ఆవు, గేదె నెయ్యిలో తేడాలేంటి? ఎంత వాడాలి?.. ఏది ఆరోగ్యకరం?

భారతీయ వంటగదుల్లో నెయ్యికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అయితే, ఆవు నెయ్యి మంచిదా? లేక గేదె నెయ్యి మంచిదా? అనే చర్చ తరచూ జరుగుతూనే ఉంటుంది. ఈ రెండింటిలో దేని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఎక్కువనే వాదనలు వినిపిస్తున్నప్పటికీ, రకం ఏదైనా నెయ్యిని మితంగా వాడటమే ఆరోగ్యానికి కీలకమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. రెండు రకాల నెయ్యిలోనూ సంతృప్త కొవ్వులు (saturated fats) అధికంగా ఉంటాయని, అందుకే వాడకంలో జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి అని సూచిస్తున్నారు.

తేడాలు ఏంటి?
ఆవు నెయ్యి, గేదె నెయ్యి మధ్య కొన్ని స్పష్టమైన తేడాలు ఉన్నాయి. ఆవు నెయ్యి బంగారు పసుపు రంగులో, తేలికైన ఆకృతితో, మంచి రుచితో ఉంటుంది. ఆవు పాలలో ఉండే బీటా-కెరోటిన్ అనే పోషకం కారణంగా దీనికి ఈ రంగు వస్తుంది. 

మరోవైపు గేదె నెయ్యి తెల్లగా, చిక్కగా ఉంటుంది. గేదె పాలలో కొవ్వు శాతం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల దీని రుచి మరింత ఘాటుగా, రిచ్‌గా ఉంటుంది. అయితే, ఒక టీస్పూన్ పరిమాణంలో పోషకాల పరంగా ఈ రెండింటి మధ్య పెద్దగా తేడాలు ఉండవని, కేలరీలు, కొవ్వుల మోతాదు దాదాపు సమానంగానే ఉంటాయని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.

నిపుణులు, డ‌బ్ల్యూహెచ్ఓ సిఫార్సులు
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డ‌బ్ల్యూహెచ్ఓ) సిఫార్సుల ప్రకారం, నెయ్యిని పరిమిత పరిమాణంలోనే తీసుకోవాలి. మొక్కల ఆధారిత నూనెల నుంచి లభించే అసంతృప్త కొవ్వులతో కూడిన సమతుల ఆహారంలో భాగంగానే నెయ్యిని చేర్చుకోవాలి. ఏ వ్యక్తి ఎంత నెయ్యి తీసుకోవాలనేది వారి మొత్తం కేలరీల అవసరం, శారీరక శ్రమ, బరువు, ఆరోగ్య చరిత్రపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏ రకం నెయ్యినీ అపరిమితంగా వాడగలిగే 'సూపర్‌ఫుడ్'గా పరిగణించరాదని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

అధిక కొలెస్ట్రాల్, గుండె సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు, శారీరక శ్రమ తక్కువగా చేసేవారు నెయ్యి వాడకానికి ముందు వైద్యులను లేదా డైటీషియన్‌ను సంప్రదించడం ఉత్తమం. కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పుధాన్యాలు, తృణధాన్యాలతో కూడిన ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో భాగంగా రుచి కోసం కేవలం కొద్ది మొత్తంలో నెయ్యిని జోడించుకోవడం మేలని, దీనికి చురుకైన జీవనశైలిని జోడించడం ద్వారా సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.