పొగతాగకపోయినా ఊపిరితిత్తులకు ముప్పు.. ఈ 7 అలవాట్లు మీలో ఉన్నాయా?
- పొగతాగని వారిలోనూ ఊపిరితిత్తుల సమస్యలకు ఆస్కారం
- వాయు కాలుష్యం, సెకండ్‌హ్యాండ్ స్మోక్ ప్రధాన కారణాలు
- ఇంట్లో వాడే వస్తువులు, వ్యాయామం లేకపోవడం కూడా ప్రమాదకరమే
- దీర్ఘకాలిక దగ్గు, ఆయాసం వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు
- ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యం కోసం జీవనశైలిలో మార్పులు అవసరం
ఊపిరితిత్తుల సమస్యలంటే కేవలం పొగతాగే వారికే వస్తాయని చాలామంది భావిస్తుంటారు. కానీ, ఆ అలవాటు లేకపోయినా మన రోజువారీ జీవితంలోని కొన్ని పనులు, పరిసరాల ప్రభావం వల్ల కూడా ఊపిరితిత్తులు తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ధూమపానానికి దూరంగా ఉండే వారు సైతం తమ ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యం విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలని, కొన్ని నిర్దిష్ఠ అలవాట్లకు దూరంగా ఉండాలని సూచించారు. నిపుణులను ఉటంకిస్తూ ఎన్డీటీవీ కథనం ప్రకారం, ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసే 7 ప్రధాన అంశాలు ఇవే.
1. గాలి కాలుష్యం: వాహనాల రద్దీ, ఫ్యాక్టరీల నుంచి వెలువడే పొగ, గాలిలోని సూక్ష్మ ధూళి కణాల (పార్టిక్యులేట్ మ్యాటర్) మధ్య ఎక్కువ సమయం గడపడం ఊపిరితిత్తులకు హానికరం. కలుషితమైన గాలిని పీల్చడం వల్ల శ్వాసనాళాల్లో చికాకు పుట్టి దగ్గు, పిల్లికూతలు వంటి సమస్యలు వస్తాయి. కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉండే సమయాల్లో బయటకు వెళ్లినప్పుడు మాస్కులు వంటి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవడం మంచిది.
2. ఇంటి లోపల కాలుష్యం: కేవలం బయటే కాదు, ఇంటి లోపల కూడా కాలుష్యం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా కట్టెల పొయ్యి, కిరోసిన్ స్టవ్‌లపై వంట చేయడం, అగరుబత్తీలు, మస్కిటో కాయిల్స్ వెలిగించడం వల్ల వచ్చే పొగ ఊపిరితిత్తులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. ఇంట్లో సరైన వెంటిలేషన్ (గాలి, వెలుతురు) లేకపోతే ఈ హానికరమైన పొగ బయటకు వెళ్లకుండా అక్కడే పేరుకుపోతుంది. వంటగదిలో ఎగ్జాస్ట్ ఫ్యాన్లు వాడటం, కిటికీలు తెరిచి ఉంచడం ద్వారా ఈ ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చు.
3. వృత్తిపరమైన ప్రమాదాలు: కొన్ని ఉద్యోగాల్లో భాగంగా రోజూ దుమ్ము, ధూళి, రసాయనాలతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. నిర్మాణ రంగం, ఫ్యాక్టరీలు, మైనింగ్ వంటి చోట్ల పనిచేసే వారికి ఊపిరితిత్తుల సంబంధిత వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ. పని ప్రదేశంలో యాజమాన్యం సూచించిన భద్రతా నియమాలను తప్పనిసరిగా పాటించడం ద్వారా ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
4. పరోక్ష ధూమపానం: మీరు పొగతాగకపోయినా, ఇతరులు వదిలిన సిగరెట్ పొగను పీల్చడం కూడా అత్యంత ప్రమాదకరం. ఈ పొగలో ఉండే హానికర రసాయనాలు నేరుగా ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరి నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి. అందుకే ఇంట్లో, కార్యాలయాల్లో, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ధూమపానానికి దూరంగా ఉండటం శ్రేయస్కరం.
5. రోజువారీ వాడే ఉత్పత్తులు: ఇళ్లలో వాడే పెయింట్లు, క్లీనింగ్ కోసం ఉపయోగించే రసాయనాలు, సాల్వెంట్ల నుంచి ఘాటైన వాసనలు వెలువడతాయి. సరైన వెంటిలేషన్ లేని గదుల్లో వీటిని వాడినప్పుడు ఆ గాలిని పీల్చడం వల్ల శ్వాసకోశ సమస్యలు తలెత్తుతాయి. ఇలాంటివి వాడేటప్పుడు కిటికీలు, తలుపులు తెరిచి ఉంచాలి.
6. వ్యాయామం లేని జీవనశైలి: శారీరక శ్రమ పూర్తిగా లోపించడం వల్ల గుండె, ఊపిరితిత్తుల పనితీరు మందగిస్తుంది. వ్యాయామం చేయని వారికి చిన్న చిన్న పనులు చేసినా ఆయాసం, అలసట వస్తుంటాయి. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యం పెరిగి, శ్వాస వ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది.
7. లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం: చాలామంది తమకు వచ్చే దీర్ఘకాలిక దగ్గు, ఆయాసం, ఛాతీలో నొప్పి లేదా అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలను వాతావరణ మార్పులనో, కాలుష్యం వలనో వస్తున్నాయని తేలికగా తీసుకుంటారు. కానీ ఇవి ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులకు తొలి సంకేతాలు కావచ్చు. ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించి సరైన చికిత్స తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
మొత్తం మీద ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలంటే కాలుష్యానికి దూరంగా ఉండటం, ఇంట్లో గాలి శుభ్రంగా ఉండేలా చూసుకోవడం, వ్యాయామం చేయడం, ఏవైనా శ్వాస సంబంధిత లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించడం తప్పనిసరి అని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
1. గాలి కాలుష్యం: వాహనాల రద్దీ, ఫ్యాక్టరీల నుంచి వెలువడే పొగ, గాలిలోని సూక్ష్మ ధూళి కణాల (పార్టిక్యులేట్ మ్యాటర్) మధ్య ఎక్కువ సమయం గడపడం ఊపిరితిత్తులకు హానికరం. కలుషితమైన గాలిని పీల్చడం వల్ల శ్వాసనాళాల్లో చికాకు పుట్టి దగ్గు, పిల్లికూతలు వంటి సమస్యలు వస్తాయి. కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉండే సమయాల్లో బయటకు వెళ్లినప్పుడు మాస్కులు వంటి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవడం మంచిది.
2. ఇంటి లోపల కాలుష్యం: కేవలం బయటే కాదు, ఇంటి లోపల కూడా కాలుష్యం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా కట్టెల పొయ్యి, కిరోసిన్ స్టవ్‌లపై వంట చేయడం, అగరుబత్తీలు, మస్కిటో కాయిల్స్ వెలిగించడం వల్ల వచ్చే పొగ ఊపిరితిత్తులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. ఇంట్లో సరైన వెంటిలేషన్ (గాలి, వెలుతురు) లేకపోతే ఈ హానికరమైన పొగ బయటకు వెళ్లకుండా అక్కడే పేరుకుపోతుంది. వంటగదిలో ఎగ్జాస్ట్ ఫ్యాన్లు వాడటం, కిటికీలు తెరిచి ఉంచడం ద్వారా ఈ ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చు.
3. వృత్తిపరమైన ప్రమాదాలు: కొన్ని ఉద్యోగాల్లో భాగంగా రోజూ దుమ్ము, ధూళి, రసాయనాలతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. నిర్మాణ రంగం, ఫ్యాక్టరీలు, మైనింగ్ వంటి చోట్ల పనిచేసే వారికి ఊపిరితిత్తుల సంబంధిత వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ. పని ప్రదేశంలో యాజమాన్యం సూచించిన భద్రతా నియమాలను తప్పనిసరిగా పాటించడం ద్వారా ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
4. పరోక్ష ధూమపానం: మీరు పొగతాగకపోయినా, ఇతరులు వదిలిన సిగరెట్ పొగను పీల్చడం కూడా అత్యంత ప్రమాదకరం. ఈ పొగలో ఉండే హానికర రసాయనాలు నేరుగా ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరి నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి. అందుకే ఇంట్లో, కార్యాలయాల్లో, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ధూమపానానికి దూరంగా ఉండటం శ్రేయస్కరం.
5. రోజువారీ వాడే ఉత్పత్తులు: ఇళ్లలో వాడే పెయింట్లు, క్లీనింగ్ కోసం ఉపయోగించే రసాయనాలు, సాల్వెంట్ల నుంచి ఘాటైన వాసనలు వెలువడతాయి. సరైన వెంటిలేషన్ లేని గదుల్లో వీటిని వాడినప్పుడు ఆ గాలిని పీల్చడం వల్ల శ్వాసకోశ సమస్యలు తలెత్తుతాయి. ఇలాంటివి వాడేటప్పుడు కిటికీలు, తలుపులు తెరిచి ఉంచాలి.
6. వ్యాయామం లేని జీవనశైలి: శారీరక శ్రమ పూర్తిగా లోపించడం వల్ల గుండె, ఊపిరితిత్తుల పనితీరు మందగిస్తుంది. వ్యాయామం చేయని వారికి చిన్న చిన్న పనులు చేసినా ఆయాసం, అలసట వస్తుంటాయి. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యం పెరిగి, శ్వాస వ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది.
7. లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం: చాలామంది తమకు వచ్చే దీర్ఘకాలిక దగ్గు, ఆయాసం, ఛాతీలో నొప్పి లేదా అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలను వాతావరణ మార్పులనో, కాలుష్యం వలనో వస్తున్నాయని తేలికగా తీసుకుంటారు. కానీ ఇవి ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులకు తొలి సంకేతాలు కావచ్చు. ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించి సరైన చికిత్స తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
మొత్తం మీద ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలంటే కాలుష్యానికి దూరంగా ఉండటం, ఇంట్లో గాలి శుభ్రంగా ఉండేలా చూసుకోవడం, వ్యాయామం చేయడం, ఏవైనా శ్వాస సంబంధిత లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించడం తప్పనిసరి అని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
