అంతరిక్షంలో నెలల పాటు గడిపి భూమికి తిరిగొచ్చిన వ్యోమగాములు, ఒక చిన్న గ్లాసు నీళ్లు పట్టుకోవడం వంటి తేలికైన పనులకు కూడా ఇబ్బంది పడతారు. ఇది ఎందుకు జరుగుతుందనే దానిపై తాజాగా జరిపిన ఒక పరిశోధన ఆసక్తికర విషయాలను వెల్లడించింది. సమస్య కండరాలలో కాదు, మెదడులోనే ఉందని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేసింది.

బెల్జియంకు చెందిన లూవైన్‌ విశ్వవిద్యాలయం, స్పెయిన్‌కు చెందిన ఐకర్‌బాస్క్‌ పరిశోధకులు జరిపిన ఈ అధ్యయనం వివరాలను 'జేన్యూరోసైన్స్‌' (JNeurosci) జర్నల్‌లో ప్రచురించారు. వారి ప్రకారం, వ్యోమగాములు అంతరిక్షంలోకి వెళ్లినప్పుడు వారి మెదడు భూమి గురుత్వాకర్షణ శక్తిని మర్చిపోదు. దాని జ్ఞాపకాలను నెలల తరబడి పదిలంగా ఉంచుకుంటుంది. దీంతో అంతరిక్షంలో వస్తువులు కింద పడవని తెలిసినా, భూమిపై ఉన్నట్లే ఊహించుకుని వాటిని అవసరం కంటే చాలా గట్టిగా పట్టుకుంటారు.

అదే వ్యోమగాములు భూమికి తిరిగి వచ్చాక పరిస్థితి తారుమారవుతుంది. అంతరిక్షంలోని తేలికైన వాతావరణానికి పాక్షికంగా అలవాటుపడిన మెదడు.. భూమిపై ఒక వస్తువును పట్టుకోవడానికి ఎంత బలం ప్రయోగించాలో సరిగ్గా అంచనా వేయలేదు. ఫలితంగా కొన్నిసార్లు వస్తువులను చేతి నుంచి జారవిడిచే ప్రమాదం ఉంటుంది. క్రమంగా మెదడు తిరిగి భూ వాతావరణానికి అలవాటు పడుతుంది కానీ, ఈ మార్పు వెంటనే జరగదు.

ఒక వస్తువు కింద పడిపోతుందనే ప్రమాదాన్ని మెదడు ఎలా అంచనా వేస్తుందనే దానిపైనే చేతి పట్టు నియంత్రణ ఆధారపడి ఉంటుందని పరిశోధకులు తేల్చారు. అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థలతో సమన్వయం, డేటా విశ్లేషణ వంటి కారణాలతో ఈ అధ్యయనాన్ని పూర్తి చేయడానికి దాదాపు 20 ఏళ్లు పట్టిందంటే, స్పేస్ న్యూరోసైన్స్ పరిశోధన ఎంత సంక్లిష్టమైనదో అర్థం చేసుకోవచ్చు.