దేవాలయాల్లో ఉపయోగించిన పూలను సేకరించి వాటితో అగరుబత్తీలు, జంతు చర్మానికి ప్రత్యామ్నాయ ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తున్న కాన్పూర్ కేంద్రంగా పనిచేసే 'ఫూల్' అనే స్టార్టప్ మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. ప్రస్తుతం నాలుగు రాష్ట్రాల్లో రోజుకు 50 టన్నుల పూల వ్యర్థాలను ప్రాసెస్ చేస్తున్న ఈ సంస్థ.. తాజాగా మూడు ప్రముఖ భారతీయ బ్యాంకుల నుంచి 6 మిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 50 కోట్లు) రుణాన్ని సమీకరించింది.

2015లో మకర సంక్రాంతి రోజున కాన్పూర్‌లోని గంగా నది ఒడ్డున పేరుకుపోయిన పూల వ్యర్థాలను చూసిన అంకిత్ అగర్వాల్ మదిలో ఈ ఆలోచన పుట్టింది. నదుల్లో కలిసి కాలుష్యానికి కారణమవుతున్న ఈ నిర్మాల్యంతో ఏదైనా చేయాలని ఆయన సంకల్పించారు. తన చిన్ననాటి స్నేహితుడు, పర్యావరణ ఇంజనీర్ అయిన ప్రతీక్ కుమార్‌తో కలిసి 2017లో 'కాన్పూర్ ఫ్లవర్‌సైక్లింగ్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్' పేరుతో ఈ సంస్థను ప్రారంభించారు. మొదటగా వ్యర్థ పూల నుంచి అగరుబత్తీలు, ధూప్ కోన్‌లను తయారు చేయడంపై దృష్టిపెట్టారు.

ఆ తర్వాత పరిశోధనలు చేసి, పూల పీచుతో జంతు చర్మానికి ప్రత్యామ్నాయంగా 'ఫ్లెదర్' అనే ప్రత్యేక మెటీరియల్‌ను అభివృద్ధి చేశారు. ఈ ఆవిష్కరణతో సంస్థకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభించింది. 2022లో ప్రతిష్ఠాత్మక 'ఎర్త్‌షాట్ ప్రైజ్' ఫైనలిస్ట్‌గా నిలిచిన ఈ సంస్థ, అప్పటి నుంచి తన కార్యకలాపాలను రెట్టింపు చేసింది. రోజుకు 36 టన్నుల ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యం నుంచి ఇప్పుడు 50 టన్నులకు చేరుకుంది.

ముంబైలో జరిగిన 'ది ఎర్త్‌షాట్ ప్రైజ్ ఇంపాక్ట్ అసెంబ్లీ'లో ఈ కొత్త రుణ వివరాలను ప్రకటించారు. ఎగ్జిమ్ బ్యాంక్, స్మాల్ ఇండస్ట్రీస్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్ఐడీబీఐ), ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్ కలిసి ఈ రుణాన్ని అందించాయి. ఇది గ్రాంటు లేదా పెట్టుబడి కాదని, ఒప్పందం ప్రకారం తిరిగి చెల్లించాల్సిన రుణమని సంస్థ స్పష్టం చేసింది.

ఈ సంస్థ కేవలం పర్యావరణ సమస్యకే కాకుండా, సామాజిక సమస్యకు కూడా పరిష్కారం చూపుతోంది. అయిదు ప్రధాన పుణ్యక్షేత్రాల్లోని తమ యూనిట్ల ద్వారా 600 మందికి పైగా మహిళలకు ఉపాధి కల్పిస్తోంది. వీరిలో చాలామంది గతంలో పారిశుద్ధ్య పనులు చేసే అణగారిన వర్గాలకు చెందినవారే కావడం గమనార్హం. ఒకప్పుడు వ్యర్థంగా భావించిన పూలతో విలువైన ఉత్పత్తులను సృష్టిస్తూ, పర్యావరణాన్ని కాపాడుతూ, వందల కుటుంబాలకు జీవనోపాధిని అందిస్తూ 'ఫూల్' ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది.