అంతరిక్షంలో మాయమైన భారీ గ్రహం.. అసలు విషయం చెప్పిన శాస్త్రవేత్తలు
Advertisement
- సుమారు 1,000 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న భారీ వాయు గ్రహం టీవోఐ-2535 బి
- ఏడేళ్ల పాటు పరిశీలించాక హఠాత్తుగా కనుమరుగైనట్లు గుర్తించిన నాసా టెస్ టెలిస్కోప్
- పక్కనే ఉన్న మరో అదృశ్య గ్రహ గురుత్వాకర్షణ వల్లే కక్ష్యలో అనూహ్య మార్పులు
- భూమికి కనిపించే దృష్టిపథం నుంచి కాస్త పక్కకు వాలిన టీవోఐ-2535 బి కక్ష్య
- మళ్లీ 30 నుంచి 50 ఏళ్ల తర్వాతే మనకు కనిపించే అవకాశం ఉందన్న పరిశోధకులు
అంతరిక్షంలో అకస్మాత్తుగా అదృశ్యమై ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలను తీవ్ర విస్మయానికి గురిచేసిన భారీ గ్రహం మిస్టరీ ఎట్టకేలకు వీడింది. భూమికి దాదాపు 1,000 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న 'టీవోఐ-2535 బి' (TOI-2535 b) అనే రాక్షస వాయు గ్రహం (హాట్ జూపిటర్) అంతరిక్షం నుంచి ఎక్కడికీ కొట్టుకుపోలేదని, పక్కనే ఉన్న మరో గ్రహం ప్రభావం వల్లే మన దృష్టిపథం నుంచి పక్కకు జరిగిందని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు.
నాసాకు చెందిన 'టెస్' (TESS) స్పేస్ టెలిస్కోప్ ద్వారా దాదాపు ఏడేళ్ల పాటు ఈ గ్రహాన్ని పరిశోధకులు నిరంతరం పరిశీలించారు. సాధారణంగా ఒక గ్రహం తన నక్షత్రం ముందు నుంచి వెళ్లే ప్రక్రియను 'ట్రాన్సిట్' అంటారు. టీవోఐ-2535 బి గ్రహం ప్రతి 8.25 రోజులకు ఒకసారి తన మాతృ నక్షత్రం చుట్టూ తిరుగుతూ, ట్రాన్సిట్ సమయంలో టెలిస్కోప్లకు స్పష్టంగా కనిపించేది. అయితే, కొద్దికాలంగా దీని ట్రాన్సిట్ సమయాల్లో ఊహించని మార్పులు కనిపించాయి. కొన్నిసార్లు గంటల ముందే రావడం, మరికొన్నిసార్లు ఆలస్యంగా వెళ్లడం, క్రమంగా దాని కాంతి క్షీణించడం జరిగింది. చివరికి ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో ఆ గ్రహం టెలిస్కోప్ కంటికి పూర్తిగా కనిపించకుండా పోయింది. సాధారణంగా గ్రహాల కక్ష్యల్లో మార్పులు రావడానికి దశాబ్దాలు లేదా శతాబ్దాలు పడుతుంది. కానీ ఇంత తక్కువ సమయంలో ఒక గ్రహం కళ్ల ముందే మాయమవడం శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది.
ఈ పరిణామంపై విస్తృతంగా అధ్యయనం చేసిన శాస్త్రవేత్తలు అసలు నిజాన్ని కనిపెట్టారు. ఆ నక్షత్ర వ్యవస్థలో టీవోఐ-2535 బి గ్రహంతో పాటు కంటికి కనిపించని మరో గ్రహం కూడా ఉందని గుర్తించారు. ఈ రెండు గ్రహాల మధ్య ఉన్న బలమైన గురుత్వాకర్షణ శక్తుల కారణంగా వాటి కక్ష్యలు బొంగరంలా గిరగిరా తిరుగుతూ తీవ్రంగా వాలిపోయాయి. ఫలితంగా, టీవోఐ-2535 బి కక్ష్య భూమి నుంచి కనిపించే దృష్టిపథానికి దూరంగా కాస్త పైకి లేదా కిందికి వంగిపోయింది. ఆ గ్రహం ఇప్పటికీ తన నక్షత్రం చుట్టూ తిరుగుతున్నప్పటికీ, భూమి కోణంలో అది నక్షత్రానికి అడ్డుగా రావడం లేదు.
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా లాస్ ఏంజెల్స్ (UCLA) పరిశోధకుడు సామ్యూల్ యీ నేతృత్వంలోని శాస్త్రవేత్తల బృందం ఈ అధ్యయనాన్ని రూపొందించింది. ఈ వివరాలు ‘ది ఆస్ట్రోఫిజికల్ జర్నల్ లెటర్స్’లో ప్రచురితమయ్యాయి. బహుళ గ్రహ వ్యవస్థల్లో గురుత్వాకర్షణ చర్యలు ఎంత సంక్లిష్టంగా ఉంటాయో చెప్పడానికి ఇదొక అరుదైన ఉదాహరణ అని శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొన్నారు. చంద్రుడి కక్ష్య కొంత వంగి ఉండటం వల్లే భూమిపై ప్రతి నెలా సూర్యగ్రహణాలు రావని, సరిగ్గా ఇక్కడ కూడా అదే విధమైన సూత్రం పనిచేసిందని వారు వివరించారు.
ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం, టీవోఐ-2535 బి తన కక్ష్యా మార్గంలో తిరిగి భూమికి కనిపించే స్థాయికి చేరుకోవడానికి దాదాపు 30 నుంచి 50 ఏళ్లు పట్టే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ మార్పులకు కారణమైన దాని పొరుగున ఉన్న రెండో గ్రహం అంతకంటే ముందే మన దృష్టికి చిక్కవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. గ్రహాల వ్యవస్థలు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండవని, కాలక్రమేణా వాటి స్థానాలు ఎలా మారతాయో అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ ఆవిష్కరణ ఎంతో ఉపయోగపడుతుందని ఖగోళ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
నాసాకు చెందిన 'టెస్' (TESS) స్పేస్ టెలిస్కోప్ ద్వారా దాదాపు ఏడేళ్ల పాటు ఈ గ్రహాన్ని పరిశోధకులు నిరంతరం పరిశీలించారు. సాధారణంగా ఒక గ్రహం తన నక్షత్రం ముందు నుంచి వెళ్లే ప్రక్రియను 'ట్రాన్సిట్' అంటారు. టీవోఐ-2535 బి గ్రహం ప్రతి 8.25 రోజులకు ఒకసారి తన మాతృ నక్షత్రం చుట్టూ తిరుగుతూ, ట్రాన్సిట్ సమయంలో టెలిస్కోప్లకు స్పష్టంగా కనిపించేది. అయితే, కొద్దికాలంగా దీని ట్రాన్సిట్ సమయాల్లో ఊహించని మార్పులు కనిపించాయి. కొన్నిసార్లు గంటల ముందే రావడం, మరికొన్నిసార్లు ఆలస్యంగా వెళ్లడం, క్రమంగా దాని కాంతి క్షీణించడం జరిగింది. చివరికి ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో ఆ గ్రహం టెలిస్కోప్ కంటికి పూర్తిగా కనిపించకుండా పోయింది. సాధారణంగా గ్రహాల కక్ష్యల్లో మార్పులు రావడానికి దశాబ్దాలు లేదా శతాబ్దాలు పడుతుంది. కానీ ఇంత తక్కువ సమయంలో ఒక గ్రహం కళ్ల ముందే మాయమవడం శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది.
ఈ పరిణామంపై విస్తృతంగా అధ్యయనం చేసిన శాస్త్రవేత్తలు అసలు నిజాన్ని కనిపెట్టారు. ఆ నక్షత్ర వ్యవస్థలో టీవోఐ-2535 బి గ్రహంతో పాటు కంటికి కనిపించని మరో గ్రహం కూడా ఉందని గుర్తించారు. ఈ రెండు గ్రహాల మధ్య ఉన్న బలమైన గురుత్వాకర్షణ శక్తుల కారణంగా వాటి కక్ష్యలు బొంగరంలా గిరగిరా తిరుగుతూ తీవ్రంగా వాలిపోయాయి. ఫలితంగా, టీవోఐ-2535 బి కక్ష్య భూమి నుంచి కనిపించే దృష్టిపథానికి దూరంగా కాస్త పైకి లేదా కిందికి వంగిపోయింది. ఆ గ్రహం ఇప్పటికీ తన నక్షత్రం చుట్టూ తిరుగుతున్నప్పటికీ, భూమి కోణంలో అది నక్షత్రానికి అడ్డుగా రావడం లేదు.
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా లాస్ ఏంజెల్స్ (UCLA) పరిశోధకుడు సామ్యూల్ యీ నేతృత్వంలోని శాస్త్రవేత్తల బృందం ఈ అధ్యయనాన్ని రూపొందించింది. ఈ వివరాలు ‘ది ఆస్ట్రోఫిజికల్ జర్నల్ లెటర్స్’లో ప్రచురితమయ్యాయి. బహుళ గ్రహ వ్యవస్థల్లో గురుత్వాకర్షణ చర్యలు ఎంత సంక్లిష్టంగా ఉంటాయో చెప్పడానికి ఇదొక అరుదైన ఉదాహరణ అని శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొన్నారు. చంద్రుడి కక్ష్య కొంత వంగి ఉండటం వల్లే భూమిపై ప్రతి నెలా సూర్యగ్రహణాలు రావని, సరిగ్గా ఇక్కడ కూడా అదే విధమైన సూత్రం పనిచేసిందని వారు వివరించారు.
ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం, టీవోఐ-2535 బి తన కక్ష్యా మార్గంలో తిరిగి భూమికి కనిపించే స్థాయికి చేరుకోవడానికి దాదాపు 30 నుంచి 50 ఏళ్లు పట్టే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ మార్పులకు కారణమైన దాని పొరుగున ఉన్న రెండో గ్రహం అంతకంటే ముందే మన దృష్టికి చిక్కవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. గ్రహాల వ్యవస్థలు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండవని, కాలక్రమేణా వాటి స్థానాలు ఎలా మారతాయో అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ ఆవిష్కరణ ఎంతో ఉపయోగపడుతుందని ఖగోళ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
Advertisement