భారీ సాయం కోసం భారత్‌కు నేపాల్‌.. బలేన్‌ షా టూర్‌పై ఆసక్తి

నేపాల్‌ ప్రధాని బాలేంద్ర షా భారత్‌ పర్యటనకు సిద్ధమవుతున్నారు. నవంబరు 22 లేదా 23 తేదీన ఆయన న్యూఢిల్లీకి వచ్చే అవకాశముంది. ఈ పర్యటనలో భారత్‌ నుంచి భారీ ఆర్థిక సాయం పొందడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా నేపాల్‌ ప్రభుత్వం అడుగులు వేస్తోంది. దీంతో పాటు సరిహద్దు వివాదాలు, వాణిజ్యం, విమాన మార్గాలు, జలవిద్యుత్‌ ప్రాజెక్టులపై చర్చించాలని భావిస్తోంది.

ఆగస్టు 26న నేపాల్‌లో వచ్చిన భారీ వరదలు తీవ్ర నష్టాన్ని మిగిల్చాయి. దాదాపు 1,500 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, మరో 5,000 మందికి పైగా ఆచూకీ తెలియడం లేదు. రహదారులు, వంతెనలు, జలవిద్యుత్‌ కేంద్రాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో పునర్నిర్మాణ పనుల కోసం భారత్‌ నుంచి భారీ సాయాన్ని నేపాల్‌ కోరుతోంది. తక్కువ షరతులతో నిధులు అందించాలని ఆశిస్తోంది.

లిపులేఖ్‌, కాలాపానీ, లింపియధురా ప్రాంతాలపై కొనసాగుతున్న వివాదాన్ని కూడా నేపాల్‌ ప్రస్తావించనున్నట్లు సమాచారం. భారత్‌తో వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని ముందుగానే సమీక్షించాలని కోరుతోంది. భారత ప్రమాణాల సంస్థ (బీఐఎస్‌) ధ్రువీకరణ నిబంధనల వల్ల తమ దేశ ఎగుమతిదారులు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులను తొలగించాలని కోరుతోంది.

ప్రస్తుతం నేపాల్‌కు వచ్చే అంతర్జాతీయ విమానాల్లో ఎక్కువ శాతం సిమరా మార్గం మీదుగానే ప్రవేశిస్తున్నాయి. దీంతో రద్దీ పెరుగుతోంది. జనక్‌పుర్‌, భైరహవా, నేపాల్‌గంజ్‌ మీదుగా కొత్త విమాన ప్రవేశ మార్గాలకు అనుమతి ఇవ్వాలని నేపాల్‌ కోరుతోంది. భద్రతా కారణాలతో భారత్‌ ఈ ప్రతిపాదనపై ఆచితూచి వ్యవహరిస్తోంది.

750 మెగావాట్ల వెస్ట్‌ సేతి, 480 మెగావాట్ల ఫుకోట్‌ కర్ణాలి, 450 మెగావాట్ల సేతి రివర్‌-6 ప్రాజెక్టులపై చర్చించే అవకాశముంది. భారత్‌ సాయంతో నిర్మించిన పలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ఈ పర్యటనలో ప్రారంభించనున్నారు. వరదల తర్వాత పునరుద్ధరణ పనులకు భారత్‌ గ్రాంట్లు, రాయితీ రుణాలు అందించాలని నేపాల్‌ కోరుతోంది.