MiG-29: భారత మిగ్-29 జెట్లకు ఆ క్షిపణులు అమర్చితే విధ్వంసమే!
భారత వాయుసేన (IAF) తన అమ్ములపొదిలో ఉన్న మిగ్-29 యుద్ధ విమానాలను మరింత పదును తేల్చనుంది. ఈ ఫైటర్ జెట్లను అత్యాధునిక ‘అడ్వాన్స్డ్ షార్ట్ రేంజ్ ఎయిర్-టు-ఎయిర్ మిస్సైల్’ (ASRAAM) క్షిపణులతో అప్గ్రేడ్ చేయాలని నిర్ణయించింది. ఈ ఆధునికీకరణతో విమానాల గగనతల పోరాట సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరగనుంది. శత్రు విమానాలను దూరంలోనే గుర్తించి ధ్వంసం చేయడంలో ఈ క్షిపణులు కీలకం కానున్నాయి.
ఈ మేరకు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మార్చి 25న ఓ కీలక ముందడుగు వేసింది. మిగ్-29 UPG వేరియంట్ విమానాలకు ASRAAM క్షిపణులను అనుసంధానం చేయడం, పరీక్షించడం కోసం 'రిక్వెస్ట్ ఫర్ ప్రపోజల్స్' (RFP) జారీ చేసింది. ఈ ఒప్పందం కేవలం క్షిపణులకే పరిమితం కాదు. వాటికి అవసరమైన లాంచర్లు, ఇతర పరికరాలతో పాటు పైలట్లకు, గ్రౌండ్ సిబ్బందికి శిక్షణ కూడా ఇందులో భాగం. ప్రస్తుతం మిగ్-29 విమానాల్లో సోవియట్ కాలం నాటి R-73 క్షిపణులను వాడుతున్నారు. వాటి పరిధి కేవలం 10-15 కిలోమీటర్లు మాత్రమే. అయితే, కొత్తగా అమర్చనున్న ASRAAM క్షిపణుల పరిధి 25 కిలోమీటర్లకు పైగా ఉండటం గమనార్హం.
యూరోపియన్ బహుళజాతి సంస్థ MBDA తయారు చేసిన ఈ ASRAAM క్షిపణులు అత్యంత అధునాతనమైనవి. ఇవి 'ఫైర్ అండ్ ఫర్గెట్' (ప్రయోగించాక దానంతట అదే లక్ష్యాన్ని ఛేదిస్తుంది) టెక్నాలజీతో పనిచేస్తాయి. ఉష్ణాన్ని గుర్తించి లక్ష్యం వైపు దూసుకెళ్లే (హీట్-సీకింగ్) సామర్థ్యం, గంటకు మాక్ 3 (ధ్వని కంటే మూడు రెట్ల వేగం) కంటే ఎక్కువ వేగంతో ప్రయాణించడం వీటి ప్రత్యేకత. ఇప్పటికే స్వదేశీ తేజస్, జాగ్వార్ యుద్ధ విమానాలకు ఈ క్షిపణులను విజయవంతంగా అనుసంధానించారు.
భారత వాయుసేన వద్ద ప్రస్తుతం 55కు పైగా మిగ్-29 విమానాలు సేవలందిస్తున్నాయి. వీటిలో పాత R-73 క్షిపణుల స్థానంలో పూర్తిగా ASRAAMలను మోహరించనున్నారు. కేవలం మిగ్-29లే కాకుండా, వాయుసేనలోని అన్ని రకాల ఫైటర్ జెట్లలో R-73లను తొలగించి, వాటి స్థానంలో ASRAAMలను అమర్చాలనేది IAF వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక. 2021లో MBDA, భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ (BDL) మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం... హైదరాబాద్లో ఈ క్షిపణులను స్థానికంగా అసెంబుల్ చేసేందుకు, పరీక్షించేందుకు ఒక కేంద్రం నిర్మాణం జరుగుతోంది.
పొరుగు దేశాల నుంచి ఎదురవుతున్న సవాళ్ల నేపథ్యంలో ఈ అప్గ్రేడ్ వ్యూహాత్మకంగా ఎంతో కీలకం. చైనా తన J-10C, J-20 వంటి విమానాల్లో PL-10 క్షిపణిని ఉపయోగిస్తుండగా, పాకిస్థాన్ తన JF-17 ఫైటర్ జెట్లలో PL-10E వెర్షన్ను వాడుతోంది. అయితే, ASRAAM క్షిపణిలో పెద్ద రాకెట్ మోటార్ ఉండటం వల్ల దాని పరిధి, పనితీరు చైనా క్షిపణి కంటే మెరుగ్గా ఉంటుందని రక్షణ రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ అప్గ్రేడ్ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, మిగ్-29 విమానాలు భారత గగనతల రక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తూనే ఉన్నాయి. ఇటీవల మార్చి 12న వాయుసేనాధిపతి ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఏ.పీ. సింగ్ స్వయంగా మిగ్-29 విమానాన్ని నడిపి పాకిస్థాన్ సరిహద్దులో ఆపరేషనల్ సంసిద్ధతను సమీక్షించారు. 2025లో జరిగిన 'ఆపరేషన్ సిందూర్'లో కూడా ఈ విమానాలు చురుకుగా పాల్గొన్నాయి.
రష్యా డిజైన్ చేసిన ఈ నాలుగో తరం యుద్ధ విమానాలకు ASRAAM క్షిపణులను జోడించడం ద్వారా... సమీప దూరంలో గాల్లో జరిగే పోరాటంలో (షార్ట్ రేంజ్ ఎంగేజ్మెంట్) వాటి సత్తా అమాంతం పెరగనుంది. చైనా, పాకిస్థాన్ల నుంచి గగనతలానికి ఎదురయ్యే ముప్పును సమర్థంగా ఎదుర్కొనేందుకు ఈ ఆధునికీకరణ భారత వాయుసేనను మరింత బలోపేతం చేస్తుందని అధికారులు విశ్వాసం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ మేరకు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మార్చి 25న ఓ కీలక ముందడుగు వేసింది. మిగ్-29 UPG వేరియంట్ విమానాలకు ASRAAM క్షిపణులను అనుసంధానం చేయడం, పరీక్షించడం కోసం 'రిక్వెస్ట్ ఫర్ ప్రపోజల్స్' (RFP) జారీ చేసింది. ఈ ఒప్పందం కేవలం క్షిపణులకే పరిమితం కాదు. వాటికి అవసరమైన లాంచర్లు, ఇతర పరికరాలతో పాటు పైలట్లకు, గ్రౌండ్ సిబ్బందికి శిక్షణ కూడా ఇందులో భాగం. ప్రస్తుతం మిగ్-29 విమానాల్లో సోవియట్ కాలం నాటి R-73 క్షిపణులను వాడుతున్నారు. వాటి పరిధి కేవలం 10-15 కిలోమీటర్లు మాత్రమే. అయితే, కొత్తగా అమర్చనున్న ASRAAM క్షిపణుల పరిధి 25 కిలోమీటర్లకు పైగా ఉండటం గమనార్హం.
యూరోపియన్ బహుళజాతి సంస్థ MBDA తయారు చేసిన ఈ ASRAAM క్షిపణులు అత్యంత అధునాతనమైనవి. ఇవి 'ఫైర్ అండ్ ఫర్గెట్' (ప్రయోగించాక దానంతట అదే లక్ష్యాన్ని ఛేదిస్తుంది) టెక్నాలజీతో పనిచేస్తాయి. ఉష్ణాన్ని గుర్తించి లక్ష్యం వైపు దూసుకెళ్లే (హీట్-సీకింగ్) సామర్థ్యం, గంటకు మాక్ 3 (ధ్వని కంటే మూడు రెట్ల వేగం) కంటే ఎక్కువ వేగంతో ప్రయాణించడం వీటి ప్రత్యేకత. ఇప్పటికే స్వదేశీ తేజస్, జాగ్వార్ యుద్ధ విమానాలకు ఈ క్షిపణులను విజయవంతంగా అనుసంధానించారు.
భారత వాయుసేన వద్ద ప్రస్తుతం 55కు పైగా మిగ్-29 విమానాలు సేవలందిస్తున్నాయి. వీటిలో పాత R-73 క్షిపణుల స్థానంలో పూర్తిగా ASRAAMలను మోహరించనున్నారు. కేవలం మిగ్-29లే కాకుండా, వాయుసేనలోని అన్ని రకాల ఫైటర్ జెట్లలో R-73లను తొలగించి, వాటి స్థానంలో ASRAAMలను అమర్చాలనేది IAF వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక. 2021లో MBDA, భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ (BDL) మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం... హైదరాబాద్లో ఈ క్షిపణులను స్థానికంగా అసెంబుల్ చేసేందుకు, పరీక్షించేందుకు ఒక కేంద్రం నిర్మాణం జరుగుతోంది.
పొరుగు దేశాల నుంచి ఎదురవుతున్న సవాళ్ల నేపథ్యంలో ఈ అప్గ్రేడ్ వ్యూహాత్మకంగా ఎంతో కీలకం. చైనా తన J-10C, J-20 వంటి విమానాల్లో PL-10 క్షిపణిని ఉపయోగిస్తుండగా, పాకిస్థాన్ తన JF-17 ఫైటర్ జెట్లలో PL-10E వెర్షన్ను వాడుతోంది. అయితే, ASRAAM క్షిపణిలో పెద్ద రాకెట్ మోటార్ ఉండటం వల్ల దాని పరిధి, పనితీరు చైనా క్షిపణి కంటే మెరుగ్గా ఉంటుందని రక్షణ రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ అప్గ్రేడ్ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, మిగ్-29 విమానాలు భారత గగనతల రక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తూనే ఉన్నాయి. ఇటీవల మార్చి 12న వాయుసేనాధిపతి ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఏ.పీ. సింగ్ స్వయంగా మిగ్-29 విమానాన్ని నడిపి పాకిస్థాన్ సరిహద్దులో ఆపరేషనల్ సంసిద్ధతను సమీక్షించారు. 2025లో జరిగిన 'ఆపరేషన్ సిందూర్'లో కూడా ఈ విమానాలు చురుకుగా పాల్గొన్నాయి.
రష్యా డిజైన్ చేసిన ఈ నాలుగో తరం యుద్ధ విమానాలకు ASRAAM క్షిపణులను జోడించడం ద్వారా... సమీప దూరంలో గాల్లో జరిగే పోరాటంలో (షార్ట్ రేంజ్ ఎంగేజ్మెంట్) వాటి సత్తా అమాంతం పెరగనుంది. చైనా, పాకిస్థాన్ల నుంచి గగనతలానికి ఎదురయ్యే ముప్పును సమర్థంగా ఎదుర్కొనేందుకు ఈ ఆధునికీకరణ భారత వాయుసేనను మరింత బలోపేతం చేస్తుందని అధికారులు విశ్వాసం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
