పుంజుకుంటున్న రుతుపవనాలు.. జులై మొదటివారంలో ముసురు!

ఉత్తర భారతదేశంలోని పలు ప్రాంతాలు తీవ్రమైన ఎండలు, ఉక్కపోతతో అల్లాడుతున్నప్పటికీ.. రాబోయే మూడు, నాలుగు రోజుల్లో నైరుతి రుతుపవనాలు మరింత ముందుకు సాగడానికి పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నాయని భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండి) వెల్లడించింది. గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఝార్ఖండ్, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ లోని మరికొన్ని ప్రాంతాలకు రుతుపవనాలు విస్తరించనున్నాయని పేర్కొంది. రుతుపవనాల చలనం ఉత్తర దిశగా సాగుతున్నప్పటికీ.. ఢిల్లీ-ఎన్‌సిఆర్, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్, హర్యానా, పంజాబ్, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాల్లో ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు పడలేదు.
 
విస్తరణకు.. వర్షాలకు తేడా ఇదే
వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, రుతుపవనాల ‘విస్తరణ’ అంటే గాలి దిశల్లో మార్పులు, తేమ పెరగడం, నిర్దేశిత ప్రాంతాలలో స్థిరమైన వర్షపాతం నమోదు కావడం మాత్రమే. అంతేకానీ అన్ని చోట్లా వెంటనే భారీ వర్షాలు కురుస్తాయని కాదు. ఉపగ్రహ చిత్రాల ప్రకారం ప్రస్తుతానికి రుతుపవన మేఘాలు మధ్య భారతదేశం, బంగాళాఖాతం, ఈశాన్య ప్రాంతం, దక్షిణ ద్వీపకల్పంపైనే కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. దీనివల్ల ఉత్తర మైదాన ప్రాంతాలలో ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంది.

బంగాళాఖాతంలో బలమైన అల్పపీడన వ్యవస్థలు ఏర్పడకపోవడమే ప్రస్తుత మందగమనానికి ప్రధాన కారణం. సాధారణంగా ఇటువంటి వ్యవస్థలు దేశం లోపలికి తేమను లాగి మధ్య, ఉత్తర ప్రాంతాల్లో విస్తారంగా వర్షాలు కురిపిస్తాయి. అవి లేకపోవడంతో నైరుతి గాలుల తీవ్రత తగ్గి, ఆశించిన స్థాయిలో కాకుండా అక్కడక్కడా మాత్రమే ఉరుములతో కూడిన జల్లులు పడుతున్నాయి.

త్వరలోనే ఊరట
వాతావరణంలో త్వరలోనే సానుకూల మార్పులు రానున్నట్లు అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. తూర్పు హిందూ మహాసముద్రంలో ఒక పెద్ద ఉష్ణమండల వాతావరణ వ్యవస్థ ఏర్పడే అవకాశం ఉందని, ఇది రాబోయే నాలుగు నుండి ఏడు రోజుల్లో ఉత్తర దిశగా బంగాళాఖాతంలోకి ప్రవేశిస్తుందని వాతావరణ నమూనాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. దీనివల్ల పశ్చిమ భారతదేశంలో అల్పపీడనం ఏర్పడి, తేమ పెరిగి వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది.

ఈ అంచనాలు నిజమైతే, జులై మొదటి వారంలో మధ్య, పశ్చిమ, ఉత్తర భారతదేశంలో వర్షాలు ఊపందుకుంటాయి. ఇది ఢిల్లీ-ఎన్‌సిఆర్ సహా వాయవ్య భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు రుతుపవనాలు మరింత విస్తరించడానికి తోడ్పడుతుంది. రాబోయే వారంలో వాయవ్య భారతదేశంలోని మరికొన్ని ప్రాంతాల్లోకి రుతుపవనాలు ఉత్తర దిశగా ప్రయాణించడానికి అనుకూల పరిస్థితులు ఉన్నాయని ఐఎండి తాజా నివేదిక కూడా ధ్రువీకరించింది.

ఈ ఏడాది రుతుపవనాలు స్వల్ప ఆలస్యంతో జూన్ 4న కేరళను తాకాయి. ఎల్ నినో ప్రభావం వల్ల ప్రారంభంలో కొన్ని ప్రాంతాలలో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది. ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశం ప్రస్తుతం ఒక ‘వేచి చూసే దశ’ను ఎదుర్కొంటోంది, ఇక్కడ వాతావరణ మార్పుల పరంగా రుతుపవనాలు విస్తరించినప్పటికీ, వర్షాలు కురవడం ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు.