బంగారం లేదు.. అయినా ‘గోల్డెన్‌ సిటీ’గా పేరు తెచ్చుకున్న భారత నగరం ఇదే!

భారతదేశంలోని కొన్ని నగరాలకు చరిత్ర గుర్తింపు తెస్తే, మరికొన్నింటికి ప్రకృతే ప్రత్యేకతను అందించింది. అలాంటి నగరాల్లో ముందుంటుంది రాజస్థాన్‌లోని జైసల్మేర్‌. ‘గోల్డెన్‌ సిటీ ఆఫ్‌ ఇండియా’ అని పిలిచే ఈ నగరంలో బంగారు గనులు లేవు. అపార సంపద కారణంగానూ ఈ పేరు రాలేదు. ప్రకృతి, శిల్పకళ కలిసిన అద్భుత దృశ్యమే ఈ బిరుదును తెచ్చిపెట్టింది. శతాబ్దాల చరిత్రను తనలో దాచుకున్న ఈ ఎడారి నగరం ఇప్పటికీ ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది.

బంగారు రంగు వెనుక రహస్యం
జైసల్మేర్‌కు ‘గోల్డెన్‌ సిటీ’ అనే పేరు రావడానికి కారణం అక్కడ విస్తారంగా లభించే పసుపు రంగు ఇసుకరాయి. కోటలు, రాజభవనాలు, హవేలీలు, ఆలయాలు దాదాపు అన్నీ ఈ రాయితోనే నిర్మించారు. ఉదయం, సాయంత్రం సూర్యకిరణాలు పడినప్పుడు ఈ కట్టడాలు బంగారు రంగులో మెరుస్తూ కనిపిస్తాయి. ఈ అరుదైన దృశ్యమే నగరానికి ‘గోల్డెన్‌ సిటీ’ అనే గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది.

ప్రజలు నివసిస్తున్న అరుదైన కోట
జైసల్మేర్‌లో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన నిర్మాణం ‘సోనార్‌ కిల్లా’ లేదా జైసల్మేర్‌ కోట. 1156లో రాజ్‌పుత్‌ పాలకుడు రావల్‌ జైసల్‌ దీన్ని నిర్మించారు. ప్రపంచంలోని చాలా కోటలు చారిత్రక కట్టడాలుగా మాత్రమే మిగిలిపోగా, ఈ కోటలో ఇప్పటికీ ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. ఇళ్లతో పాటు ఆలయాలు, దుకాణాలు, చిన్న వ్యాపారాలు కూడా కోటలోనే కొనసాగుతుండటం దీని ప్రత్యేకత.

ఒకప్పుడు వాణిజ్యానికి కేంద్రం
పర్యాటక ప్రాంతంగా మారకముందే జైసల్మేర్‌కు గొప్ప చరిత్ర ఉంది. భారత్‌ను పశ్చిమాసియా ప్రాంతాలతో కలిపే పురాతన వాణిజ్య మార్గాలకు ఇది కీలక కేంద్రంగా ఉండేది. వ్యాపారులు, యాత్రికులు తరచూ ఈ నగరం మీదుగా ప్రయాణించేవారు. ఆ రాకపోకల వల్ల సంపదతో పాటు విభిన్న సంస్కృతులు కూడా ఇక్కడ కలిశాయి.

సంస్కృతికి నిలువెత్తు చిరునామా
జైసల్మేర్‌ ప్రత్యేకత కేవలం కోటలతోనే ముగియదు. రాజస్థానీ జానపద సంగీతం, స్థానిక హస్తకళలు, సంప్రదాయ ఉత్సవాలు, ఎడారి జీవనశైలి ఈ నగరానికి మరింత ఆకర్షణను తెస్తాయి. ఇరుకైన వీధులు, శతాబ్దాల నాటి హవేలీలు, చారిత్రక కట్టడాలు గత తరాల జీవన విధానాన్ని ఇప్పటికీ సజీవంగా నిలబెడుతున్నాయి.