'మహాత్మా గాంధీ' పేరుతో ఫోన్ కాల్స్?.. ఇది కొత్త రకం సైబర్ మోసం!
- గాంధీ జయంతికి ముందు 'మహాత్మా గాంధీ' పేరుతో అనుమానాస్పద కాల్స్
- ట్రూకాలర్ వంటి యాప్స్లో యూజర్లు సేవ్ చేసిన పేర్లే కనిపిస్తాయని వెల్లడి
- ఇది వాయిస్ 'ఫిషింగ్' స్కామ్లో భాగమని నిపుణుల హెచ్చరిక
- అనుమానాస్పద కాల్స్ పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని సూచన
- మోసపూరిత నంబర్లను 1930 హెల్ప్లైన్కు ఫిర్యాదు చేయాలని వెల్లడి
గాంధీ జయంతి 2026 సమీపిస్తున్న తరుణంలో దేశవ్యాప్తంగా పలువురు మొబైల్ వినియోగదారులకు ఓ విచిత్రమైన అనుభవం ఎదురవుతోంది. వారి ఫోన్లకు కాల్స్ వస్తుండగా, కాలర్ ఐడీలో 'మహాత్మా గాంధీ' అని పేరు కనిపిస్తుండటంతో చాలామంది ఆశ్చర్యపోతున్నారు.
అయితే, ఇది సైబర్ నేరగాళ్లు పన్నిన కొత్త రకం మోసం కావచ్చని, ప్రజలు అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇలాంటి కాల్స్ వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలను, వాటి నుంచి ఎలా సురక్షితంగా ఉండాలో తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం.
కాలర్ ఐడీలో ప్రముఖుల పేర్లు ఎలా కనిపిస్తాయి?
'ట్రూకాలర్' వంటి కాలర్ ఐడెంటిఫికేషన్ యాప్లు పనిచేసే విధానం వల్లే ఇలా జరుగుతోంది. ఈ యాప్లు తమ వినియోగదారులు ఫోన్ నంబర్లను ఏ పేరుతో సేవ్ చేసుకుంటారో, ఆ సమాచారాన్ని క్రోడీకరించి ఇతరులకు చూపిస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఒకే నంబర్ను పది మంది వేర్వేరు పేర్లతో సేవ్ చేసుకుంటే, ఎక్కువ మంది ఏ పేరుతో సేవ్ చేశారో ఆ పేరునే యాప్ చూపిస్తుంది.
కొందరు కావాలనే దృష్టిని ఆకర్షించడానికి లేదా సరదా కోసం ఒక నంబర్ను ప్రముఖుల పేరుతో సేవ్ చేయవచ్చు. ఈ సమాచారం అప్డేట్ అయినప్పుడు, ఆ నంబర్ నుంచి కాల్ వచ్చిన ప్రతిఒక్కరికీ అదే పేరు కనిపిస్తుంది. దీన్ని ఆసరాగా చేసుకుని సైబర్ నేరగాళ్లు మోసాలకు పాల్పడుతున్నారు.
'విషింగ్' వలలో పడొద్దు
'మహాత్మా గాంధీ' వంటి ఊహించని, ప్రముఖుల పేర్లు కాలర్ ఐడీలో కనిపించినప్పుడు, కాల్ ఎత్తాలనే ఆసక్తి కలగడం సహజం. ఈ మానవ సహజమైన ఆసక్తిని సైబర్ నేరగాళ్లు తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటున్నారు. కాల్ ఎత్తిన వెంటనే, అవతలి వైపు నుంచి మాట్లాడే వ్యక్తి ఏదో ఒక అత్యవసర పరిస్థితిని సృష్టిస్తాడు.
దీనినే 'వాయిస్ ఫిషింగ్' లేదా 'విషింగ్' స్కామ్ అంటారు. బ్యాంకు ఖాతా వెరిఫికేషన్, కేవైసీ అప్డేట్, పెండింగ్ బిల్లులు, అకౌంట్ బ్లాక్ అవుతుందనో లేదా బహుమతి గెలుచుకున్నారనో చెప్పి నమ్మిస్తారు. ఆ తర్వాత మాటల్లో పెట్టి ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్ లేదా ఇతర బ్యాంకు వివరాలను రాబట్టే ప్రయత్నం చేస్తారు. ఒక్కసారి ఈ వివరాలు చెబితే, బ్యాంకు ఖాతా ఖాళీ అవ్వడం ఖాయం.
ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
సైబర్ నిపుణులు ఈ తరహా మోసాల నుంచి రక్షించుకోవడానికి కొన్ని కీలక సూచనలు చేస్తున్నారు.
నమ్మొద్దు, కట్ చేయండి: కాలర్ ఐడీలో ఎంత పెద్ద ప్రముఖుడి పేరు కనిపించినా గుడ్డిగా నమ్మవద్దు. అనుమానం వస్తే వెంటనే కాల్ కట్ చేయండి.
సమాచారం చెప్పొద్దు: ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ ఫోన్ కాల్స్లో ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్, సీవీవీ వంటి సున్నితమైన ఆర్థిక వివరాలను ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు. ఏ బ్యాంకు లేదా అధికారిక సంస్థ ఈ వివరాలను ఫోన్లో అడగదని గుర్తుంచుకోండి.
స్వయంగా నిర్ధారించుకోండి: మీకు వచ్చిన కాల్ ఏదైనా సంస్థ నుంచి అని చెబితే, ఆ కాల్ కట్ చేసి, ఆ సంస్థ అధికారిక వెబ్సైట్ లేదా యాప్ నుంచి కస్టమర్ కేర్ నంబర్ను తీసుకుని, మీరే స్వయంగా కాల్ చేసి నిర్ధారించుకోండి.
లింకులు క్లిక్ చేయొద్దు: కాల్ మాట్లాడిన తర్వాత వారు పంపే గుర్తుతెలియని లింకులను క్లిక్ చేయడం లేదా యాప్స్ ఇన్స్టాల్ చేయడం వంటివి చేయవద్దు.
బ్లాక్ చేసి, రిపోర్ట్ చేయండి: అనుమానాస్పద నంబర్లను వెంటనే మీ ఫోన్లో బ్లాక్ చేయండి. అలాగే, భారత ప్రభుత్వ జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ (cybercrime.gov.in) లేదా హెల్ప్లైన్ నంబర్ 1930కు ఫిర్యాదు చేయండి.
పండుగలు, ప్రత్యేక దినాలప్పుడు ఇలాంటి మోసాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉన్నందున, ప్రజలు సైబర్ భద్రతపై అవగాహన పెంచుకుని, మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించడం చాలా ముఖ్యం.
అయితే, ఇది సైబర్ నేరగాళ్లు పన్నిన కొత్త రకం మోసం కావచ్చని, ప్రజలు అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇలాంటి కాల్స్ వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలను, వాటి నుంచి ఎలా సురక్షితంగా ఉండాలో తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం.
కాలర్ ఐడీలో ప్రముఖుల పేర్లు ఎలా కనిపిస్తాయి?
'ట్రూకాలర్' వంటి కాలర్ ఐడెంటిఫికేషన్ యాప్లు పనిచేసే విధానం వల్లే ఇలా జరుగుతోంది. ఈ యాప్లు తమ వినియోగదారులు ఫోన్ నంబర్లను ఏ పేరుతో సేవ్ చేసుకుంటారో, ఆ సమాచారాన్ని క్రోడీకరించి ఇతరులకు చూపిస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఒకే నంబర్ను పది మంది వేర్వేరు పేర్లతో సేవ్ చేసుకుంటే, ఎక్కువ మంది ఏ పేరుతో సేవ్ చేశారో ఆ పేరునే యాప్ చూపిస్తుంది.
కొందరు కావాలనే దృష్టిని ఆకర్షించడానికి లేదా సరదా కోసం ఒక నంబర్ను ప్రముఖుల పేరుతో సేవ్ చేయవచ్చు. ఈ సమాచారం అప్డేట్ అయినప్పుడు, ఆ నంబర్ నుంచి కాల్ వచ్చిన ప్రతిఒక్కరికీ అదే పేరు కనిపిస్తుంది. దీన్ని ఆసరాగా చేసుకుని సైబర్ నేరగాళ్లు మోసాలకు పాల్పడుతున్నారు.
'విషింగ్' వలలో పడొద్దు
'మహాత్మా గాంధీ' వంటి ఊహించని, ప్రముఖుల పేర్లు కాలర్ ఐడీలో కనిపించినప్పుడు, కాల్ ఎత్తాలనే ఆసక్తి కలగడం సహజం. ఈ మానవ సహజమైన ఆసక్తిని సైబర్ నేరగాళ్లు తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటున్నారు. కాల్ ఎత్తిన వెంటనే, అవతలి వైపు నుంచి మాట్లాడే వ్యక్తి ఏదో ఒక అత్యవసర పరిస్థితిని సృష్టిస్తాడు.
దీనినే 'వాయిస్ ఫిషింగ్' లేదా 'విషింగ్' స్కామ్ అంటారు. బ్యాంకు ఖాతా వెరిఫికేషన్, కేవైసీ అప్డేట్, పెండింగ్ బిల్లులు, అకౌంట్ బ్లాక్ అవుతుందనో లేదా బహుమతి గెలుచుకున్నారనో చెప్పి నమ్మిస్తారు. ఆ తర్వాత మాటల్లో పెట్టి ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్ లేదా ఇతర బ్యాంకు వివరాలను రాబట్టే ప్రయత్నం చేస్తారు. ఒక్కసారి ఈ వివరాలు చెబితే, బ్యాంకు ఖాతా ఖాళీ అవ్వడం ఖాయం.
ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
సైబర్ నిపుణులు ఈ తరహా మోసాల నుంచి రక్షించుకోవడానికి కొన్ని కీలక సూచనలు చేస్తున్నారు.
నమ్మొద్దు, కట్ చేయండి: కాలర్ ఐడీలో ఎంత పెద్ద ప్రముఖుడి పేరు కనిపించినా గుడ్డిగా నమ్మవద్దు. అనుమానం వస్తే వెంటనే కాల్ కట్ చేయండి.
సమాచారం చెప్పొద్దు: ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ ఫోన్ కాల్స్లో ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్, సీవీవీ వంటి సున్నితమైన ఆర్థిక వివరాలను ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు. ఏ బ్యాంకు లేదా అధికారిక సంస్థ ఈ వివరాలను ఫోన్లో అడగదని గుర్తుంచుకోండి.
స్వయంగా నిర్ధారించుకోండి: మీకు వచ్చిన కాల్ ఏదైనా సంస్థ నుంచి అని చెబితే, ఆ కాల్ కట్ చేసి, ఆ సంస్థ అధికారిక వెబ్సైట్ లేదా యాప్ నుంచి కస్టమర్ కేర్ నంబర్ను తీసుకుని, మీరే స్వయంగా కాల్ చేసి నిర్ధారించుకోండి.
లింకులు క్లిక్ చేయొద్దు: కాల్ మాట్లాడిన తర్వాత వారు పంపే గుర్తుతెలియని లింకులను క్లిక్ చేయడం లేదా యాప్స్ ఇన్స్టాల్ చేయడం వంటివి చేయవద్దు.
బ్లాక్ చేసి, రిపోర్ట్ చేయండి: అనుమానాస్పద నంబర్లను వెంటనే మీ ఫోన్లో బ్లాక్ చేయండి. అలాగే, భారత ప్రభుత్వ జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ (cybercrime.gov.in) లేదా హెల్ప్లైన్ నంబర్ 1930కు ఫిర్యాదు చేయండి.
పండుగలు, ప్రత్యేక దినాలప్పుడు ఇలాంటి మోసాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉన్నందున, ప్రజలు సైబర్ భద్రతపై అవగాహన పెంచుకుని, మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించడం చాలా ముఖ్యం.
