- నేటి నుంచి గ్లాస్గోలో ప్రారంభం కానున్న 2026 కామన్వెల్త్ గేమ్స్
- ఈసారి క్రీడల జాబితా నుంచి క్రికెట్‌కు అనూహ్యంగా ఉద్వాసన
- గత ఎడిషన్‌లో రజతం గెలిచిన భారత మహిళల జట్టుకు నిరాశ
- అంచనాలు మించిన ఖర్చు కారణంగా ఆతిథ్యం నుంచి ఆస్ట్రేలియా వైదొలగడమే కారణం
- క్రికెట్‌తో పాటు హాకీ, బ్యాడ్మింటన్, రెజ్లింగ్ సహా 9 క్రీడలకు కోత
క్రీడాభిమానులు ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న 2026 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ (సీడ‌బ్ల్యూజీ) నేడు స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో ప్రారంభం కానున్నాయి. అయితే, భారత అభిమానులకు ఇది నిరాశ కలిగించే వార్త. 2022 బర్మింగ్‌హామ్ గేమ్స్‌లో భారత మహిళల జట్టు రజత పతకం సాధించి సత్తా చాటిన క్రికెట్‌కు ఈసారి క్రీడల్లో చోటు దక్కలేదు. సుమారు 24 ఏళ్ల విరామం తర్వాత గత ఎడిషన్‌లో పునరాగమనం చేసిన క్రికెట్‌ను, ఈసారి ఆర్థిక కారణాల దృష్ట్యా తొలగించారు. కేవలం క్రికెట్ మాత్రమే కాదు, హాకీ, బ్యాడ్మింటన్, రెజ్లింగ్ వంటి మరో ఎనిమిది క్రీడలను కూడా జాబితా నుంచి తప్పించారు.
ఆతిథ్యం మార్పుతో తారుమారైన సమీకరణాలు
వాస్తవానికి 2026 కామన్వెల్త్ క్రీడలకు ఆస్ట్రేలియాలోని విక్టోరియా రాష్ట్రం ఆతిథ్యం ఇవ్వాల్సి ఉంది. అయితే, గేమ్స్ నిర్వహణ అంచనా వ్యయం 6 నుంచి 7 బిలియన్ ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్లకు (సుమారు 4-5 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు) పెరిగిపోవడంతో విక్టోరియా ప్రభుత్వం 2023 జులైలో ఆతిథ్యం నుంచి తప్పుకుంటున్నట్లు ప్రకటించింది. దీంతో క్రీడల భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మారిన తరుణంలో స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గో నగరం చివరి నిమిషంలో ఆతిథ్యానికి ముందుకొచ్చింది.
క్రీడలను పూర్తిగా రద్దు చేయకుండా కాపాడేందుకు, కామన్వెల్త్ గేమ్స్ ఫెడరేషన్ (సీజీఎఫ్‌), స్థానిక నిర్వాహకులు ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ప్రభుత్వ నిధులపై ఆధారపడకుండా ఖర్చులను గణనీయంగా తగ్గించే 'తేలికపాటి నమూనా' (lightweight model)ను అనుసరించారు. ఇందులో భాగంగా బర్మింగ్‌హామ్ గేమ్స్‌లో 19 క్రీడాంశాలు ఉండగా, ఈసారి వాటి సంఖ్యను కేవలం 10కి పరిమితం చేశారు. అందుబాటులో ఉన్న నాలుగు వేదికల్లోనే అన్ని పోటీలను నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.
క్రికెట్‌పై ఎందుకు వేటు పడింది?
క్రికెట్ నిర్వహణకు ప్రత్యేకమైన టర్ఫ్ పిచ్‌లను సిద్ధం చేయడం, వాటి నిర్వహణకు అధికంగా ఖర్చు చేయడం, జట్లలో ఎక్కువ సంఖ్యలో క్రీడాకారులు ఉండటం వంటి కారణాలతో ఇది అత్యంత ఖరీదైన క్రీడగా మారింది. కొత్తగా వేదికలు నిర్మించకుండా ప్రస్తుతం ఉన్న ఇండోర్ అరేనాలు, ట్రాక్ ఫెసిలిటీలను మాత్రమే ఉపయోగించుకోవాలని నిర్వాహకులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ క్రమంలోనే ఖర్చు ఎక్కువయ్యే క్రికెట్, హాకీ, బ్యాడ్మింటన్, టేబుల్ టెన్నిస్, రెజ్లింగ్, రగ్బీ సెవెన్స్ వంటి క్రీడలను తప్పించక తప్పలేదు. దీంతో 1998లో తొలిసారి కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో ప్రవేశించి, 2022లో ఘనంగా పునరాగమనం చేసిన క్రికెట్ ప్రస్థానం మరోసారి అర్ధాంతరంగా ముగిసిన‌ట్ల‌యింది.
ఆతిథ్యం మార్పుతో తారుమారైన సమీకరణాలు
వాస్తవానికి 2026 కామన్వెల్త్ క్రీడలకు ఆస్ట్రేలియాలోని విక్టోరియా రాష్ట్రం ఆతిథ్యం ఇవ్వాల్సి ఉంది. అయితే, గేమ్స్ నిర్వహణ అంచనా వ్యయం 6 నుంచి 7 బిలియన్ ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్లకు (సుమారు 4-5 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు) పెరిగిపోవడంతో విక్టోరియా ప్రభుత్వం 2023 జులైలో ఆతిథ్యం నుంచి తప్పుకుంటున్నట్లు ప్రకటించింది. దీంతో క్రీడల భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మారిన తరుణంలో స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గో నగరం చివరి నిమిషంలో ఆతిథ్యానికి ముందుకొచ్చింది.
క్రీడలను పూర్తిగా రద్దు చేయకుండా కాపాడేందుకు, కామన్వెల్త్ గేమ్స్ ఫెడరేషన్ (సీజీఎఫ్‌), స్థానిక నిర్వాహకులు ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ప్రభుత్వ నిధులపై ఆధారపడకుండా ఖర్చులను గణనీయంగా తగ్గించే 'తేలికపాటి నమూనా' (lightweight model)ను అనుసరించారు. ఇందులో భాగంగా బర్మింగ్‌హామ్ గేమ్స్‌లో 19 క్రీడాంశాలు ఉండగా, ఈసారి వాటి సంఖ్యను కేవలం 10కి పరిమితం చేశారు. అందుబాటులో ఉన్న నాలుగు వేదికల్లోనే అన్ని పోటీలను నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.
క్రికెట్‌పై ఎందుకు వేటు పడింది?
క్రికెట్ నిర్వహణకు ప్రత్యేకమైన టర్ఫ్ పిచ్‌లను సిద్ధం చేయడం, వాటి నిర్వహణకు అధికంగా ఖర్చు చేయడం, జట్లలో ఎక్కువ సంఖ్యలో క్రీడాకారులు ఉండటం వంటి కారణాలతో ఇది అత్యంత ఖరీదైన క్రీడగా మారింది. కొత్తగా వేదికలు నిర్మించకుండా ప్రస్తుతం ఉన్న ఇండోర్ అరేనాలు, ట్రాక్ ఫెసిలిటీలను మాత్రమే ఉపయోగించుకోవాలని నిర్వాహకులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ క్రమంలోనే ఖర్చు ఎక్కువయ్యే క్రికెట్, హాకీ, బ్యాడ్మింటన్, టేబుల్ టెన్నిస్, రెజ్లింగ్, రగ్బీ సెవెన్స్ వంటి క్రీడలను తప్పించక తప్పలేదు. దీంతో 1998లో తొలిసారి కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో ప్రవేశించి, 2022లో ఘనంగా పునరాగమనం చేసిన క్రికెట్ ప్రస్థానం మరోసారి అర్ధాంతరంగా ముగిసిన‌ట్ల‌యింది.
