ఖాళీ గదిలో మాట్లాడితే శబ్దం ఎందుకు ఎక్కువగా వస్తుంది?.. సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?

సాధారణంగా ఫర్నిచర్ లేని ఖాళీ గదిలోకి వెళ్లి మాట్లాడినప్పుడు మన గొంతు చాలా గట్టిగా, లోతుగా, గుల్లగా వినిపిస్తుంది. ఇలా ఎందుకు జరుగుతుందని ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? దీని వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణం ఉంది. దీన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ధ్వని ప్రయాణించే విధానం గురించి తెలుసుకోవాలి.

మనం మాట్లాడినప్పుడు, మన నోటి నుంచి వచ్చే ధ్వని తరంగాల రూపంలో గాలిలో ప్రయాణిస్తుంది. ఖాళీ గదిలో ఈ ధ్వని తరంగాలు నేరుగా గోడలు, నేల, పైకప్పు వంటి గట్టి ఉపరితలాలను ఢీకొంటాయి. అద్దం కాంతిని ఎలాగైతే పరావర్తనం చెందిస్తుందో, అదే విధంగా ఈ గట్టి ఉపరితలాలు ధ్వని తరంగాలను తిరిగి గదిలోకి పంపిస్తాయి. 

ఇలా ఒక్కసారి కాదు, పలుమార్లు జరుగుతుంది. ఈ తరంగాలు గదిలో అటూఇటూ ప్రయాణిస్తూనే ఉంటాయి. దీనివల్లే మన మాట మరింత బిగ్గరగా, ఎక్కువసేపు వినిపిస్తున్న అనుభూతి కలుగుతుంది.

అదే గదిలో సోఫాలు, కుర్చీలు, కార్పెట్లు, కర్టెన్లు వంటి మృదువైన వస్తువులు ఉంటే పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. ఈ వస్తువులు ధ్వని తరంగాలను పరావర్తనం చెందించకుండా స్పాంజిలా పీల్చుకుంటాయి (శోషించుకుంటాయి). దీంతో ధ్వని గదిలో ఎక్కువసార్లు ప్రయాణించదు. ఫలితంగా శబ్దం చాలా సహజంగా, స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.

చాలామంది ఖాళీ గదుల్లో వినిపించే దాన్ని 'ప్రతిధ్వని' (Echo) అని పిలుస్తుంటారు. కానీ, సాంకేతికంగా ఇది నిజమైన ప్రతిధ్వని కాదు. దీన్ని 'ప్రతినాదం' (Reverberation) అంటారు. నిజమైన ప్రతిధ్వని వినాలంటే, మనం మాట్లాడిన శబ్దానికి, పరావర్తనం చెందిన శబ్దానికి మధ్య కనీసం 0.1 సెకన్ల వ్యవధి ఉండాలి. 

దీనికి ధ్వనిని పరావర్తనం చేసే ఉపరితలం మనకు కనీసం 17 మీటర్ల (సుమారు 56 అడుగులు) దూరంలో ఉండాలి. చిన్న గదుల్లో గోడలు దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ధ్వని తరంగాలు చాలా వేగంగా వెనక్కి వస్తాయి. అవి మనం మాట్లాడుతున్న అసలు శబ్దంతోనే కలిసిపోయి, ఒక విధమైన రీసౌండ్ లేదా ప్రతినాదాన్ని సృష్టిస్తాయి. అందుకే గదిలో వస్తువులను చేర్చడం ద్వారా ఈ ప్రతిధ్వని ప్రభావాన్ని తగ్గించి, శబ్ద నాణ్యతను మెరుగుపరచవచ్చు.