Metformin: మెట్ఫార్మిన్ వాడేవారికి ముఖ్య గమనిక.. బయటపడ్డ కొత్త నిజాలు!
దశాబ్దాలుగా టైప్ 2 డయాబెటిస్ నియంత్రణకు చౌకైన, సురక్షితమైన మందుగా పేరుపొందిన మెట్ఫార్మిన్పై శాస్త్రవేత్తలు కీలక విషయాలు కనుగొన్నారు. ఈ మందు కేవలం రక్తంలోని చక్కెర స్థాయులను నియంత్రించడమే కాకుండా, నేరుగా మెదడుపై కూడా ప్రభావం చూపుతుందని 'సైన్స్ అడ్వాన్సెస్' జర్నల్లో ప్రచురితమైన తాజా అధ్యయనం వెల్లడించింది. డయాబెటిస్ మందులు సాధారణంగా కాలేయం, ప్యాంక్రియాస్పై పనిచేస్తాయని భావించే తరుణంలో, ఈ ఆవిష్కరణ వైద్య ప్రపంచంలో కొత్త చర్చకు దారితీసింది.
పరిశోధన ప్రకారం.. మెట్ఫార్మిన్ మెదడులోని 'హైపోథాలమస్' అనే ప్రాంతాన్ని నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది. శరీరంలో శక్తిని, గ్లూకోజ్ను నియంత్రించేది ఈ భాగమే. మెదడులోని SF1 న్యూరాన్లను ఉత్తేజపరిచి, Rap1 అనే ప్రోటీన్ను అణచివేయడం ద్వారా ఇది రక్తంలోని చక్కెరను తగ్గిస్తున్నట్లు గుర్తించారు. చాలా తక్కువ మోతాదులో మెదడుకు చేరినా, దాని ప్రభావం గణనీయంగా ఉంటుందని తేలింది. ఈ ఆవిష్కరణ మధుమేహానికి కొత్త చికిత్సా మార్గాలకు దారితీయవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అయితే, ఇదే సమయంలో కొన్ని ఆందోళనలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. మెదడు పనితీరుపై మెట్ఫార్మిన్ ప్రభావం చూపడం వల్ల దీర్ఘకాలంలో జ్ఞాపకశక్తి, గ్రహణ సామర్థ్యంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందనే దానిపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. కొన్ని అధ్యయనాల్లో ఇది చిత్తవైకల్యం ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుందని తేలగా, మరికొన్నింటిలో వృద్ధులలో మేధో పనితీరు తగ్గడానికి కారణమవుతోందని తేలింది.
అంతేకాకుండా, మెట్ఫార్మిన్ దీర్ఘకాలిక వాడకం వల్ల విటమిన్ B12 లోపం, లాక్టిక్ అసిడోసిస్ (అరుదుగా) వంటి దుష్ప్రభావాలు కూడా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, రోగులు ఆందోళన చెందవద్దని, వైద్యుల సలహా లేకుండా మందును ఆపవద్దని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. మెట్ఫార్మిన్ ఇప్పటికీ అత్యంత సురక్షితమైన మందులలో ఒకటని, అయితే దీని వాడకంలో కిడ్నీ పనితీరు, విటమిన్ B12 స్థాయులను క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించుకోవడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు.
పరిశోధన ప్రకారం.. మెట్ఫార్మిన్ మెదడులోని 'హైపోథాలమస్' అనే ప్రాంతాన్ని నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది. శరీరంలో శక్తిని, గ్లూకోజ్ను నియంత్రించేది ఈ భాగమే. మెదడులోని SF1 న్యూరాన్లను ఉత్తేజపరిచి, Rap1 అనే ప్రోటీన్ను అణచివేయడం ద్వారా ఇది రక్తంలోని చక్కెరను తగ్గిస్తున్నట్లు గుర్తించారు. చాలా తక్కువ మోతాదులో మెదడుకు చేరినా, దాని ప్రభావం గణనీయంగా ఉంటుందని తేలింది. ఈ ఆవిష్కరణ మధుమేహానికి కొత్త చికిత్సా మార్గాలకు దారితీయవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అయితే, ఇదే సమయంలో కొన్ని ఆందోళనలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. మెదడు పనితీరుపై మెట్ఫార్మిన్ ప్రభావం చూపడం వల్ల దీర్ఘకాలంలో జ్ఞాపకశక్తి, గ్రహణ సామర్థ్యంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందనే దానిపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. కొన్ని అధ్యయనాల్లో ఇది చిత్తవైకల్యం ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుందని తేలగా, మరికొన్నింటిలో వృద్ధులలో మేధో పనితీరు తగ్గడానికి కారణమవుతోందని తేలింది.
అంతేకాకుండా, మెట్ఫార్మిన్ దీర్ఘకాలిక వాడకం వల్ల విటమిన్ B12 లోపం, లాక్టిక్ అసిడోసిస్ (అరుదుగా) వంటి దుష్ప్రభావాలు కూడా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, రోగులు ఆందోళన చెందవద్దని, వైద్యుల సలహా లేకుండా మందును ఆపవద్దని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. మెట్ఫార్మిన్ ఇప్పటికీ అత్యంత సురక్షితమైన మందులలో ఒకటని, అయితే దీని వాడకంలో కిడ్నీ పనితీరు, విటమిన్ B12 స్థాయులను క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించుకోవడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు.
