హాకింగ్‌ వంటి దిగ్గజాలకు దక్కిన పతకం.. తొలిసారి భారతీయుడికి!

భారతీయ శాస్త్రవేత్త అశోక్‌ సేన్‌ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అరుదైన గౌరవాన్ని అందుకున్నారు. భౌతిక శాస్త్ర రంగంలో విశేష కృషికి ఇచ్చే ప్రతిష్ఠాత్మక ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పతకం-2026 ఆయనను వరించింది. ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న తొలి భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్తగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు. స్ట్రింగ్‌ థియరీ, కృష్ణబిలాల ఎంట్రోపీ, స్ట్రింగ్‌ ఫీల్డ్‌ థియరీపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలకు ఈ గుర్తింపు లభించింది. బెంగళూరులోని ఇంటర్నేషనల్‌ సెంటర్‌ ఫర్‌ థియరెటికల్‌ సైన్సెస్‌ (ఐసీటీఎస్‌) ఈ విషయాన్ని వెల్లడించింది. 

విశ్వ రహస్యాలపై పరిశోధన
అశోక్‌ సేన్‌ ఆధునిక సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రంలో కీలక పరిశోధనలు చేశారు. ముఖ్యంగా స్ట్రింగ్‌ థియరీలో ఆయన చేసిన కృషి అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందింది. విశ్వంలోని ప్రాథమిక కణాలు, బలాలు ఎలా పనిచేస్తాయో వివరించేందుకు ప్రయత్నించే సిద్ధాంతాల్లో స్ట్రింగ్‌ థియరీ ఒకటి. గురుత్వాకర్షణను క్వాంటం భౌతిక శాస్త్రంతో అనుసంధానించే పరిశోధనల్లోనూ దీనికి ప్రాధాన్యం ఉంది.

స్ట్రింగ్‌ థియరీలోని ఎస్‌-డ్యువాలిటీ, కృష్ణబిలాల ఎంట్రోపీని కచ్చితంగా లెక్కించడం, స్ట్రింగ్‌ ఫీల్డ్‌ థియరీ వంటి అంశాలపై సేన్‌ చేసిన పరిశోధనలు ఈ రంగం అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయి. ఈ కృషి ఆధునిక సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రంపై ప్రభావం చూపింది. 

కోల్‌కతాలో చదువు.. బెంగళూరులో పరిశోధనలు
అశోక్‌ సేన్‌ కోల్‌కతాలోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యనభ్యసించారు. ప్రస్తుతం బెంగళూరులోని ఐసీటీఎస్‌లో ఇన్ఫోసిస్‌-మాధవ ఛైర్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. శాస్త్ర రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గతంలోనూ పలు ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు లభించాయి. 2001లో పద్మశ్రీ, 2013లో పద్మభూషణ్‌ అందుకున్నారు. 2012లో ఫండమెంటల్‌ ఫిజిక్స్‌లో బ్రేక్‌త్రూ ప్రైజ్‌, 2014లో డిరాక్‌ పతకం పొందారు. 1998లో రాయల్‌ సొసైటీ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు. 

హాకింగ్‌, హిగ్స్‌ వంటి దిగ్గజాలకు దక్కిన గౌరవం
ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పతకాన్ని 1988లో ప్రారంభించారు. స్వీడన్‌లోని స్టాక్‌హోమ్‌ విశ్వవిద్యాలయం, రాయల్‌ స్వీడిష్‌ అకాడమీ ఆఫ్‌ సైన్సెస్‌ భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్‌ కమిటీ సంయుక్తంగా ఏటా ఈ పురస్కారాన్ని అందిస్తాయి. ప్రముఖ స్వీడిష్‌ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పేరు మీద దీనిని ఏర్పాటు చేశారు.

గతంలో స్టీఫెన్‌ హాకింగ్‌, పీటర్‌ హిగ్స్‌, చెన్‌-నింగ్‌ యాంగ్‌, స్టీవెన్‌ వైన్‌బర్గ్‌, హాన్స్‌ బెతె వంటి ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలు ఈ పతకాన్ని అందుకున్నారు. ఈ ఏడాది అక్టోబరు 22న స్టాక్‌హోమ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో అశోక్‌ సేన్‌ ‘గ్రావిటీ ఫ్రమ్‌ స్ట్రింగ్స్‌ అండ్‌ స్ట్రింగ్స్‌ ఫ్రమ్‌ గ్రావిటీ’ అనే అంశంపై ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ స్మారక ఉపన్యాసం కూడా ఇచ్చారు.