పూర్తి నిషేధం లేదు.. దీపావళి బాణసంచాపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

దీపావళి వేళ బాణసంచా కాల్చడంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. బాణసంచాపై పూర్తిగా నిషేధం విధించేందుకు అంగీకరించబోమని స్పష్టం చేసింది. అదే సమయంలో రోజంతా ఎలాంటి పరిమితులు లేకుండా కాల్చేందుకు కూడా అనుమతించలేమని తేల్చి చెప్పింది.

జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్‌, జస్టిస్ పి.బి.వరాలేతో కూడిన ధర్మాసనం బుధవారం ఈ అంశంపై విచారణ చేపట్టింది. దీపావళితో ముడిపడిన మతపరమైన భావాలను గౌరవిస్తూనే.. వాయు కాలుష్యం వల్ల పిల్లలు, వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారికి ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని పేర్కొంది.

సమయాన్ని నిర్దేశించే అవకాశం
బాణసంచా వినియోగానికి నిర్దిష్ట సమయాన్ని నిర్ణయించే దిశగా సుప్రీంకోర్టు మొగ్గు చూపింది. ఏ రకమైన బాణసంచాను ఉపయోగించాలన్న దానిపైనా నిబంధనలు విధించే అవకాశం ఉందని తెలిపింది.

తదుపరి తరం జాయింట్ గ్రీన్ క్రాకర్స్‌లో నిర్దిష్ట రకాల బాణసంచాకు అనుమతి ఇవ్వడంపై కోర్టు సానుకూలంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది. అయితే వాటి తయారీ విధానం, శబ్ద స్థాయి, షెల్స్ సంఖ్య, పరిమాణం, వరుసగా బాణసంచా కాల్చే మధ్య వ్యవధి వంటి అంశాలపై నిబంధనలు విధించనుంది.

బేరియం బాణసంచాపై ఇంకా పరీక్షలు
బేరియం ఆధారిత బాణసంచా వల్ల పర్యావరణంపై పడే ప్రభావంపై కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (సీపీసీబీ) నివేదికను సమర్పించేందుకు కేంద్రం మరింత సమయం కోరింది.

బేరియం ఆధారిత బాణసంచాపై బహిరంగ ప్రదేశంలో పరీక్షలు ఇంకా జరగలేదని అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ ఐశ్వర్య భాటి కోర్టుకు తెలిపారు. అక్టోబర్ 15 వరకు సమయం ఇవ్వాలని కోరారు.

దీంతో కేంద్రం, నిపుణుల సంస్థలు తమ అంచనాలను పూర్తి చేసేందుకు సుప్రీంకోర్టు సమయం ఇచ్చింది. ఈ అంశంపై తదుపరి విచారణ అక్టోబర్ 15న జరగనుంది.

ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ అంశంపై ఇప్పుడే ఆదేశాలు లేవు
బాణసంచాపై పెండింగ్‌లో ఉన్న కొన్ని అంశాలు ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌కు సంబంధించిన ఎం.సి. మెహతా కేసులో విచారణలో ఉన్న అంశాలతో ముడిపడి ఉన్నాయని సుప్రీంకోర్టు గుర్తించింది.

ఈ అంశాలను ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ముందు ప్రస్తావించేందుకు పార్టీలకు అనుమతి ఇచ్చింది. అవసరమైతే రెండు కేసుల్లోని ఉమ్మడి అంశాలను కలిపి విచారించే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ అంశంపై ప్రస్తుతం ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వబోమని జస్టిస్ సుందరేశ్‌ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. బాణసంచా తయారీ, విక్రయాలపై నిషేధం కోరుతూ దాఖలైన ఇతర పిటిషన్లను మాత్రం విచారించనుంది.

గతేడాది ఏం జరిగింది?
2025 అక్టోబర్‌లో దీపావళి సందర్భంగా ఢిల్లీ, పరిసర ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతాల్లో NEERI ఆమోదించిన గ్రీన్ క్రాకర్స్ పరిమిత విక్రయాలు, వినియోగానికి సుప్రీంకోర్టు అనుమతించింది. ఇందుకు నిర్దిష్ట సమయాలను నిర్ణయించింది.

అనుమతించిన బాణసంచానే విక్రయించేలా, వాటిపై నిర్దేశిత క్యూఆర్‌ కోడ్ ఉండేలా చూడాలని అమలు సంస్థలను ఆదేశించింది. బేరియం ఉన్న బాణసంచాతో పాటు NEERI ఆమోదించని గ్రీన్ క్రాకర్స్‌ను అనుమతించలేదు. ఈ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా బాణసంచా విక్రయాలు, కొనుగోళ్లపైనా నిషేధం విధించింది.

దీపావళి సమయంలో గాలి, నీరు, నేల నాణ్యతను పర్యవేక్షించి నివేదికలను కోర్టుకు సమర్పించాలని సీపీసీబీ, రాష్ట్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండళ్లను ఆదేశించింది.