- మరో న్యాయమూర్తి బాధ్యతల స్వీకరణ.. దీన్ని తిరుగుబాటుగా అభివర్ణన
- విదేశీ పర్యటనను మధ్యలోనే రద్దు చేసుకుని తిరిగివచ్చిన పోలాండ్ అధ్యక్షుడు
- చట్టబద్ధ పాలన పునరుద్ధరణ కష్టమైన ప్రక్రియే అన్న ప్రధాని డొనాల్డ్ టస్క్
- గత ప్రభుత్వ నియామకాలతో దేశంలో ముదిరిన న్యాయ సంక్షోభం
పోలాండ్‌లో చాలాకాలంగా కొనసాగుతున్న న్యాయవ్యవస్థ సంక్షోభం ఒక్కసారిగా తీవ్రరూపం దాల్చింది. రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం (కాన్స్టిట్యూషనల్ ట్రైబ్యునల్) అధ్యక్షుడు బోగ్డాన్ శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీని సస్పెండ్ చేయడంతో దేశవ్యాప్తంగా ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ఈ అనూహ్య పరిణామంతో రాజధాని వార్సాలో నిరసనలు వెల్లువెత్తగా, న్యాయస్థానం వద్ద భారీగా పోలీసులను మోహరించారు.
అక్టోబర్ 30న న్యాయమూర్తి అన్నా కార్విన్-పియోట్రోవ్‌స్కా.. అధ్యక్షుడు శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీని, ఆయన డిప్యూటీని నెల రోజుల పాటు సస్పెండ్ చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. తానే తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరిస్తున్నట్లు తెలిపారు. అయితే, న్యాయస్థానం అధికారిక సోషల్ మీడియా ఖాతా ఈ చర్యను "తిరుగుబాటు"గా అభివర్ణించడంతో గందరగోళం మొదలైంది. కొందరు నిరసనకారులు "టస్క్ ఒక ద్రోహి" అంటూ నినాదాలు చేశారు.
సంక్షోభ నేపథ్యం ఇదే
2015 నుంచి 2023 వరకు అధికారంలో ఉన్న లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీ, రాజ్యాంగ న్యాయస్థానంలో తమకు అనుకూలురైన వారిని న్యాయమూర్తులుగా నియమించింది. ఇది న్యాయవ్యవస్థ స్వాతంత్య్రాన్ని దెబ్బతీయడమేనని యూరోపియన్ యూనియన్ (ఈయూ)తో పాటు దేశంలోని విపక్షాలు తీవ్రంగా విమర్శించాయి. పోలాండ్ న్యాయస్థానం స్వతంత్రంగా లేదని యూరోపియన్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ కూడా గతంలోనే తీర్పు చెప్పింది.
2023లో డొనాల్డ్ టస్క్ నేతృత్వంలో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తర్వాత, దేశంలో చట్టబద్ధ పాలనను (రూల్ ఆఫ్ లా) పునరుద్ధరిస్తామని ప్రకటించింది. అయితే లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీకి అనుకూలుడైన దేశాధ్యక్షుడు కరోల్ నవ్‌రాకీ, ప్రభుత్వ సంస్కరణలను అడ్డుకుంటున్నారు. పార్లమెంట్ ఆమోదించిన పలువురు న్యాయమూర్తుల ప్రమాణ స్వీకారాన్ని ఆయన నిలిపివేశారు. మరోవైపు, శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీ కూడా కొత్త న్యాయమూర్తులను కేసులు విచారించకుండా అడ్డుకుంటున్నారనే ఆరోపణలున్నాయి.
తాజా పరిణామాలు
ఈ సంక్షోభం నడుమ సెనెగల్ పర్యటనకు వెళ్లిన అధ్యక్షుడు నవ్‌రాకీ, తన పర్యటనను మధ్యలోనే రద్దు చేసుకుని వెనక్కి వచ్చారు. "ఇలాంటి సమయంలో దేశాధ్యక్షుడు పోలాండ్‌లోనే ఉండాలి" అని ఆయన ‘ఎక్స్‌’లో పోస్ట్ చేశారు. ఈ ఘటనపై ప్రధాని డొనాల్డ్ టస్క్ స్పందిస్తూ "చట్టబద్ధ పాలనను పునరుద్ధరించడం మా బాధ్యత. లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీ పాలనలోని అరాచకత్వం తర్వాత ఈ ప్రక్రియ కఠినంగా, బాధాకరంగా ఉంటుంది. కానీ మాకు మరో మార్గం లేదు" అని స్పష్టం చేశారు. ఇంతలో, న్యాయశాఖ మంత్రి వాల్‌డెమార్ జ్యూరెక్.. శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీ, ఆయన డిప్యూటీకి ఉన్న న్యాయపరమైన రక్షణను (ఇమ్యూనిటీ) ఎత్తివేయాలని కోర్టులో అభ్యర్థనలు దాఖలు చేశారు. దీంతో పోలాండ్‌లో రాజకీయ, న్యాయవ్యవస్థల మధ్య పోరు మరింత ముదిరింది.
అక్టోబర్ 30న న్యాయమూర్తి అన్నా కార్విన్-పియోట్రోవ్‌స్కా.. అధ్యక్షుడు శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీని, ఆయన డిప్యూటీని నెల రోజుల పాటు సస్పెండ్ చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. తానే తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరిస్తున్నట్లు తెలిపారు. అయితే, న్యాయస్థానం అధికారిక సోషల్ మీడియా ఖాతా ఈ చర్యను "తిరుగుబాటు"గా అభివర్ణించడంతో గందరగోళం మొదలైంది. కొందరు నిరసనకారులు "టస్క్ ఒక ద్రోహి" అంటూ నినాదాలు చేశారు.
సంక్షోభ నేపథ్యం ఇదే
2015 నుంచి 2023 వరకు అధికారంలో ఉన్న లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీ, రాజ్యాంగ న్యాయస్థానంలో తమకు అనుకూలురైన వారిని న్యాయమూర్తులుగా నియమించింది. ఇది న్యాయవ్యవస్థ స్వాతంత్య్రాన్ని దెబ్బతీయడమేనని యూరోపియన్ యూనియన్ (ఈయూ)తో పాటు దేశంలోని విపక్షాలు తీవ్రంగా విమర్శించాయి. పోలాండ్ న్యాయస్థానం స్వతంత్రంగా లేదని యూరోపియన్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ కూడా గతంలోనే తీర్పు చెప్పింది.
2023లో డొనాల్డ్ టస్క్ నేతృత్వంలో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తర్వాత, దేశంలో చట్టబద్ధ పాలనను (రూల్ ఆఫ్ లా) పునరుద్ధరిస్తామని ప్రకటించింది. అయితే లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీకి అనుకూలుడైన దేశాధ్యక్షుడు కరోల్ నవ్‌రాకీ, ప్రభుత్వ సంస్కరణలను అడ్డుకుంటున్నారు. పార్లమెంట్ ఆమోదించిన పలువురు న్యాయమూర్తుల ప్రమాణ స్వీకారాన్ని ఆయన నిలిపివేశారు. మరోవైపు, శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీ కూడా కొత్త న్యాయమూర్తులను కేసులు విచారించకుండా అడ్డుకుంటున్నారనే ఆరోపణలున్నాయి.
తాజా పరిణామాలు
ఈ సంక్షోభం నడుమ సెనెగల్ పర్యటనకు వెళ్లిన అధ్యక్షుడు నవ్‌రాకీ, తన పర్యటనను మధ్యలోనే రద్దు చేసుకుని వెనక్కి వచ్చారు. "ఇలాంటి సమయంలో దేశాధ్యక్షుడు పోలాండ్‌లోనే ఉండాలి" అని ఆయన ‘ఎక్స్‌’లో పోస్ట్ చేశారు. ఈ ఘటనపై ప్రధాని డొనాల్డ్ టస్క్ స్పందిస్తూ "చట్టబద్ధ పాలనను పునరుద్ధరించడం మా బాధ్యత. లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీ పాలనలోని అరాచకత్వం తర్వాత ఈ ప్రక్రియ కఠినంగా, బాధాకరంగా ఉంటుంది. కానీ మాకు మరో మార్గం లేదు" అని స్పష్టం చేశారు. ఇంతలో, న్యాయశాఖ మంత్రి వాల్‌డెమార్ జ్యూరెక్.. శ్వియెచ్‌కోవ్‌స్కీ, ఆయన డిప్యూటీకి ఉన్న న్యాయపరమైన రక్షణను (ఇమ్యూనిటీ) ఎత్తివేయాలని కోర్టులో అభ్యర్థనలు దాఖలు చేశారు. దీంతో పోలాండ్‌లో రాజకీయ, న్యాయవ్యవస్థల మధ్య పోరు మరింత ముదిరింది.
