‘మూడు రోజుల్లో పూర్తి చేస్తా’ అంటాం.. కానీ వారం దాటుతుంది! దీని వెనుక సైకాలజీ ఏంటో తెలుసా?

మనకు ఓ పని అప్పగిస్తే చాలు.. ‘ఇది గంటలో అయిపోతుంది’, ‘మహా అయితే ఒక రోజు పడుతుంది’ అని అంచనా వేసేస్తాం. కానీ తీరా పని మొదలుపెట్టాక అనుకున్న సమయానికి పూర్తికాదు. గతంలోనూ ఇలాంటి పనులకు ఎక్కువ సమయం పట్టిందని తెలిసినా.. మళ్లీ అదే పొరపాటు చేస్తుంటాం. దీనికి బద్ధకం కారణం కాదు.. మన ఆలోచనా విధానంలోనే ఓ లోపం ఉందని మనస్తత్వ శాస్త్రం చెబుతోంది. దీన్నే ‘ప్లానింగ్ ఫాలసీ’ అంటారు.

'ప్లానింగ్ ఫాలసీ' అంటే ఏంటి?
ఓ పనిని పూర్తి చేయడానికి పట్టే సమయాన్ని, ఖర్చును, ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను తక్కువగా అంచనా వేయడమే 'ప్లానింగ్ ఫాలసీ'. గతంలో ఇలాంటి పనులు ఆలస్యమైనా.. ఈసారి మాత్రం అనుకున్న సమయానికి పూర్తవుతుందని మనం భావిస్తుంటాం. మన పనుల విషయంలో మనమే ఎక్కువ ఆశావాదంతో అంచనాలు వేస్తాం. ఇతరులు మాత్రం అదే పనికి ఎక్కువ సమయం పడుతుందని అంచనా వేస్తారు.

1979లో మనస్తత్వ శాస్త్రవేత్తలు డేనియల్ కహ్నెమన్, అమోస్ ట్వెర్స్‌కీ ఈ భావనకు పేరు పెట్టారు. తర్వాత రోగర్ బ్యూహ్లర్ సహా పలువురు పరిశోధకులు దీనిపై అధ్యయనాలు చేశారు.

రోజువారీ జీవితంలోనూ ఇదే సమస్య
విద్యార్థులు అసైన్‌మెంట్లను అనుకున్న సమయానికి పూర్తి చేయలేకపోతుంటారు. ఇంటి నిర్మాణం, మరమ్మతుల పనులు అంచనా వేసిన ఖర్చు, సమయాన్ని దాటిపోతుంటాయి. ఉద్యోగాల్లోనూ ప్రాజెక్టులు గడువులోగా పూర్తికావు. కెనడాలో పన్ను చెల్లింపుదారులపై నిర్వహించిన ఓ సర్వేలో.. పత్రాలను గతంలో కంటే వారం ముందే పోస్టు చేస్తామని చెప్పినవారు, చివరకు ఎప్పటిలాగే అదే సమయంలో పంపినట్లు గుర్తించారు.

ఎందుకిలా జరుగుతుంది?
దీనికి ప్రధానంగా మూడు కారణాలున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. మొదటిది.. మనం కోరుకునే సమయాన్నే వాస్తవ అంచనాగా భావించడం. ‘ఈ పని త్వరగా పూర్తవ్వాలి’ అనుకోవడం వేరు.. నిజంగా ఎంత సమయం పడుతుందో అంచనా వేయడం వేరు. కానీ ఈ రెండింటినీ కలిపేస్తాం.

రెండోది.. ఇతరుల అంచనాల కంటే మన అంచనాలు ఆశాజనకంగా ఉండాలని కోరుకుంటాం. ముఖ్యంగా ఉద్యోగాల్లో తక్కువ సమయం చెబితేనే పని దక్కుతుందనే ఒత్తిడి ఉంటుంది. దీంతో వాస్తవానికి మించి తక్కువ గడువు చెబుతుంటాం.

మూడోది.. గత అనుభవాలను పక్కనపెట్టి, ప్రస్తుతం చేయాల్సిన పనిపైనే దృష్టి పెడతాం. గతంలో ఇలాంటి పనికి ఎన్ని రోజులు పట్టిందో మర్చిపోయి, ఈసారి త్వరగా పూర్తవుతుందని అనుకుంటాం.

ఈ పొరపాటును ఎలా అధిగమించాలి?
గతంలో ఇలాంటి పనులకు ఎంత సమయం పట్టిందో ముందుగా పరిశీలించాలి. ఇతరులు అదే పనిని పూర్తి చేయడానికి తీసుకున్న సమయాన్నీ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. పెద్ద పనులను చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజించాలి. ఎప్పుడు? ఎక్కడ? పని మొదలుపెట్టాలో ముందే నిర్ణయించుకోవాలి. అనుకోని సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని భావించి అదనపు సమయాన్ని కేటాయించాలి.

‘ఈసారి మూడు రోజుల్లో అయిపోతుంది’ అని అనుకునే ముందు.. చివరిసారి ఎంత సమయం పట్టిందో గుర్తు చేసుకోవాలి. ఆశించిన సమయానికి, వాస్తవంగా పట్టే సమయానికి మధ్య తేడాను గుర్తించగలిగితే ప్రణాళికలు మరింత మెరుగవుతాయని ఈ అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.