రోలర్ కోస్టర్ థ్రిల్ వెనుక తీవ్ర ప్రమాదం.. ఎవరికి ఎక్కువ రిస్క్?
- రోలర్ కోస్టర్ రైడ్స్ అరుదుగా బ్రెయిన్ హెమరేజ్కు కారణమయ్యే ఛాన్స్
- కొన్ని అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ఇలాంటి రైడ్స్కు దూరంగా ఉండటం మంచిదని సూచన
- రైడ్ తర్వాత తీవ్రమైన తలనొప్పి, వాంతులు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయరాదని వెల్లడి
- కాలిఫోర్నియాలో ఇద్దరు మహిళలకు రోలర్ కోస్టర్ ఎక్కాక బ్రెయిన్ హెమరేజ్
- ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారికి ఈ ప్రమాదం చాలా తక్కువని చెబుతున్న నిపుణులు
థ్రిల్ ఇచ్చే రోలర్ కోస్టర్ రైడ్స్ అంటే చాలామందికి ఇష్టం. ఆకాశంలోకి దూసుకెళుతూ, వేగంగా కిందకు వస్తూ, మెలికలు తిరిగే ఆ ప్రయాణం గొప్ప అనుభూతినిస్తుంది. అయితే, ఈ విపరీతమైన వేగం మన మెదడుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని, అరుదైన సందర్భాల్లో ఇది బ్రెయిన్ హెమరేజ్ (మెదడులో రక్తస్రావం) వంటి తీవ్రమైన సమస్యలకు దారితీయవచ్చని న్యూరాలజిస్టులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తులకు ఈ ప్రమాదం చాలా తక్కువని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
అసలు ఏం జరుగుతుంది?
షాలిమార్ బాగ్లోని ఫోర్టిస్ హాస్పిటల్ న్యూరాలజీ విభాగాధిపతి డాక్టర్ జైదీప్ బన్సల్ ప్రకారం, రోలర్ కోస్టర్ రైడ్స్ సమయంలో శరీరం అకస్మాత్తుగా వేగాన్ని అందుకోవడం, ఒక్కసారిగా ఆగడం వంటి అధిక G-ఫోర్స్లకు గురవుతుంది. ఇది అచ్చం కారు ప్రమాదాల్లో మెడకు తగిలే 'విప్ల్యాష్' గాయం లాంటిది. ఈ క్రమంలో పుర్రె లోపల మెదడు వేగంగా కదులుతుంది. దీనివల్ల మెదడులోని సున్నితమైన రక్తనాళాలు ఒత్తిడికి గురై చిట్లే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఇటీవల కాలిఫోర్నియాలోని సిక్స్ ఫ్లాగ్స్ మ్యాజిక్ మౌంటెన్ పార్కులో 'X2' అనే రోలర్ కోస్టర్పై ప్రయాణించిన ఇద్దరు మహిళలకు ఒకే రకమైన బ్రెయిన్ హెమరేజ్ కావడంతో ఈ అంశంపై చర్చ మొదలైంది. వారికి అయిన గాయాలు, సాధారణంగా వేగవంతమైన ప్రమాదాల్లో కనిపించే గాయాలను పోలి ఉన్నాయని వైద్యులు గుర్తించారు. ఇలాంటి ఘటనల్లో మెదడుకు, దాని పైపొర అయిన పుర్రెకు మధ్య రక్తస్రావం (సబ్డ్యూరల్ హెమటోమా) జరగవచ్చు లేదా మెడలోని ధమనులు దెబ్బతిని మెదడుకు రక్త ప్రసరణ ఆగిపోయి స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. అయితే, ఇలాంటివి లక్షల మందిలో ఒకరికి మాత్రమే జరుగుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఎవరు ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలి?
ఆరోగ్యవంతులకు ప్రమాదం చాలా తక్కువైనప్పటికీ, కొన్ని రకాల ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా కింది సమస్యలు ఉన్నవారు హై-ఇంటెన్సిటీ రైడ్స్కు దూరంగా ఉండటం మంచిది:
ఇలాంటి సమస్యలు ఉన్నవారు రోలర్ కోస్టర్ వంటి రైడ్స్ ఎక్కేముందు తప్పనిసరిగా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే అప్రమత్తం అవ్వండి
రోలర్ కోస్టర్ రైడ్ తర్వాత కింద పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే, వాటిని సాధారణ అలసటగా కొట్టిపారేయకుండా వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి:
నిపుణులు చెప్పే ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే, రోలర్ కోస్టర్ల వల్ల తీవ్రమైన నాడీ సంబంధిత సమస్యలు రావడం చాలా అరుదు. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ, తమ ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి అవగాహనతో ఉండటం, ఏవైనా అనుమానాస్పద లక్షణాలు కనిపిస్తే తక్షణం స్పందించడం చాలా ముఖ్యం.
అసలు ఏం జరుగుతుంది?
షాలిమార్ బాగ్లోని ఫోర్టిస్ హాస్పిటల్ న్యూరాలజీ విభాగాధిపతి డాక్టర్ జైదీప్ బన్సల్ ప్రకారం, రోలర్ కోస్టర్ రైడ్స్ సమయంలో శరీరం అకస్మాత్తుగా వేగాన్ని అందుకోవడం, ఒక్కసారిగా ఆగడం వంటి అధిక G-ఫోర్స్లకు గురవుతుంది. ఇది అచ్చం కారు ప్రమాదాల్లో మెడకు తగిలే 'విప్ల్యాష్' గాయం లాంటిది. ఈ క్రమంలో పుర్రె లోపల మెదడు వేగంగా కదులుతుంది. దీనివల్ల మెదడులోని సున్నితమైన రక్తనాళాలు ఒత్తిడికి గురై చిట్లే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఇటీవల కాలిఫోర్నియాలోని సిక్స్ ఫ్లాగ్స్ మ్యాజిక్ మౌంటెన్ పార్కులో 'X2' అనే రోలర్ కోస్టర్పై ప్రయాణించిన ఇద్దరు మహిళలకు ఒకే రకమైన బ్రెయిన్ హెమరేజ్ కావడంతో ఈ అంశంపై చర్చ మొదలైంది. వారికి అయిన గాయాలు, సాధారణంగా వేగవంతమైన ప్రమాదాల్లో కనిపించే గాయాలను పోలి ఉన్నాయని వైద్యులు గుర్తించారు. ఇలాంటి ఘటనల్లో మెదడుకు, దాని పైపొర అయిన పుర్రెకు మధ్య రక్తస్రావం (సబ్డ్యూరల్ హెమటోమా) జరగవచ్చు లేదా మెడలోని ధమనులు దెబ్బతిని మెదడుకు రక్త ప్రసరణ ఆగిపోయి స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. అయితే, ఇలాంటివి లక్షల మందిలో ఒకరికి మాత్రమే జరుగుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఎవరు ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలి?
ఆరోగ్యవంతులకు ప్రమాదం చాలా తక్కువైనప్పటికీ, కొన్ని రకాల ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా కింది సమస్యలు ఉన్నవారు హై-ఇంటెన్సిటీ రైడ్స్కు దూరంగా ఉండటం మంచిది:
- అదుపులో లేని అధిక రక్తపోటు.
- రక్తం గడ్డకట్టడంలో సమస్యలు లేదా ఇతర రక్తస్రావ రుగ్మతలు.
- గతంలో బ్రెయిన్ హెమరేజ్ అయిన చరిత్ర ఉన్నవారు.
- రక్తాన్ని పలచబరిచే మందులు (బ్లడ్ థిన్నర్స్) వాడుతున్నవారు.
- వృద్ధులు కూడా జాగ్రత్త వహించాలి.
ఇలాంటి సమస్యలు ఉన్నవారు రోలర్ కోస్టర్ వంటి రైడ్స్ ఎక్కేముందు తప్పనిసరిగా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే అప్రమత్తం అవ్వండి
రోలర్ కోస్టర్ రైడ్ తర్వాత కింద పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే, వాటిని సాధారణ అలసటగా కొట్టిపారేయకుండా వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి:
- ఆకస్మిక, తీవ్రమైన తలనొప్పి.
- వరుసగా మెడనొప్పి, వాంతులు, గందరగోళం.
- మాట తడబడటం, శరీరంలో ఒకవైపు బలహీనత లేదా తిమ్మిరి.
- మూర్ఛ రావడం, స్పృహ కోల్పోవడం.
- దృష్టిలో మార్పులు రావడం.
నిపుణులు చెప్పే ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే, రోలర్ కోస్టర్ల వల్ల తీవ్రమైన నాడీ సంబంధిత సమస్యలు రావడం చాలా అరుదు. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ, తమ ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి అవగాహనతో ఉండటం, ఏవైనా అనుమానాస్పద లక్షణాలు కనిపిస్తే తక్షణం స్పందించడం చాలా ముఖ్యం.
