‘ఇరాన్ వాళ్లు తెలివైన పురాతన మేధావులు’.. శాంతి ఒప్పందంపై ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు!

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ వాతావరణాన్ని ముగించి, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదుటపరిచే లక్ష్యంతో ఇరాన్‌తో కుదుర్చుకున్న చారిత్రాత్మక దౌత్య ఒప్పందాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సమర్థించుకున్నారు. ఇరాన్ రాయబారుల చర్చల శైలిని ఉద్దేశించి ఆయన తనదైన శైలిలో వ్యాఖ్యలు చేశారు. 

జీ7 సదస్సు పర్యటన ముగింపు సందర్భంగా జూన్ 17-19 తేదీల మధ్య ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. "ఒక రకంగా ఇరాన్‌ది ఒక పురాతనమైన సంస్కృతి, ఒక మేధోపరమైన పురాతన సంస్కృతి. వారు చాలా తెలివైన వ్యక్తులు, బేరసారాలు ఆడటంలో దిట్టలు" అని అభివర్ణించారు.

ఇరాన్‌కు అమెరికా లొంగిపోయిందంటూ వస్తున్న అంతర్గత విమర్శలను ఆయన తీవ్రంగా కొట్టిపారేశారు. ఈ ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్న వారు కేవలం కుళ్ళుబోతులు లేదా మూర్ఖులై ఉంటారని, ఈ డీల్ కారణంగానే ప్రపంచ మార్కెట్లు లాభాల్లోకి వచ్చి, అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు ధరలు తగ్గుముఖం పట్టాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ట్రంప్, ఇరాన్ ఉన్నతాధికారుల మధ్య కుదిరిన ఈ 14 సూత్రాల తాత్కాలిక అవగాహన ఒప్పందం ప్రకారం.. పశ్చిమాసియాలో అత్యంత కీలకమైన వాణిజ్య మార్గమైన హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి రవాణాకు అనుకూలంగా తెరవనున్నారు. కొన్ని నెలలుగా ఇరు దేశాల మధ్య జరిగిన సైనిక దాడులు, క్షిపణి ఉదంతాల నేపథ్యంలో ఏర్పడిన ఉద్రిక్తతలకు ఈ ఒప్పందం తాత్కాలికంగా అడ్డుకట్ట వేసింది. 

ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా ఇరాన్‌పై ఉన్న కొన్ని ఆర్థిక ఆంక్షలను అమెరికా సడలిస్తుంది. ఇరాన్ తన చమురును అంతర్జాతీయంగా అమ్ముకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. దీనికి బదులుగా ఇరాన్ అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణలో తన వద్ద ఉన్న యురేనియం నిల్వలను తగ్గించుకోవడానికి అంగీకరించింది. ఇరాన్ పూర్తి అణు కార్యక్రమాల రద్దు, ప్రాంతీయ భద్రత వంటి ప్రధానాంశాలపై స్విట్జర్లాండ్‌లో అమెరికా ప్రత్యేక రాయబారి స్టీవ్ విట్‌కాఫ్ ఆధ్వర్యంలో రాబోయే 60 రోజుల్లో సాంకేతిక చర్చలు జరగనున్నాయి.

అయితే, తన ప్రభుత్వం ఇరాన్ పట్ల ఎప్పుడూ మెతక వైఖరి అవలంబించబోదని, గతంలో ఇరాన్ జనరల్ ఖాసీం సొలేమనీని హతం చేసిన విషయాన్ని ట్రంప్ ఈ సందర్భంగా గుర్తు చేశారు. ప్రస్తుతం కుదిరిన ఈ తాత్కాలిక సంధిని ఇరాన్ గనుక దుర్వినియోగం చేసినా లేదా నిబంధనలను ఉల్లంఘించినా ఈ ఒప్పందాన్ని తక్షణమే రద్దు చేసి, మళ్లీ కఠినమైన సైనిక చర్యలకు దిగుతామని ట్రంప్ గట్టిగా హెచ్చరించారు. 

ఈ ఒప్పందం ఇజ్రాయెల్ భద్రతను కాపాడటంతో పాటు ప్రపంచం మరో ఆర్థిక మాంద్యంలోకి వెళ్లకుండా రక్షించిందని వైట్ హౌస్ పేర్కొంది. ఇజ్రాయెల్ రక్షణ వర్గాలు, అమెరికాలోని కొంతమంది ప్రతిపక్ష నేతలు ఈ సంధిపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, యుద్ధాల వల్ల అలసిపోయిన అంతర్జాతీయ సమాజానికి, ఆంక్షలతో నలిగిపోయిన ఇరాన్ ప్రజలకు ఈ ఒప్పందం సరికొత్త ఆశలను రేకెత్తిస్తోందని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.