్రికలు వెల్లడించాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఏసీ వాడకం వల్ల కలిగే ఐదు ప్రధాన ఆరోగ్య ప్రమాదాలపై నిపుణులు విశ్లేషణ గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
1. వ్యాధికారక క్రిములకు నిలయం
ఏసీ యూనిట్లు, ముఖ్యంగా సెంట్రల్ కూలింగ్ సిస్టమ్స్ తేమను ఎక్కువగా నిల్వ చేస్తాయి. ఏసీ ఫిల్టర్లను, కాయిల్స్ను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయకపోతే, అక్కడ నిలిచిన తేమలో బ్యాక్టీరియా, బూజు, ఫంగస్ వంటివి వృద్ధి చెందుతాయి. ముఖ్యంగా 'లెజియోనెల్లా' అనే బ్యాక్టీరియా ఏసీ డక్టులలోని నీటిలో పెరిగి, ఏసీ ఆన్ చేసినప్పుడు గాలి ద్వారా వ్యాపించి 'లెజియోన్నేర్స్' అనే తీవ్రమైన న్యూమోనియాకు కారణమవుతుంది. అలాగే, బూజు కణాలు అలర్జీలు, దీర్ఘకాలిక సైనస్ ఇన్ఫెక్షన్లకు దారితీస్తాయి.
2. డీహైడ్రేషన్, చర్మ సమస్యలు
ఏసీ గదిలోని గాలిని చల్లబరిచే క్రమంలో తేమను గ్రహిస్తుంది. ఇది గాలిలోని తేమతో పాటు మన శరీరంలోని తేమను కూడా లాగేస్తుంది. దీనివల్ల 'డ్రై ఐ సిండ్రోమ్' ఏర్పడి కళ్లు పొడిబారడం, ఎర్రబడటం, మంట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అలాగే, చర్మం తన సహజ నూనెలను కోల్పోయి పొడిబారడం, దురద, పొట్టు రాలడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి. తామర, సోరియాసిస్ వంటి సమస్యలు ఉన్నవారికి ఇది మరింత ప్రమాదకరం.
3. శ్వాసకోశ సమస్యలు, ఆస్తమా
ఏసీ గదిలో గాలి బయటకు వెళ్లి, తాజా గాలి లోపలికి రాదు. ఉన్న గాలినే మళ్లీ మళ్లీ చల్లబరచడం వల్ల గదిలో దుమ్ము, పుప్పొడి, బూజు వంటి కాలుష్య కారకాల సాంద్రత పెరుగుతుంది. "ఏసీ ఫిల్టర్లను ప్రతి 15 నుంచి 30 రోజులకు శుభ్రం చేయకపోతే, మనం కలుషితమైన గాలినే పీలుస్తాం. ఇది ఆస్తమా, దీర్ఘకాలిక రినిటిస్ వంటి సమస్యలను ప్రేరేపిస్తుంది" అని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చల్లని గాలి నేరుగా తగలడం వల్ల కొంతమందిలో శ్వాసనాళాలు సంకోచించి, ఆయాసం వస్తుంది.
4. 'థర్మల్ షాక్', నీరసం
బయట 45 డిగ్రీల వేడి నుంచి అకస్మాత్తుగా 18 డిగ్రీల చల్లని ఏసీ గదిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు శరీరం 'థర్మల్ షాక్'కు గురవుతుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రత మార్పులకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు అయ్యేందుకు శరీరంపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి పడుతుంది. రక్తనాళాలు ఒక్కసారిగా సంకోచించడం వల్ల ముక్కులో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గి జలుబు, ఫ్లూ వంటి వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ల బారినపడే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
5. దీర్ఘకాలిక అలసట, తలనొప్పి
ఏసీ గదుల్లో ఎక్కువ సేపు గడపడం వల్ల తల భారంగా ఉండటం, తలనొప్పి, వివరించలేని అలసట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మూసి ఉన్న ఏసీ గదిలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయులు పెరిగి, ఆక్సిజన్ తగ్గడమే ఇందుకు కారణం. ఇది ఏకాగ్రతను దెబ్బతీసి, రోజంతా నీరసంగా ఉండేలా చేస్తుంది.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
ఏసీ టెంపరేచర్ను 24 నుంచి 26 డిగ్రీల సెల్సియస్ మధ్య ఉంచాలి.
ప్రతి నాలుగు గంటల ఏసీ వాడకానికి, 15 నిమిషాల పాటు కిటికీలు తెరిచి గదిలో గాలి ప్రసరణ జరిగేలా చూడాలి.
శరీరం డీహైడ్రేట్ కాకుండా ఉండేందుకు తరచుగా నీళ్లు, పండ్ల రసాలు తాగాలి.
ఏసీ ఫిల్టర్లను ప్రతి రెండు వారాలకు ఒకసారి శుభ్రం చేయాలి. సీజన్ ప్రారంభంలో ప్రొఫెషనల్స్తో డీప్ క్లీనింగ్ చేయించడం ఉత్తమం.
కళ్లు, చర్మం ఎక్కువగా పొడిబారుతుంటే గదిలో హ్యూమిడిఫైయర్ వాడటం మంచిది.
