వయసుతో పాటు గుండె లయ తప్పుతోందా?.. ఈ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు!
- వయసు పెరిగేకొద్దీ సాధారణమయ్యే గుండె లయ సమస్య 'ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్'
- ఈ సమస్య ఉన్నవారిలో స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం 3 నుంచి 5 రెట్లు అధికం
- గుండె దడ, అలసట, ఆయాసం వంటివి దీని ప్రధాన లక్షణాలు
- భారత్‌లో సుమారు 79 లక్షల మంది ఈ సమస్యతో బాధపడుతున్నారని అంచనా
- లక్షణాలను ముందుగా గుర్తించి చికిత్స తీసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యమంటున్న నిపుణులు
వయసు పెరిగే కొద్దీ శరీరంలో అనేక మార్పులు రావడం సహజం. అయితే, కొన్ని మార్పులను సాధారణమైనవిగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తే తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. అలాంటి వాటిలో ముఖ్యమైనది గుండె లయకు సంబంధించిన సమస్య అయిన 'ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్' (AFib). ఇది వయసుతో పాటు సర్వసాధారణంగా కనిపించే సమస్య అయినప్పటికీ, దీనిని వృద్ధాప్యంలో ఒక సాధారణ భాగంగా పరిగణించకూడదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. సకాలంలో గుర్తించకపోతే ఇది స్ట్రోక్ వంటి ప్రాణాంతక పరిస్థితులకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.
ఏమిటీ ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్?
సాధారణంగా మన గుండె ఒక నిర్దిష్టమైన లయతో కొట్టుకుంటుంది. అయితే, ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ ఉన్నవారిలో గుండె పై గదులైన కర్ణికలలో విద్యుత్ సంకేతాలు అస్తవ్యస్తంగా మారిపోతాయి. దీనివల్ల గుండె వేగంగా, అసాధారణ లయతో కొట్టుకోవడం మొదలవుతుంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఈ సమస్య బారిన పడే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. గణాంకాల ప్రకారం 60 ఏళ్ల వయసు వారిలో సుమారు 3 నుంచి 4 శాతం మందిలో ఈ సమస్య కనిపిస్తే, 80 ఏళ్లు వచ్చేసరికి ఇది 8 శాతానికి పెరుగుతుంది. మన దేశంలో దాదాపు 79 లక్షల మంది ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్‌తో జీవిస్తున్నారని ఒక అంచనా.
వయసుతో పాటు ముప్పు ఎందుకు పెరుగుతుంది?
వయసు పైబడటం వల్ల గుండె నిర్మాణంలో కొన్ని మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. గుండె కండరాలు గట్టిపడటం, కర్ణికలు సాగడం లేదా వాటి పరిమాణం పెరగడం, గుండె కణజాలంలో మచ్చల వంటి ఫైబ్రోసిస్ ఏర్పడటం వంటి కారణాల వల్ల సాధారణ విద్యుత్ సంకేతాలకు అంతరాయం కలుగుతుంది. ఇది ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్‌కు దారితీస్తుంది.
లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ లక్షణాలు వ్యక్తిని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. గుండె దడగా అనిపించడం, తీవ్రమైన అలసట, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది (ఆయాసం), నిలకడ లేకపోవడం లేదా కళ్లు తిరగడం వంటివి ప్రధాన లక్షణాలు. అయితే, వృద్ధులలో చాలామంది ఈ లక్షణాలను వయసు వల్ల కలిగే నీరసంగా లేదా ఇతర అనారోగ్య సమస్యలుగా పొరబడే అవకాశం ఉంది.
ఆందోళన కలిగించే విషయం ఏమిటంటే.. కొందరిలో ఎలాంటి లక్షణాలు బయటకు కనిపించకపోవచ్చు. దీనివల్ల సమస్య ఉన్నట్టు తెలియక ప్రమాదం ముదిరిపోతుంది. సాధారణ గుండె లయ ఉన్నవారితో పోలిస్తే, ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ ఉన్నవారిలో స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం 3 నుంచి 5 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
ఇతర ప్రమాద కారకాలు, నివారణ
వయసుతో పాటు మధుమేహం, దీర్ఘకాలిక అధిక రక్తపోటు (హైపర్‌టెన్షన్), గుండె ధమనుల వ్యాధులు, స్లీప్ అప్నియా (నిద్రలో శ్వాసకు అంతరాయం), అధికంగా మద్యం సేవించడం, ధూమపానం, కొన్నిసార్లు జన్యుపరమైన కారణాలు కూడా ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ ముప్పును పెంచుతాయి. జీవనశైలిలో కొన్ని మార్పులు చేసుకోవడం ద్వారా గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. క్రమం తప్పని వ్యాయామం, రక్తపోటు, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్‌ను అదుపులో ఉంచుకోవడం, అతిగా మద్యం సేవించకపోవడం వంటివి చాలా అవసరం.
గుండె లయలో ఏదైనా అసాధారణ మార్పును గమనించినా లేదా పైన చెప్పిన లక్షణాలు తరచుగా కనిపిస్తున్నా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి. సాధారణంగా ఈసీజీ (ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్) పరీక్షతో ఈ సమస్యను నిర్ధారిస్తారు. అవసరమైతే, హోల్టర్ మానిటర్ వంటి అధునాతన పరీక్షలు సిఫారసు చేస్తారు. జనాభాలో వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్‌పై అవగాహన పెంచుకోవడం, లక్షణాలను ముందుగా గుర్తించి సరైన చికిత్స తీసుకోవడం ద్వారా తీవ్రమైన పరిణామాలను నివారించవచ్చు.
ఏమిటీ ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్?
సాధారణంగా మన గుండె ఒక నిర్దిష్టమైన లయతో కొట్టుకుంటుంది. అయితే, ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ ఉన్నవారిలో గుండె పై గదులైన కర్ణికలలో విద్యుత్ సంకేతాలు అస్తవ్యస్తంగా మారిపోతాయి. దీనివల్ల గుండె వేగంగా, అసాధారణ లయతో కొట్టుకోవడం మొదలవుతుంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఈ సమస్య బారిన పడే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. గణాంకాల ప్రకారం 60 ఏళ్ల వయసు వారిలో సుమారు 3 నుంచి 4 శాతం మందిలో ఈ సమస్య కనిపిస్తే, 80 ఏళ్లు వచ్చేసరికి ఇది 8 శాతానికి పెరుగుతుంది. మన దేశంలో దాదాపు 79 లక్షల మంది ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్‌తో జీవిస్తున్నారని ఒక అంచనా.
వయసుతో పాటు ముప్పు ఎందుకు పెరుగుతుంది?
వయసు పైబడటం వల్ల గుండె నిర్మాణంలో కొన్ని మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. గుండె కండరాలు గట్టిపడటం, కర్ణికలు సాగడం లేదా వాటి పరిమాణం పెరగడం, గుండె కణజాలంలో మచ్చల వంటి ఫైబ్రోసిస్ ఏర్పడటం వంటి కారణాల వల్ల సాధారణ విద్యుత్ సంకేతాలకు అంతరాయం కలుగుతుంది. ఇది ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్‌కు దారితీస్తుంది.
లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ లక్షణాలు వ్యక్తిని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. గుండె దడగా అనిపించడం, తీవ్రమైన అలసట, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది (ఆయాసం), నిలకడ లేకపోవడం లేదా కళ్లు తిరగడం వంటివి ప్రధాన లక్షణాలు. అయితే, వృద్ధులలో చాలామంది ఈ లక్షణాలను వయసు వల్ల కలిగే నీరసంగా లేదా ఇతర అనారోగ్య సమస్యలుగా పొరబడే అవకాశం ఉంది.
ఆందోళన కలిగించే విషయం ఏమిటంటే.. కొందరిలో ఎలాంటి లక్షణాలు బయటకు కనిపించకపోవచ్చు. దీనివల్ల సమస్య ఉన్నట్టు తెలియక ప్రమాదం ముదిరిపోతుంది. సాధారణ గుండె లయ ఉన్నవారితో పోలిస్తే, ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ ఉన్నవారిలో స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం 3 నుంచి 5 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
ఇతర ప్రమాద కారకాలు, నివారణ
వయసుతో పాటు మధుమేహం, దీర్ఘకాలిక అధిక రక్తపోటు (హైపర్‌టెన్షన్), గుండె ధమనుల వ్యాధులు, స్లీప్ అప్నియా (నిద్రలో శ్వాసకు అంతరాయం), అధికంగా మద్యం సేవించడం, ధూమపానం, కొన్నిసార్లు జన్యుపరమైన కారణాలు కూడా ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్ ముప్పును పెంచుతాయి. జీవనశైలిలో కొన్ని మార్పులు చేసుకోవడం ద్వారా గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. క్రమం తప్పని వ్యాయామం, రక్తపోటు, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్‌ను అదుపులో ఉంచుకోవడం, అతిగా మద్యం సేవించకపోవడం వంటివి చాలా అవసరం.
గుండె లయలో ఏదైనా అసాధారణ మార్పును గమనించినా లేదా పైన చెప్పిన లక్షణాలు తరచుగా కనిపిస్తున్నా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి. సాధారణంగా ఈసీజీ (ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్) పరీక్షతో ఈ సమస్యను నిర్ధారిస్తారు. అవసరమైతే, హోల్టర్ మానిటర్ వంటి అధునాతన పరీక్షలు సిఫారసు చేస్తారు. జనాభాలో వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఏట్రియల్ ఫిబ్రిలేషన్‌పై అవగాహన పెంచుకోవడం, లక్షణాలను ముందుగా గుర్తించి సరైన చికిత్స తీసుకోవడం ద్వారా తీవ్రమైన పరిణామాలను నివారించవచ్చు.
