ఖలిస్థానీ ఉగ్రవాది పన్నూ కేసులో భారత ప్రభుత్వానికి అమెరికా సమన్లు

భారత్‌కు మరో దౌత్యపరమైన సవాలు ఎదురైంది. ఖలిస్థానీ ఉగ్రవాది గుర్‍పత్వంత్ సింగ్ పన్నూ వేసిన సివిల్ దావాలో భారత ప్రభుత్వానికి అమెరికా విదేశాంగ శాఖ సమన్లు జారీ చేసింది. ఈ కేసులో జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్, రీసెర్చ్ అండ్ అనాలిసిస్ వింగ్ (రా) మాజీ చీఫ్ సమంత్ గోయల్ పేర్లను ప్రతివాదులుగా చేర్చడం తీవ్ర ప్రాధాన్యంను సంతరించుకుంది.

అమెరికా కోర్టు ఆదేశాల మేరకు, దౌత్య మార్గాల ద్వారా వాషింగ్టన్ డీసీలోని భారత రాయబార కార్యాలయానికి ఈ సమన్లను అందజేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ విషయాన్ని అక్టోబర్ 28న న్యూయార్క్ జిల్లా కోర్టుకు సమర్పించిన పత్రాల్లో అమెరికా విదేశాంగ శాఖ ధ్రువీకరించింది. అక్టోబర్ 9న భారత రాయబార కార్యాలయానికి ఈ దౌత్యపరమైన నోట్‌ను పంపినట్లు పేర్కొంది.

దావాలో పన్నూ ఆరోపణలు ఏమిటి?
నిషేధిత సిఖ్స్ ఫర్ జస్టిస్ సంస్థకు న్యాయవాదిగా ఉన్న పన్నూ, తనను హత్య చేసేందుకు ప్రయత్నం జరిగిందని ఆరోపిస్తూ నష్టపరిహారం కోరుతూ ఈ దావా వేశాడు. భారత విదేశీ నిఘా సంస్థ 'రా' ద్వారా అజిత్ దోవల్ తన హత్యకు కుట్ర పన్నారని పన్నూ తన వ్యాజ్యంలో ఆరోపించాడు. అయితే, సమన్ల జారీ అనేది కేవలం ఒక ప్రక్రియలో భాగమేనని, ఈ కేసులో తమ వైఖరిని ఇది సూచించదని అమెరికా విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది.

నిఖిల్ గుప్తా కేసు నేపథ్యంలో..
పన్నూ హత్యకు కుట్ర పన్నారనే ఆరోపణలపై భారత జాతీయుడు, ఆయుధాలు, మాదకద్రవ్యాల స్మగ్లర్‌గా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న నిఖిల్ గుప్తాపై అమెరికా న్యాయ శాఖ దర్యాప్తు జరిపిన విషయం తెలిసిందే. ఈ దర్యాప్తు నేపథ్యంలోనే పన్నూ సివిల్ దావా వేశాడు. ఈ కేసులో 2023 జూన్‌లో ప్రేగ్‌లో అరెస్టయిన నిఖిల్ గుప్తా, తనపై ఉన్న మూడు అభియోగాలను 2026 ఫిబ్రవరిలో అంగీకరించాడు. ఈ నెలలో అతనికి శిక్ష ఖరారు కానుంది. గుప్తాకు, 'రా' మాజీ అధికారి వికాశ్ యాదవ్‌కు మధ్య ప్రత్యక్ష సంబంధాలున్నాయని అమెరికా డ్రగ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (DEA) ఆరోపించింది.

భారత్ తీవ్ర అభ్యంతరం
మరోవైపు, పన్నూ దావాను భారత విదేశాంగ శాఖ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఈ ఆరోపణలను "కల్పితమైనవి, దురుద్దేశపూరితమైనవి" అని అభివర్ణించింది. "మా ఉన్నతాధికారులపై ఇలాంటి దాడులను, పనికిమాలిన వ్యాజ్యాలను తిరస్కరిస్తున్నాం. భారత్‌లో న్యాయపరమైన పత్రాలను అందించాలంటే న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా మాత్రమే పంపించాలి" అని విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి జైస్వాల్ మంగళవారం స్పష్టం చేశారు.

కెనడాలో ఖలిస్థానీ ఉగ్రవాది హర్‌దీప్ సింగ్ నిజ్జర్ హత్య, తాజాగా పన్నూ హత్యాయత్నం ఆరోపణలు భారత్‌కు దౌత్యపరంగా సవాళ్లు విసురుతున్నాయి. ఈ ఆరోపణలను భారత్ మొదటి నుంచి ఖండిస్తూ వస్తోంది. అమెరికా అధికారులు లేవనెత్తిన అంశాలపై దర్యాప్తునకు ఇప్పటికే ఉన్నతస్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.