ఏమిటీ 'సావోజీ మటన్'? మహారాష్ట్రలో ఎందుకీ వివాదం?
- సావోజీ మటన్పై అధికారి వ్యాఖ్యలతో మహారాష్ట్రలో వివాదం
- మహారాష్ట్ర విదర్భ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రత్యేకమైన వంటకం
- ప్రత్యేకమైన సావోజీ మసాలాయే ఈ కూరకు అసలైన రుచి
- టమాటాలు, పెరుగు లేకుండా నెమ్మదిగా వండే పద్ధతి దీని సొంతం
- వివాదంతో దేశవ్యాప్తంగా సావోజీ మటన్కు పెరిగిన ప్రచారం
మహారాష్ట్రలోని నాగ్పూర్, విదర్భ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రసిద్ధ వంటకం 'సావోజీ మటన్'. ఘాటైన రుచికి పెట్టింది పేరైన ఈ వంటకంపై ఓ అధికారి చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు పెద్ద దుమారాన్నే రేపాయి. మహారాష్ట్ర ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (ఎఫ్డీఏ) కమిషనర్ తుకారాం ముండే చేసిన వ్యాఖ్యలతో ఈ వివాదం మొదలైంది.
అసలేం జరిగింది?
ఇటీవల ఓ సందర్భంలో తుకారాం ముండే మాట్లాడుతూ.. సావోజీ మటన్ తన అనుభవం ప్రకారం "చాలా ఘాటుగా, నూనెతో తినలేని విధంగా" ఉంటుందని వ్యాఖ్యానించారు. ఇది ఆ వంటకంతో జీవనోపాధి పొందుతున్న ఎన్నో కుటుంబాలను, ఆ ప్రాంత ప్రజలను తీవ్రంగా నొప్పించింది. మంత్రులు సైతం స్పందించి, ఒక వంట సంప్రదాయంపై అధికారులు ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయడం సరికాదని హెచ్చరించారు. దీంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆయనకు బహిరంగంగా మొదటి హెచ్చరిక జారీ చేసింది. వివాదం ముదరడంతో ముండే వివరణ ఇచ్చారు. తనకు అంత కారం తినే అలవాటు లేకపోవడం వల్లే అలా అన్నానని, సావోజీ వంటకాన్ని విమర్శించడం తన ఉద్దేశం కాదని స్పష్టం చేశారు.
ఏంటీ సావోజీ మటన్ ప్రత్యేకత?
మహారాష్ట్రలోని సావ్జీ వర్గానికి చెందిన ఈ వంటకానికి వందల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. సాంప్రదాయకంగా వస్త్ర వ్యాపారంతో ముడిపడి ఉన్న ఈ వర్గం ప్రజలు తయారుచేసే ఈ వంటకం, కాలక్రమేణా విదర్భ ప్రాంతానికే ఓ ప్రత్యేక గుర్తింపుగా మారింది.
సాధారణంగా మటన్ కూరల్లో వాడే టమాటాలు, పెరుగు వంటివి ఇందులో అస్సలు ఉపయోగించరు. దీని అసలు రుచికి కారణం 'సావోజీ మసాలా'. ఎండిన ఎర్ర మిరపకాయలు, ధనియాలు, జీలకర్ర, నల్ల మిరియాలు, లవంగాలు, దాల్చినచెక్క, నల్ల యాలకులు, బిర్యానీ ఆకులు, గసగసాలు, నువ్వులు, ఎండు కొబ్బరి, ప్రత్యేకంగా 'దగడ్ ఫూల్' (రాతి పువ్వు) వంటి అనేక సుగంధ ద్రవ్యాలను వేయించి ఈ మసాలాను తయారుచేస్తారు. దీనివల్ల కూర చిక్కగా, ముదురు రంగులో, ఘాటైన వాసనతో, కేవలం కారం మాత్రమే కాకుండా ఓ విభిన్నమైన రుచిని అందిస్తుంది.
తయారీ విధానం
ఈ వంటకం తయారీ కూడా ప్రత్యేకం. మసాలా దినుసులను ఒక్కొక్కటిగా వేయించి పొడి చేస్తారు. ఉల్లిపాయలను గోధుమ రంగులోకి మారేవరకూ నెమ్మదిగా వేయిస్తారు. మసాలా పూర్తిగా పట్టేలా మాంసాన్ని నెమ్మదిగా ఉడికిస్తారు. చివరగా నూనె లేదా నెయ్యితో దీనికి మరింత రుచిని జోడిస్తారు. ప్రముఖ చెఫ్ సంజీవ్ కపూర్ సైతం ఈ వంటకం తయారీ విధానాన్ని వివరించారు. దీన్ని ఎక్కువగా భక్రీ, చపాతీ, అన్నం, లేదా రూమాలీ రోటీతో తింటారు.
విదర్భ ప్రాంత ప్రజలకు సావోజీ మటన్ కేవలం ఒక వంటకం కాదు, అది వారి సంస్కృతి, గుర్తింపులో ఒక భాగం. తాజా వివాదం ఈ వంటకంపై చర్చను రేపినప్పటికీ, మరోవైపు మహారాష్ట్ర బయటి వారికి కూడా దీని గురించి తెలిసేలా చేసింది. ఫలితంగా, అనుకోకుండా ఈ వంటకానికి దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారం లభించినట్లయింది.
అసలేం జరిగింది?
ఇటీవల ఓ సందర్భంలో తుకారాం ముండే మాట్లాడుతూ.. సావోజీ మటన్ తన అనుభవం ప్రకారం "చాలా ఘాటుగా, నూనెతో తినలేని విధంగా" ఉంటుందని వ్యాఖ్యానించారు. ఇది ఆ వంటకంతో జీవనోపాధి పొందుతున్న ఎన్నో కుటుంబాలను, ఆ ప్రాంత ప్రజలను తీవ్రంగా నొప్పించింది. మంత్రులు సైతం స్పందించి, ఒక వంట సంప్రదాయంపై అధికారులు ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయడం సరికాదని హెచ్చరించారు. దీంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆయనకు బహిరంగంగా మొదటి హెచ్చరిక జారీ చేసింది. వివాదం ముదరడంతో ముండే వివరణ ఇచ్చారు. తనకు అంత కారం తినే అలవాటు లేకపోవడం వల్లే అలా అన్నానని, సావోజీ వంటకాన్ని విమర్శించడం తన ఉద్దేశం కాదని స్పష్టం చేశారు.
ఏంటీ సావోజీ మటన్ ప్రత్యేకత?
మహారాష్ట్రలోని సావ్జీ వర్గానికి చెందిన ఈ వంటకానికి వందల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. సాంప్రదాయకంగా వస్త్ర వ్యాపారంతో ముడిపడి ఉన్న ఈ వర్గం ప్రజలు తయారుచేసే ఈ వంటకం, కాలక్రమేణా విదర్భ ప్రాంతానికే ఓ ప్రత్యేక గుర్తింపుగా మారింది.
సాధారణంగా మటన్ కూరల్లో వాడే టమాటాలు, పెరుగు వంటివి ఇందులో అస్సలు ఉపయోగించరు. దీని అసలు రుచికి కారణం 'సావోజీ మసాలా'. ఎండిన ఎర్ర మిరపకాయలు, ధనియాలు, జీలకర్ర, నల్ల మిరియాలు, లవంగాలు, దాల్చినచెక్క, నల్ల యాలకులు, బిర్యానీ ఆకులు, గసగసాలు, నువ్వులు, ఎండు కొబ్బరి, ప్రత్యేకంగా 'దగడ్ ఫూల్' (రాతి పువ్వు) వంటి అనేక సుగంధ ద్రవ్యాలను వేయించి ఈ మసాలాను తయారుచేస్తారు. దీనివల్ల కూర చిక్కగా, ముదురు రంగులో, ఘాటైన వాసనతో, కేవలం కారం మాత్రమే కాకుండా ఓ విభిన్నమైన రుచిని అందిస్తుంది.
తయారీ విధానం
ఈ వంటకం తయారీ కూడా ప్రత్యేకం. మసాలా దినుసులను ఒక్కొక్కటిగా వేయించి పొడి చేస్తారు. ఉల్లిపాయలను గోధుమ రంగులోకి మారేవరకూ నెమ్మదిగా వేయిస్తారు. మసాలా పూర్తిగా పట్టేలా మాంసాన్ని నెమ్మదిగా ఉడికిస్తారు. చివరగా నూనె లేదా నెయ్యితో దీనికి మరింత రుచిని జోడిస్తారు. ప్రముఖ చెఫ్ సంజీవ్ కపూర్ సైతం ఈ వంటకం తయారీ విధానాన్ని వివరించారు. దీన్ని ఎక్కువగా భక్రీ, చపాతీ, అన్నం, లేదా రూమాలీ రోటీతో తింటారు.
విదర్భ ప్రాంత ప్రజలకు సావోజీ మటన్ కేవలం ఒక వంటకం కాదు, అది వారి సంస్కృతి, గుర్తింపులో ఒక భాగం. తాజా వివాదం ఈ వంటకంపై చర్చను రేపినప్పటికీ, మరోవైపు మహారాష్ట్ర బయటి వారికి కూడా దీని గురించి తెలిసేలా చేసింది. ఫలితంగా, అనుకోకుండా ఈ వంటకానికి దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారం లభించినట్లయింది.
