యూపీఐ చెల్లింపుల వ్యవస్థలో భారీ మార్పు.. ఎవరిపై ప్రభావం?
- యూపీఐ లావాదేవీలపై ఛార్జీల విధింపునకు కేంద్రం కసరత్తు
- రూ.2,000కు మించిన చెల్లింపులపై రుసుము ప్రతిపాదన
- ఛార్జీల భారం వ్యాపారులపైనే, వినియోగదారులపై కాదు
- డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ బలోపేతమే లక్ష్యమంటున్న ప్రభుత్వం
దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల విప్లవానికి నాంది పలికిన యూపీఐ సేవలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. రూ.2,000కు మించిన విలువైన యూపీఐ లావాదేవీలపై సర్వీస్ ఛార్జీలు (ఎండీఆర్) విధించేందుకు వీలు కల్పిస్తూ పార్లమెంటులో ఓ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ లోక్సభలో 'పేమెంట్ అండ్ సెటిల్మెంట్ సిస్టమ్స్ యాక్ట్, 2007'కు ఈ సవరణను ప్రతిపాదించారు.
అయితే, ఈ ప్రతిపాదనతో సామాన్య వినియోగదారులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని తెలుస్తోంది. వ్యక్తుల మధ్య జరిగే నగదు బదిలీలు (పీ2పీ), చిన్న వ్యాపారులకు చేసే రోజువారీ చెల్లింపులపై ఎలాంటి రుసుములు ఉండబోవని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ కొత్త ఛార్జీలను వ్యాపారులే భరించాల్సి ఉంటుంది తప్ప, వినియోగదారులపై నేరుగా భారం మోపే అవకాశం లేదు. ఏడాదికి రూ.1.5 కోట్లకు పైగా టర్నోవర్ కలిగిన బడా వ్యాపార సంస్థలకు అందే రూ.2,000కు మించిన చెల్లింపులపై మాత్రమే 0.3 శాతం నుంచి 0.5 శాతం వరకు మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) వర్తిస్తుంది.
2020 జనవరిలో యూపీఐ లావాదేవీలపై కేంద్రం 'జీరో ఎండీఆర్' విధానాన్ని అమలులోకి తెచ్చింది. దీనివల్ల బ్యాంకులు, ఫోన్పే, గూగుల్పే వంటి పేమెంట్ సంస్థలకు ఆదాయం పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. నెట్వర్క్ నిర్వహణ, సాంకేతిక అభివృద్ధి, సైబర్ భద్రతకు అవసరమైన పెట్టుబడులు పెట్టడం వాటికి భారంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాన్ని పునఃసమీక్షించుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రస్తుతం దేశంలో రూ.2,000కు పైబడిన యూపీఐ లావాదేవీల వాటా సంఖ్యాపరంగా 4-5 శాతం మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, విలువ పరంగా మాత్రం 65 శాతం వరకు ఉంది. అందువల్ల, పెద్ద వ్యాపారులపై ఈ నామమాత్రపు రుసుము విధిస్తే ఏటా రూ.5,000 కోట్ల ఆదాయం సమకూరి, డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ మరింత పటిష్టమవుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. ప్రస్తుతానికి ఇది పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన బిల్లు మాత్రమేనని, దీని అమలు తేదీ, తుది ఛార్జీల శాతంపై ప్రభుత్వం నుంచి అధికారిక ప్రకటన వెలువడాల్సి ఉందని అధికారులు తెలిపారు.
అయితే, ఈ ప్రతిపాదనతో సామాన్య వినియోగదారులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని తెలుస్తోంది. వ్యక్తుల మధ్య జరిగే నగదు బదిలీలు (పీ2పీ), చిన్న వ్యాపారులకు చేసే రోజువారీ చెల్లింపులపై ఎలాంటి రుసుములు ఉండబోవని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ కొత్త ఛార్జీలను వ్యాపారులే భరించాల్సి ఉంటుంది తప్ప, వినియోగదారులపై నేరుగా భారం మోపే అవకాశం లేదు. ఏడాదికి రూ.1.5 కోట్లకు పైగా టర్నోవర్ కలిగిన బడా వ్యాపార సంస్థలకు అందే రూ.2,000కు మించిన చెల్లింపులపై మాత్రమే 0.3 శాతం నుంచి 0.5 శాతం వరకు మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) వర్తిస్తుంది.
2020 జనవరిలో యూపీఐ లావాదేవీలపై కేంద్రం 'జీరో ఎండీఆర్' విధానాన్ని అమలులోకి తెచ్చింది. దీనివల్ల బ్యాంకులు, ఫోన్పే, గూగుల్పే వంటి పేమెంట్ సంస్థలకు ఆదాయం పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. నెట్వర్క్ నిర్వహణ, సాంకేతిక అభివృద్ధి, సైబర్ భద్రతకు అవసరమైన పెట్టుబడులు పెట్టడం వాటికి భారంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాన్ని పునఃసమీక్షించుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రస్తుతం దేశంలో రూ.2,000కు పైబడిన యూపీఐ లావాదేవీల వాటా సంఖ్యాపరంగా 4-5 శాతం మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, విలువ పరంగా మాత్రం 65 శాతం వరకు ఉంది. అందువల్ల, పెద్ద వ్యాపారులపై ఈ నామమాత్రపు రుసుము విధిస్తే ఏటా రూ.5,000 కోట్ల ఆదాయం సమకూరి, డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ మరింత పటిష్టమవుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. ప్రస్తుతానికి ఇది పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన బిల్లు మాత్రమేనని, దీని అమలు తేదీ, తుది ఛార్జీల శాతంపై ప్రభుత్వం నుంచి అధికారిక ప్రకటన వెలువడాల్సి ఉందని అధికారులు తెలిపారు.
