నేటితో ముగియనున్న ఐటీఆర్ గడువు.. గడువులోపు పూర్తి చేయకపోతే ఏమవుతుంది?

2026-27 మదింపు సంవత్సరానికి సంబంధించి ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ఐటీఆర్) దాఖలు చేసేందుకు చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులకు నేడే (జూలై 31) చివరి తేదీ. గడువులోగా రిటర్న్స్ ఫైల్ చేయని పక్షంలో రూ.5,000 వరకు ఆలస్య రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ఈ గడువు అందరు పన్ను చెల్లింపుదారులకు వర్తించదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

ఆదాయపు పన్ను శాఖ పోర్టల్ గణాంకాల ప్రకారం, ఇప్పటివరకు 5.02 కోట్ల ఐటీఆర్‌లు దాఖలయ్యాయి. గత ఏడాది (2025-26 మదింపు సంవత్సరం) మొత్తం 6.97 కోట్ల రిటర్న్స్ ఫైల్ అయ్యాయి.

ఎవరు ఈరోజే ఫైల్ చేయాలి?
ప్రధానంగా వేతన జీవులు, మూలధన ఆదాయాలు లేదా నష్టాలు ఉన్నవారు (ఐటీఆర్-1, ఐటీఆర్-2 ఫైల్ చేసేవారు) జులై 31లోగా తమ రిటర్న్స్‌ను తప్పనిసరిగా సమర్పించాలి. అలాగే, వ్యాపారేతర ఆదాయం ఉండి, ఆడిట్‌కు అవసరం లేని సొసైటీలు, సంస్థలు (ఐటీఆర్-5, ఐటీఆర్-7) కూడా నేటితో గడువు ముగుస్తుంది.

వ్యాపారులకు ఆగస్టు, అక్టోబర్ వరకు అవకాశం
వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా ఆదాయం పొందుతూ, ట్యాక్స్ ఆడిట్ పరిధిలోకి రాని వారు ఆగస్టు 31 వరకు తమ రిటర్న్స్ దాఖలు చేయవచ్చు. వీరు ఐటీఆర్-3 లేదా ఐటీఆర్-4 ఫారాలను ఉపయోగించాల్సి ఉంటుంది. ఇక ట్యాక్స్ ఆడిట్ తప్పనిసరి అయిన పన్ను చెల్లింపుదారులు అక్టోబర్ 31 వరకు రిటర్న్స్ ఫైల్ చేసేందుకు అవకాశం ఉంది.

గడువు దాటితే ఏమవుతుంది?
వేతన జీవులు, ఐటీఆర్-1, ఐటీఆర్-2 పరిధిలోకి వచ్చే వారు నేటి గడువును మిస్ అయితే పలు పరిణామాలు ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 234ఎఫ్ ప్రకారం, మొత్తం ఆదాయం రూ.5 లక్షల లోపు ఉంటే రూ.1,000, రూ.5 లక్షలు దాటితే రూ.5,000 ఆలస్య రుసుము విధిస్తారు. దీనితో పాటు, చెల్లించాల్సిన పన్నుపై నెలకు 1 శాతం చొప్పున వడ్డీ కూడా పడుతుంది. అంతేకాకుండా, వ్యాపార, మూలధన నష్టాలను భవిష్యత్ సంవత్సరాలకు క్యారీ ఫార్వర్డ్ చేసుకునే అవకాశాన్ని కోల్పోతారు. అలాగే, రీఫండ్ ప్రక్రియ కూడా ఆలస్యం అవుతుంది.