మైక్రోసాఫ్ట్‌ సేవల్లో అంతరాయానికి అసలు కారణమేంటి? పునరుద్ధరణకు ఎందుకింత సమయం పడుతోంది?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేలాది మంది వినియోగదారులను ఇబ్బందులకు గురిచేసిన మైక్రోసాఫ్ట్‌ సర్వీసుల అంతరాయం వెనుక సైబర్‌ దాడి లేదని కంపెనీ స్పష్టం చేసింది. సర్వర్లలో తలెత్తిన కాన్ఫిగరేషన్‌ సమస్యలే ఈ అంతరాయానికి కారణమని ప్రాథమికంగా గుర్తించింది. అయితే సమస్యను పరిష్కరించే కొద్దీ కొన్ని సర్వర్లు మళ్లీ స్పందించడం ఆగిపోవడంతో పునరుద్ధరణ ప్రక్రియ క్లిష్టంగా మారింది. ఔట్‌లుక్‌, మైక్రోసాఫ్ట్‌ టీమ్స్‌ సహా పలు సేవలు నిలిచిపోవడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా కార్యాలయాలు, విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు, విమానయాన సంస్థల కార్యకలాపాలపై ప్రభావం పడింది.

1.30 లక్షల మందికి పైగా ఫిర్యాదులు
నవంబర్‌ 12 గురువారం మొదలైన ఈ అంతరాయం శుక్రవారం కూడా కొనసాగింది. డౌన్‌డిటెక్టర్‌లో ఓ దశలో ఔట్‌లుక్‌ సమస్యలపై దాదాపు 1.30 లక్షల ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. భారత్‌ సహా 74 దేశాలు, ప్రాంతాల్లో వినియోగదారులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. ఇన్‌బాక్స్‌ తెరవలేకపోవడం, ఈ-మెయిల్స్‌ పంపడం, సందేశాలు అందుకోవడంలో సమస్యలు తలెత్తాయి.

కాన్ఫిగరేషన్‌ మార్పులతో సర్వర్లపై ఒత్తిడి
మైక్రోసాఫ్ట్‌ ప్రాథమిక పరిశీలన ప్రకారం.. ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌లో చేసిన కాన్ఫిగరేషన్‌ మార్పుల కారణంగా కొన్ని సర్వర్లపై భారం పెరిగింది. దీంతో అవి అందుబాటులో లేకుండా పోయాయి. వాటికి వెళ్లాల్సిన ట్రాఫిక్‌ను ఇతర సర్వర్లకు మళ్లించడంతో మిగిలిన వాటిపై ఒత్తిడి మరింత పెరిగింది. ఫలితంగా కనెక్టివిటీ సమస్యలు ఏర్పడ్డాయి. ఇది సైబర్‌ దాడి లేదా దురుద్దేశపూర్వక చర్య వల్ల జరిగినట్లు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని కంపెనీ వెల్లడించింది.

పునరుద్ధరణలో మళ్లీ అదే సమస్య
సర్వర్లను తిరిగి అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చిన తర్వాత వాటిపై ట్రాఫిక్‌ పెరగడంతో కొన్ని మళ్లీ స్పందించడం ఆపేశాయి. దీంతో సమస్య పరిష్కారం కాకుండా మరోసారి మొదటికి వచ్చినట్లయింది. ఈ పరిస్థితిని అధిగమించేందుకు ఇంజినీర్లు ప్రభావిత సర్వర్లకు వెళ్లే ట్రాఫిక్‌ను నియంత్రించడం, కొన్ని సాఫ్ట్‌వేర్‌ కాన్ఫిగరేషన్లను వెనక్కి మార్చడం, అదనపు సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వంటి చర్యలు చేపట్టారు. అయితే అన్ని సర్వర్లు పునరుద్ధరించిన వెంటనే వినియోగదారులకు సేవలు అందుబాటులోకి రావడం లేదు. అప్లికేషన్లు మళ్లీ కనెక్ట్‌ కావడం, డేటా సింక్రనైజ్‌ కావడం వంటి ప్రక్రియలకు కూడా సమయం పడుతోంది.

ఔట్‌లుక్‌ నుంచి కోపైలట్‌ వరకు ప్రభావం
ఈ అంతరాయం కేవలం ఔట్‌లుక్‌కే పరిమితం కాలేదు. మైక్రోసాఫ్ట్‌ టీమ్స్‌లో చాట్స్‌, సమావేశాలు, ఇతర కమ్యూనికేషన్‌ సేవలు దెబ్బతిన్నాయి. వర్డ్‌, ఎక్సెల్‌, పవర్‌పాయింట్‌ ఆన్‌లైన్‌ సేవలు, వన్‌డ్రైవ్‌, షేర్‌పాయింట్‌, మైక్రోసాఫ్ట్‌ కోపైలట్‌ కూడా సమస్యలు ఎదుర్కొన్నాయి. కొన్ని సేవలు ముందుగానే కోలుకున్నప్పటికీ అన్ని వ్యవస్థలు సాధారణ స్థితికి చేరలేదు. మైక్రోసాఫ్ట్‌ 365 కనెక్టర్ల ద్వారా సేవలు అందించే ఓపెన్‌ఏఐ, ఆంథ్రోపిక్‌ వంటి సంస్థలపైనా ప్రభావం కనిపించింది.

భారత్‌లో విమాన సర్వీసులకు అంతరాయం
మైక్రోసాఫ్ట్‌ సేవల సమస్య భారత విమానయాన రంగాన్నీ తాకింది. శుక్రవారం ఉదయం ఢిల్లీ నుంచి బయలుదేరాల్సిన పుణే, లేహ్‌, ముంబయి విమానాలను స్పైస్‌జెట్‌ రద్దు చేసింది. దర్భంగా, ముంబై సర్వీసులు సహా మరో రెండు విమానాలు ఆలస్యమయ్యాయి. ఎయిర్‌ ఇండియా కార్యకలాపాలకు అంతరాయం కలగలేదని తెలిపింది. అయితే ప్రయాణికులకు సమాచారం అందించేందుకు ఈ-మెయిల్‌ ట్రాఫిక్‌ను తాత్కాలికంగా మరో మార్గంలోకి మళ్లించింది. ఇండిగో, ఆకాశ ఎయిర్‌ ప్రయాణికులు విమానాల తాజా స్థితిని తెలుసుకోవాలని సూచించాయి. ఢిల్లీ విమానాశ్రయం కూడా ప్రయాణికులకు ఇదే సూచన చేసింది.

ఒకే క్లౌడ్‌ సంస్థపై ఆధారపడటంతో ముప్పు
ఈ ఘటనతో సంస్థలు ఒకే టెక్నాలజీ ప్రొవైడర్‌పై ఎక్కువగా ఆధారపడటంలోని ప్రమాదాలు బయటపడ్డాయని ఈస్కాన్‌ సీఈవో, మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ గోవింద్‌ రామ్మూర్తి పేర్కొన్నారు. ఔట్‌లుక్‌, టీమ్స్‌, కోపైలట్‌, ఎక్స్ఛేంజ్‌ ఆన్‌లైన్‌ వంటి సేవలు ఒకేసారి నిలిచిపోతే సంస్థల ఈ-మెయిల్‌ వ్యవస్థ మాత్రమే కాకుండా కమ్యూనికేషన్‌, డాక్యుమెంట్ల నిర్వహణ, ఇతర కార్యకలాపాలూ దెబ్బతింటాయని వివరించారు.

క్లౌడ్‌ సేవలను వదిలేయడం పరిష్కారం కాదని, ప్రత్యామ్నాయ వ్యవస్థలను సిద్ధం చేసుకోవడం ముఖ్యమని సూచించారు. అత్యవసర సమాచార మార్పిడికి వేరే కమ్యూనికేషన్‌ మార్గాలు, ఆఫ్‌లైన్‌ సదుపాయాలు, ఇతర ప్రొవైడర్ల సేవలను అందుబాటులో ఉంచుకోవాలని తెలిపారు. ఫుల్‌క్రమ్‌ డిజిటల్‌ చీఫ్‌ ఏఐ ఆఫీసర్‌ సచిన్‌ పనికర్‌ కూడా ఏఐ ఆధారిత కార్యకలాపాలు నిలిచిపోకుండా ప్రత్యామ్నాయ వ్యవస్థలు, రికవరీ విధానాలను ముందుగానే పరీక్షించుకోవాలని సూచించారు. అయితే సేవలన్నీ ఎప్పటికి పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి వస్తాయనే దానిపై మైక్రోసాఫ్ట్‌ స్పష్టమైన గడువు ప్రకటించలేదు.